Kruchaweczka zaroślowa
| Kruchaweczka zaroślowa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | kruchaweczkowate |
| Rodzaj | kruchaweczka |
| Gatunek | kruchaweczka zaroślowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Psathyrella candolleana (Fr.) Maire[2] Bull. Soc. mycol. Fr. 29: 185 (1913) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Kruchaweczka zaroślowa (Psathyrella candolleana) – gatunek grzyba z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Średnica 3-8 cm, u młodych okazów dzwonkowaty, potem szeroko rozpostarty, na starość całkiem płaski, ale niewgłębiony. Podczas wilgotnej pogody jest beżowożółty lub żółtobrązowy, podczas suchej ma barwę od białawej do kremowej, starsze okazy stają się fioletowoszare od prześwitujących blaszek. Młode okazy pokryte są białą, pajęczynowatą osłoną. Znika ona dość szybko, pozostając jedynie przy brzegu, gdzie tworzy bladokremowe kosmki. Gatunek ten cechuje się jednak dużą zmiennością morfologiczną pod względem barwy kapelusza i ilości jego osłony[3].
- Blaszki
- U młodych okazów białe, potem szaroliliowe, w końcu czekoladowobrązowe. Często mają fioletowoszary kolor. Są bardzo gęste i mają ostrza białawo orzęsione (można to dostrzec tylko przez lupę)[3]
- Trzon
- Wysokość 4-8 cm, grubość 2-3 mm. Jest cylindryczny, podłużnie włóknisty i bardzo łamliwy. Z początku ma białawy kolor i jest pełny, potem staje się ciemniejszy i pusty w środku[3].
- Miąższ
- Bladoszarobrązowy, cienki, kruchy. Ma słaby grzybowy zapach, smak niewyraźny[3].
- Wysyp zarodników
- Ciemnobrunatny. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o rozmiarach 7-8 x 4-5 μm[4].
Występowanie [edytuj]
W Europie Środkowej jest szeroko rozprzestrzeniony i wszędzie częsty. Rośnie w lasach liściastych, oraz w ogrodach i parkach. Saprofit, którego grzybnia rozwija się na zbutwiałym drewnie i na korze. Często rośnie pozornie na ziemi, jednak w istocie rośnie na zagrzebanym w niej zbutwiałym drewnie. Spotkać go można od wczesnego lata do późnej jesieni. Preferuje gleby gliniaste, obojętne lub lekko zasadowe, unika gleb kwaśnych. Występuje zarówno pojedynczo, jak i w kępach[3]. W Polsce jest również pospolity[4].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb jadalny, w Polsce na ogół nie jest zbierany[4]. Jednak w okresie braku innych grzybów jego zbieranie, mimo małych rozmiarów może być opłacalne. Można z niego przyrządzić zupę[5].
Synonimy [edytuj]
- Agaricus appendiculatus Bull., 1789
- Agaricus appendiculatus var. lanatus Berk. & Broome, 1881
- Agaricus candolleanus Fr., 1818
- Agaricus candolleanus Fr., 1818, var. candolleanus
- Agaricus catarius Fr., 1874
- Agaricus egenulus Berk. & Broome, 1861
- Agaricus felinus Pass., 1872
- Agaricus stipatus var. appendiculatus (Bull.) Pers., 1801
- Agaricus vinosus Corda, in Sturm, Deutschl. Fl., 1841
- Drosophila candolleana (Fr.) Quél., 1886
- Hypholoma appendiculatum (Bull.) Quél., 1872
- Hypholoma candolleanum (Fr.) Quél., 1872
- Hypholoma catarium (Fr.) Massee, Brit. Fung.-Fl. 1: 393 (1892)
- Hypholoma egenulum (Berk. & Broome) Sacc., 1887
- Hypholoma felinum Pass., 1887
- Hypholomopsis appendiculata (Bull.) Earle, 1909
- Psathyra appendiculata (Bull.) G. Bertrand, 1901
- Psathyra candolleana (Fr.) G. Bertrand, 901
- Psathyra corrugis var. vinosa (Corda) Rea, 1922
- Psathyrella appendiculata (Bull.) Maire & Werner, 1938
- Psathyrella corrugis var. vinosa (Corda) Berk. & Broome, 1886
- Psathyrella egenula (Berk. & Broome) M.M. Moser, in Gams, 1953
- Psathyrella microlepidota P.D. Orton, 1960
(na podstawie Species Fungorum[2])
Gatunki podobne [edytuj]
Jest wiele podobnych gatunków kruchaweczek, np. kruchaweczka namakająca (Psathyrella piluliformis) o brązowym kapeluszu, ale może być mylona również z podobną kruchawicą aksamitna (Lacrymaria lacrymabunda).
Przypisy
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ 2,0 2,1 Species Fungorum. [dostęp 2011-09-09].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
