Krosno

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta na Podkarpaciu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Współrzędne: 49°40'56″N 21°45'57″E / 49.68222, 21.76583

Krosno
Herb
Herb Krosna
Województwo podkarpackie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
• rodzaj		 Krosno
miejska
Prawa miejskie ok. 1342
Prezydent Piotr Przytocki
Powierzchnia 43,48 km²
Położenie (punkt) 49° 40' 56 '' N
21° 45' 57 '' E
Wysokość 260 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
47 534[1]
1 093 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 13
Kod pocztowy 38-400
Tablice rejestracyjne RK
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Krosno"
Krosno
TERC
(TERYT)		 186101 1
SIMC 0952410
Miasta partnerskie Niemcy Edewecht
Słowacja Košice
Węgry Sárospatak
Węgry Sátoraljaújhely
Czechy Uherské Hradiště
Ukraina Użhorod
Węgry Zalaegerszeg
Hasło promocyjne: Niepowtarzalne miasto w wyjątkowym miejscu
Urząd miejski
ul. Lwowska 28a, ul. Staszica 2
38-400 Krosno
tel. (13) 43 675 43;
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Krosno – miasto na prawach powiatu – powiat grodzki w województwie podkarpackim, i siedziba władz powiatu krośnieńskiego, obejmującego zasięgiem tereny dziewięciu okolicznych gmin o dużo mniejszym poziomie zaludnienia. Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r. Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Krosno – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu rzeki Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego, określanego jako Beskid Niski. Krosno określano jako "parva Cracovia" – czyli "małym Krakowem", a to dlatego, że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami, podobny jest do krakowskiego Starego Miasta i ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta, posiadającego wielu studentów i to zdolnych, którzy często zdobywają tytuły profesorskie. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna, w miedziorycie Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii), w towarzystwie: Krakowa, Poznania, Warszawy, Zamościa, czy w dziele: Andreasa Cellariusa (1596-1665) z 1659 r. "Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio", wydanym w Amsterdamie.

Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (554 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zaliczamy źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.

Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.

Krosno urzeka pięknem średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m.Krosno należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego i słynie też z hut szkła i z lotnictwa.

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Krosna.

[edytuj] Zabytki

Krośnieński rynek nocą
Ratusz i studnia na krośnieńskim rynku
Krośnieńskie "Podcienia" nocą
Kościół Kapucynów
Kościół Farny
Budynek Orbisu w Krośnie.
Pomnik Józefa Piłsudskiego
Wieża Kościoła Farnego
Południowe podcienia

Zabytkowe kościoły Krosna

Kościół oo.Franciszkanów w Krośnie

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły podstawowe

  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
  • Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 8 im. "Dar Górników" w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
  • Szkoła Podstawowa nr 12 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 15 w Krośnie

[edytuj] Gimnazja

  • Gimnazjum nr 1 w Krośnie
  • Gimnazjum nr 2 w Krośnie
  • Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 3 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Gimnazjum nr 5 w Krośnie
  • Katolickie Gimnazjum Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła
  • Zespół szkół nr 4 w Krośnie (połączenie Gimnazjum nr 4 i Szkoły Podstawowej nr 15)
  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

"Kopernik" – budynek I LO
"Kopernik" – budynek I LO
Pomnik Mikołaja Kopernika

[edytuj] Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające

  • Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
  • Policealne Studium Zawodowe "Wszechnica"
  • Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony "O'CHIKARA"
  • Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
  • Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej "Wszechnica"

[edytuj] Szkolnictwo wyższe

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie
  • Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
  • Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
  • Niepubliczna Szkoła Biznesu
  • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie

[edytuj] Sport

[edytuj] Obiekty sportowe

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

  • tor speedrowerowy
  • przy ulicy Bursaki
    • Hala Sportowo-Widowiskowa
    • zespół basenów otwartych
    • otwarte lodowisko w zimie
    • korty tenisowe
    • stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
  • przy ulicy Legionów
    • mała hala widowiskowo-sportowa
    • stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
    • korty tenisowe
  • przy ulicy Rzeszowskiej
    • basen kryty (długość 25 m)
  • przy ulicy Wojska Polskiego
    • międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
  • Czarnorzeki
    • wyciąg narciarski

W najbliższych latach budowa i modernizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Bursaki. Oprócz tego w Krośnie znajduja się mniejsze, najczęściej przyszkolne boiska.

[edytuj] Kluby sportowe

[edytuj] Media

[edytuj] Stacje radiowe

[edytuj] Stacje telewizyjne

  • Stacje telewizyjne emitujące lokalne programy skierowane do mieszkańców Krosna:
    • TVP Rzeszów
    • TV Obiektyw (dwa kanały, jeden informacyjno-dokumentalny, drugi reklamowy)

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Administracja

Krosno posiada dwa rodzaje jednostek pomocniczych gminy. Miasto jest podzielone administracyjnie na 7 dzielnic i 5 osiedli[2].

p • d • e
Dzielnice i osiedla Krosna
Dzielnice Herb Krosna
Osiedla
Rynek

[edytuj] Transport

[edytuj] Tranzyt

Przez Krosno przebiegają:

[edytuj] Lotniska

[edytuj] Lotnisko w Krośnie

Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklub Podkarpacki. Obecnie trwają prace związane z pozyskaniem funduszy na wybudowanie pasa startowego dla samolotów pasażerskich oraz terminalu odpraw.

[edytuj] Lotnisko Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka

Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w stolicy województwa podkarpackiego w Rzeszowie, które posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.

[edytuj] Komunikacja międzynarodowa, międzymiastowa i powiatowa

Krosno posiada dobrze rozwiniętą sieć połączeń międzymiastowych, które realizuje głównie PKS SA w Krośnie (m.in. Warszawa, Łódź, Kraków, Lublin) oraz poprzez rozwijające się inne prywatne przedsiębiorstwa wykorzystujące tzw. busy.

Komunikacja międzynarodowa jest realizowana poprzez połączenia obsługiwane przez biura podróży.

[edytuj] Kolej

Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza jest niezelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje PKP – Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków wojewódzkich. W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:

[edytuj] Komunikacja miejska

Information icon.svg Osobny artykuł: MKS Krosno.

[edytuj] Gospodarka

Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%[3].

W mieście działają 2 centrum handlowe[4], 1 galeria handlowa[5], 16 dyskontów spożywczych[6], 6 marketów budowlanych[7]. RCMB

[edytuj] Zakłady pracy

Lista ważniejszych firm:

  • Krośnieńskie Przedsiębiorstwo Budowlane w Krośnie S.A. (KPB SA)[1]
  • Volkswagen GABŁO
  • Skoda "AUTO ROBERT MIŚ"
  • Renault Krosno Zodiac Witold Gut sp. z o.o.
  • JYSK Sp. z o.o.
  • Nowy Styl Group
  • Zakład Urządzeń Naftowych "Naftomet" Sp. z o.o.
  • Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno" SA
  • Huta Szkła Deco-Glass Sp. z o.o.
  • Huta Pięknego Szkła S.A. "Makora"
  • Huta Szkła Józefina
  • Fabryka amortyzatorów Delphi-Krosno-SA
  • FA Krosno Sp. z o.o.
  • "Goodrich Krosno" Sp. z o.o.
  • "WSK" PZL-Krosno SA
  • Eurocash. Sp. z o.o.
  • Galeria Portius
  • Galeria Full Market
  • Galeria EliJot
  • Merkury Market
  • Grupa Panmar Krosno - Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów, Dystrybucja Opału
  • Hotel Portius***
  • Hotel NAFTA KROSNO ***
  • Cellfast Krosno SA
  • H Metal Stamping
  • Foto Hepnar - Cyfrowe Laboratorium Fotograficzne

[edytuj] Krośnianie

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Krosnem.
Information icon.svg Zobacz też: Starostowie krośnieńscy.

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta Krosna

Rynek

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym
  2. ↑ UM Krosno: Dzielnice i osiedla (pol.). [dostęp 2008-11-10].
  3. ↑ Informator REGIOsetu regioset
  4. ↑ CH Elijot, CH Full Market
  5. ↑ Galeria Portius,
  6. ↑ Intermarché, Biedronka (2), Carrefour Express (3), Lidl (2), S-8 + galeria, FRAC, Delikatesy Centrum, Plus, Zielony Koszyk, Atos, SEZAM, 5 minut
  7. ↑ MAXPOL, Merkury Market, Mrówka - KPB, Kleberg (2)

[edytuj] Bibliografia

  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
  • Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
  • Kuropatnicki E. A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
  • Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
  • Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
  • Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
  • Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła "Krosno" SA 1923-1998, KHS "Krosno" SA. Krosno 1998

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Dzielnice i osiedla Krosna
Dzielnice Herb Krosna
Osiedla
p • d • e
Województwo podkarpackie
Powiaty grodzkie
Krosno • Przemyśl • Rzeszów • Tarnobrzeg
 herb województwa podkarpackiego
Powiaty ziemskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Krosno”