Kronsztad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Rosji. Zobacz też: Braszów – miasto w Rumunii nazywane też z niemiecka Kronsztad.
Kronsztad
Herb
Herb Kronsztadu
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Petersburg
Powierzchnia 19,35 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

43 005
Nr kierunkowy (+7) 812
Kod pocztowy OKATO 40280501
Położenie na mapie Petersburga
Mapa lokalizacyjna Petersburga
Kronsztad
Kronsztad
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kronsztad
Kronsztad
Ziemia 59°59′30″N 29°46′30″E/59,991667 29,775000Na mapach: 59°59′30″N 29°46′30″E/59,991667 29,775000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Rosja
Kanał w centrum Kronsztadu
Fort północny
Położenie Kronsztadu na mapie z 1888
Kronsztad na mapie Sankt Petersburga

Kronsztad, Kronsztadt[1] (ros. Кронштадт) – do 1723 Kronszłot, ros: Кроншлот, silnie ufortyfikowany rosyjski port morski, położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej, około 30 km na zachód od Petersburga. Nazwa pochodzi od niem. Kronstadt.

Port stanowił tradycyjną bazę rosyjskiej Floty Bałtyckiej oraz główną siedzibę rosyjskiej admiralicji. Strzegł równocześnie dostępu do dawnej stolicy Rosji. Po całej wyspie rozsiane są arsenały, fortece, instytucje zaopatrzenia i stocznie.

Dawniej całe miasto było terenem wojskowym, dziś strefa zastrzeżona dla wojska ograniczona jest do portu. Kronsztad jest połączony z północnym oraz południowym brzegiem Zatoki Fińskiej drogą biegnącą po grobli przeciwpowodziowej, chroniącej Sankt Petersburg (droga jest częścią obwodnicy KAD). Z leżącym na południowym brzegu zatoki miastem Łomonosow utrzymywane jest połączenie promowe. Zatoka Fińska zamarza na zimę. Metrowa warstwa lodu w okresie pomiędzy listopadem a kwietniem łączy wyspę z metropolią.

W Kronsztadzie znajduje się mareograf, który wyznacza średni poziom morza przyjęty do oznaczania wysokości w Polsce i Europie nadbałtyckiej – od nazwy miejscowości pochodzą nazwy układów odniesienia Kronsztad 60 oraz Kronsztad 86[2][3].

W mieście znajduje się muzeum morskie, pomniki Piotra I z 1841, admirała Makarowa z 1913, historyczne koszary z 1786–88, sobór zwany morskim z 1903–1913, cukrownia z 1795–1797.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kronsztad został założony w 1703 przez Piotra Wielkiego, który odebrał wyspę Kotlin Szwecji w 1703. Został zbudowany jako twierdza broniąca dostępu z morza do Petersburga. Oddany do eksploatacji jako twierdza 18 maja 1704. Od lat 20. XVIII wieku główna baza Floty Bałtyckiej. Niejednokrotnie odbijał ataki wrogich flot wejścia do ujścia Newywojna północna 1700–1721, wojny rosyjsko-szwedzkiej 1788–1790 i wojny krymskiej 1853–1856. Od początku istnienia był też ośrodkiem szkolenia specjalistów morskich; artylerzystów, minerów, radiotelegrafistów, maszynistów i innych. Kronsztadzkie fortyfikacje rozbudowano w XIX w.

W czasie rewolucji 1905–1906, rewolucji lutowej, a potem rewolucji październikowej Kronsztad był jednym z głównych ognisk rewolucji i dostarczył marynarzy do walk w Petersburgu. W okresie rewolucyjnym, od maja do sierpnia 1917 cywilnym gubernatorem Kronsztadu był Tomasz Parczewski – polski filozof, wykładowca m.in. Uniwersytetu w Petersburgu[4]. W latach wojny domowej 1918–1920 marynarze z Kronsztadu walczyli w obronie Piotrogrodu. Miasto słynie z rozegranego tam antybolszewickiego powstania pod koniec wojny domowej w Rosji. Trwało ono od 28 lutego do 18 marca 1921. Bolszewicy pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego pokonali zbuntowany garnizon miasta i stacjonującą tam Flotę Bałtycką.

W latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941–1945 bazujące w Kronsztadzie siły Floty Bałtyckiej brały udział w obronie Tallinna, Leningradu i rozbiciu wojsk hitlerowskich pod Leningradem w 1944.Kronsztad nie został nigdy zdobyty przez Niemców. Miasto w 1954 został nagrodzony orderem Czerwonego Sztandaru w cześć rocznicy 250 rocznicy powstania.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasto partnerskie Kraj Od roku
 Derbent  Rosja 2001
 Kotka  Finlandia 1993
 Mühlhausen/Thüringen  Niemcy 1995
 Nauplion  Grecja 2008
 Nordborg  Dania 1998
 Nowoczerkask  Rosja 2004
 Oxelösund  Szwecja 1995
 Osipowicze  Białoruś 1998
 Piła  Polska 1993
 Sumoto  Japonia 2006
 Tulon  Francja 1997
 Zielonodolsk  Rosja 1997

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]