Krosno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta na Podkarpaciu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Krosno
Herb Flaga
Herb Krosna Flaga Krosna
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat miasto na prawach powiatu
Prawa miejskie ok. 1342
Prezydent miasta Piotr Przytocki
Powierzchnia 43,48 km²
Wysokość 260 m n.p.m.
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
47 534[1]
1 093 os./km²
Strefa numeracyjna
 13
Kod pocztowy 38-400
Tablice rejestracyjne RK
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Krosno"
Krosno
49°40′56″N 21°45′57″E / 49.68222, 21.76583Na mapach: 49°40′56″N 21°45′57″E / 49.68222, 21.76583
TERC
(TERYT)		 186101 1
SIMC 0952410
Hasło promocyjne: Niepowtarzalne miasto w wyjątkowym miejscu
Urząd miejski
ul. Lwowska 28a, ul. Staszica 2
38-400 Krosno
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikisłownik Hasło Krosno w Wikisłowniku
Strona internetowa
Krośnieński rynek nocą
Ratusz i studnia na krośnieńskim rynku
Krośnieńskie podcienie nocą
Kościół Kapucynów
Kościół Farny
Budynek Orbisu w Krośnie
Pomnik Józefa Piłsudskiego
Wieża Kościoła Farnego
Południowe podcienia
Kościół oo.Franciszkanów w Krośnie
"Kopernik" – budynek I LO
"Kopernik" – budynek I LO
Pomnik Mikołaja Kopernika
Rynek
Rynek

Krosno (ukr. Коросно) – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim, siedziba władz powiatu krośnieńskiego.

Siedziba instytucji o zasięgu ponadlokalnym: Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych, Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, Okręgowej Komisji Wyborczej, Sądu i Prokuratury Okręgowej, Okręgowego Urzędu Górniczego, Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, Urzędu Celnego, Instytutu Nafty i Gazu oraz Radiowo Telewizyjnego Centrum Nadawczego na Suchej Górze.

Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r.

Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Krosno – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu potoku Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego, określanego jako Beskid Niski. Krosno określano jako "parva Cracovia" – czyli "mały Kraków", dlatego, że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami kojarzył się z krakowskim Starym Miastem, a także ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna, w miedziorycie Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii), w towarzystwie: Krakowa, Poznania, Warszawy, Zamościa, czy w dziele: Andreasa Cellariusa (1596-1665) z 1659 r. "Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio", wydanym w Amsterdamie.

Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (554 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zaliczamy źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.

Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.

Krosno urzeka pięknem średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m.Krosno należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego i słynie też z hut szkła i z lotnictwa.

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Krosna.

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Zabytkowe kościoły

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Przedszkola

  • Prywatne Przedszkole "Tęczowa Kraina"
  • Przedszkole Miejskie Nr 1
  • Przedszkole Miejskie Nr 2
  • Przedszkole Miejskie Nr 3
  • Przedszkole Miejskie Nr 4
  • Przedszkole Miejskie Nr 5
  • Przedszkole Miejskie Nr 8
  • Przedszkole Miejskie Nr 10
  • Przedszkole Miejskie Nr 11

[edytuj] Szkoły podstawowe

  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
  • Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 8 im. "Dar Górników" w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
  • Szkoła Podstawowa nr 12 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 15 w Krośnie

[edytuj] Gimnazja

  • Miejski Zespół Szkół Nr 5 Gimnazjum Nr 1 i Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Krośnie
  • Gimnazjum nr 2 w Krośnie
  • Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 3 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Gimnazjum nr 5 w Krośnie
  • Katolickie Gimnazjum Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła
  • Zespół szkół nr 4 w Krośnie (połączenie Gimnazjum nr 4 i Szkoły Podstawowej nr 15)
  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

[edytuj] Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające

  • Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
  • Policealne Studium Zawodowe "Wszechnica"
  • Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony "O'CHIKARA"
  • Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
  • Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej "Wszechnica"

[edytuj] Szkolnictwo wyższe

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie
  • Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
  • Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
  • Niepubliczna Szkoła Biznesu
  • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie

[edytuj] Sport

[edytuj] Obiekty sportowe

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

  • tor speedrowerowy
  • przy ulicy Bursaki
    • Hala Sportowo-Widowiskowa
    • zespół basenów otwartych
    • otwarte lodowisko w zimie
    • korty tenisowe
    • stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
  • przy ulicy Legionów
    • mała hala widowiskowo-sportowa
    • stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
    • korty tenisowe
  • przy ulicy Rzeszowskiej
    • basen kryty (długość 25 m)
    • boisko do piłki nożnej (90 x 48) + bieżnia żużlowa
  • przy ulicy Wojska Polskiego
    • międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
  • Czarnorzeki
    • wyciąg narciarski

W najbliższych latach budowa i modernizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Bursaki. Oprócz tego w Krośnie znajduja się mniejsze, najczęściej przyszkolne boiska.

[edytuj] Kluby sportowe

[edytuj] Media

[edytuj] Stacje radiowe

[edytuj] Stacje telewizyjne

  • Stacje telewizyjne emitujące lokalne programy skierowane do mieszkańców Krosna:
    • TVP Rzeszów
    • TV Obiektyw (dwa kanały, jeden informacyjno-dokumentalny, drugi reklamowy)

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Administracja

Krosno posiada dwa rodzaje jednostek pomocniczych gminy. Miasto jest podzielone administracyjnie na 6 dzielnic i 6 osiedli[3].

[edytuj] Transport

[edytuj] Tranzyt

Przez Krosno przebiegają:

[edytuj] Lotniska

Hangar na lotnisku w Krośnie

[edytuj] Lotnisko w Krośnie

Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklub Podkarpacki. Obecnie trwają prace związane z pozyskaniem funduszy na wybudowanie pasa startowego dla samolotów pasażerskich oraz terminalu odpraw.

[edytuj] Lotnisko Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka

Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w stolicy województwa podkarpackiego w Rzeszowie, które posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.

[edytuj] Komunikacja międzynarodowa, międzymiastowa i powiatowa

Krosno posiada dobrze rozwiniętą sieć połączeń międzymiastowych, które realizuje głównie PKS SA w Krośnie (m.in. Warszawa, Łódź, Kraków, Lublin, Rzeszów) oraz poprzez prywatnych przewoźników.

Komunikacja międzynarodowa jest realizowana poprzez połączenia obsługiwane przez biura podróży.

[edytuj] Kolej

Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza jest niezelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje spółka Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków samorządu województwa oraz Ministerstwa Infrastruktury RP. W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:

Ruch pociągów pasażerskich odbywa się w kierunkach Zagórz - Rzeszów Główny i z powrotem oraz na międzynarodowych trasach: Rzeszów Główny - Medzilaborce (na Słowacji) oraz Jasło – Chyrów (na Ukrainie) i z powrotem[4].

[edytuj] Komunikacja miejska

Information icon.svg Osobny artykuł: MKS Krosno.

[edytuj] Gospodarka

Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%[5].

W mieście działają 2 centrum handlowe[6], 1 galeria handlowa[7], 16 dyskontów spożywczych[8], 6 marketów budowlanych[9].

[edytuj] Zakłady pracy

Lista ważniejszych firm:

  • Krośnieńskie Przedsiębiorstwo Budowlane w Krośnie S.A. (KPB SA)
  • Volkswagen GABŁO
  • Skoda "AUTO ROBERT MIŚ"
  • Renault Krosno Zodiac Witold Gut sp. z o.o.
  • JYSK Sp. z o.o.
  • Nowy Styl Group
  • Zakład Urządzeń Naftowych "Naftomet" Sp. z o.o.
Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno"
  • Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno" SA
  • "Makora" Krośnieńska Huta Szkła Sp. z o.o.
  • Huta Szkła Józefina
  • Fabryka amortyzatorów Delphi-Krosno-SA
  • FA Krosno Sp. z o.o.
  • "Goodrich Krosno" Sp. z o.o.
  • "WSK" PZL-Krosno SA
  • Eurocash. Sp. z o.o.
  • Krośnieńskie Fabryki Mebli „KROFAM” Sp. z o.o.
  • Galeria Portius
  • Galeria Full Market
  • Galeria EliJot
  • Galeria Zawodzie
  • Merkury Market
  • Grupa Panmar Krosno – Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów, Dystrybucja Opału
  • Hotel Portius ***
  • Hotel NAFTA KROSNO ***
  • Cellfast Krosno SA
  • Hector Metal Stamping
  • PGNiG S.A. - Ośrodek Kopalń Krosno - Siedziba

[edytuj] Krośnianie

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Krosnem.
Information icon.svg Zobacz też: Starostowie krośnieńscy.

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta Krosna

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2011-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

[edytuj] Miasta partnerskie

[edytuj] Miasta zaprzyjaźnione

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym, stan 31.12.2009
  2. ↑ Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych
  3. ↑ UM Krosno: Dzielnice i osiedla (pol.). [dostęp 2011-06-14].
  4. ↑ Przewozy Regionalne
  5. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  6. ↑ CH Elijot, CH Full Market
  7. ↑ Galeria Portius,
  8. ↑ Intermarché, Biedronka (2), Carrefour Express (3), Lidl (2), S-8 + galeria, FRAC, Delikatesy Centrum, Plus, Zielony Koszyk, Atos, SEZAM, 5 minut
  9. ↑ MAXPOL, Merkury Market, Mrówka – KPB, Kleberg (2)

[edytuj] Bibliografia

  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
  • Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
  • Kuropatnicki E. A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
  • Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
  • Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
  • Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
  • Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła "Krosno" SA 1923-1998, KHS "Krosno" SA. Krosno 1998

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Miasta województwa podkarpackiego
Miasta na prawach powiatu
Krosno • Przemyśl • Rzeszów • Tarnobrzeg
 Herb województwa podkarpackiego
Miasta powiatowe
Miasta gminne
p • d • e
Dzielnice i osiedla Krosna
Dzielnice Herb Krosna
Osiedla
p • d • e
Województwo podkarpackie
Powiaty grodzkie
Krosno • Przemyśl • Rzeszów • Tarnobrzeg
 herb województwa podkarpackiego
Powiaty ziemskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Krosno&oldid=30017422”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach