Krwawnik
| Krwawnik | |
|---|---|
 Krwawnik pospolity
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Podrodzina | Asteroideae |
| Rodzaj | krwawnik |
| Nazwa systematyczna | |
| Achillea L. Sp. Pl. 896. 1 Mai 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Krwawnik (Achillea L.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych. Rodzaj ten obejmuje w zależności od ujęcia 85 lub 120 gatunków roślin zielnych wieloletnich, rosnących głównie w Europie i Azji północnej i zachodniej, niewiele tylko gatunków pochodzi z Ameryki Północnej[2]. W Polsce najbardziej pospolity jest krwawnik pospolity (A. millefolium). Gatunkiem typowym jest Achillea santolina L.[3].
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Łodygaprzeważnie wzniesiona, rozgałęziona u góry, na dole drewniejąca. Liście pojedyncze, podłużne, od całobrzegich do potrójnie pierzastych. Kwiaty zebrane w kwiatostany w postaci podbaldachu utworzonego przez liczne i drobne koszyczki. Kwiaty wewnętrzne obupłciowe, rurkowate, brzeżne natomiast to kwiaty żeńskie, języczkowe.
[edytuj] Systematyka
Millefolium Mill.
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[4], z późniejszymi uzupełnieniami[5]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Achillea należy do plemienia Anthemideae Cass., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), rodzaj krwawnik (Achillea L.)[6].
- Gatunki flory Polski[7]
- krwawnik Gerbera (Achillea micrantha Willd. syn. A. gerberi M. Bieb.) – efemerofit
- krwawnik kichawiec (Achillea ptarmica L.)
- krwawnik kowniatkolistny (Achillea crithmifolia Waldst. & Kit.)
- krwawnik pagórkowy (Achillea collina Becker ex Rchb. syn. A. collina Becker, A. millefolium L.)
- krwawnik pannoński (Achillea pannonica Scheele syn. A. millefolium L.)
- krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.)
- krwawnik sudecki (Achillea sudetica Opiz)
- krwawnik szczecinkolistny (Achillea setacea Waldst. & Kit.)
- krwawnik szlachetny (Achillea nobilis L.)
- krwawnik wełnisty (Achillea tomentosa L.) – efemerofit
- krwawnik wierzbolistny (Achillea salicifolia Besser)
- krwawnik wyprostowany (Achillea stricta Schleich. syn. A. tanacetifolia All.)
- krwawnik ćmy (Achillea obscura Nees)
- krwawnik drobny (Achillea nana L.)
- krwawnik kaukaski (Achillea ptarmicifolia (Willd.) Heimerl)
- krwawnik kichawcowaty (Achillea ptarmicoides Maxim.)
- krwawnik klaweński (Achillea clavenae L.)
- krwawnik serbski (Achillea serbica Petrov.)
- krwawnik szarozielony (Achillea griseo-virens Alb.)
- krwawnik wełnisty (Achillea tomentosa L.)
- krwawnik wiązówkowaty, k. talerzowaty (Achillea filipendulina Lam.)
- krwawnik wrotyczolistny (Achillea tanacetifolia All.)
- krwawnik zieleniejący (Achillea virescens Heim.)
- krwawnik zwarty (Achillea compacta Willd.)
- krwawnik żeniszkolistny (Achillea ageratifolia (Lindl.) Boiss.)
- Achillea ×kellereri Sund.
- Achillea ×lewisii S. Arn.
[edytuj] Zastosowanie
Niektóre gatunki, np. krwawnik pospolity i kichawiec mają własności lecznicze. Niektóre gatunki są uprawiane jako rosliny ozdobne.
[edytuj] Uprawa
Wszystkie uprawiane gatunki są całkowicie odporne na mróz[2]. Są łatwe w uprawie, rosną na każdej glebie, ale preferują stanowiska słoneczne i suche. Wytwarzają kłącza, za pomocą których szybko się rozrastają. Najłatwiej rozmnażać je przez podział bryły korzeniowej bardzo wczesną wiosną. Po przekwitnięciu należy usuwać kwiatostany. Pędy można zostawić na zimę, ale wiosną należy je silnie przyciąć. Wiosną wskazane nawożenie.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
- ↑ Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington.
- ↑ B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Achillea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
