Krwawnik kichawiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krwawnik kichawiec
Achillea ptarmica Sturm38.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj krwawnik
Gatunek krwawnik kichawiec
Nazwa systematyczna
Achillea ptarmica L.
Sp. pl. 2:898. 1753
Synonimy

Achillea speciosa Henckel[2]

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Liść
Odmiana ozdobna o pełnych kwiatach

Krwawnik kichawiec (Achillea ptarmica L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje dziko w niemal całej Europie z wyjątkiem jej południowych krańców[2]. Zawleczony do Ameryki Północnej. W Polsce rozpowszechniony na Pomorzu Zachodnim, Ziemi Lubuskiej i Dolnym Śląsku, poza tym rozproszony lub rzadki[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Osiąga wysokość do 1,5 m, gęsto ulistniona. Dołem naga, górą omszona.
Liście 
Wąskolancetowate, siedzące, z zaostrzonymi szczytami. Mają szerokość do 6 mm, są nagie, do połowy długości bardzo drobno piłkowane, w drugiej połowie silniej piłkowane.
Kwiaty 
Liczne koszyczki, o średnicy do 2 cm, zebrane w gęste baldachogrona. Kwiaty języczkowate o białym zabarwieniu, kwiaty rurkowate brudnobiałe. Kwiatów języczkowatych 6-12. Okrywa koszyczków pólkulista, o listkach zielonawych z jasnobrunatną obwódką. Zewnętrzne listki okrywy o jajowatopodługowatym kształcie są podczas rozkwitania niewiele tylko dłuższe od listków wewnętrznych.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Występuje w wilgotnych zaroślach i łąkach, nad trawiastymi brzegami wód. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Molinietalia[4]. Kwitnie od lipca do września. Liczba chromosomów 2n = 18[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna. Bywa sadzony na rabatach. Często uprawiana jest odmiana 'The Pearl' o pełnych kwiatach.
  • Roślina lecznicza. Surowcem zielarskim jest kłącze. Zawiera m.in. prowitaminę A, witaminę C (niewiele), olejek eteryczny, nieco garbników i sole mineralne. Wywar jest specyfikiem wiatropędnym, moczopędnym i słabym przeczyszczającym, a także słabym przeciwbólowym. Jego picie bywa zalecane w chorobach nerek i dróg moczowych, osłabieniu, wyczerpaniu fizycznym oraz psychicznym i dolegliwościach gośćcowych.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina całkowicie wytrzymała na mróz (strefy mrozoodporności 3-9)[6]. Łatwa w uprawie, rośnie na każdej glebie, ale preferuje stanowiska słoneczne i suche. Wytwarza kłącza, za pomocą których szybko się rozrasta. Rozmnaża się przez podział bryły korzeniowej bardzo wczesną wiosną. Po przekwitnięciu należy usuwać kwiatostany. Pędy można zostawić na zimę, ale wiosną należy je silnie przyciąć.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Achillea ptarmica (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 1 listopada 2008].
  3. Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Achillea ptarmica na Flora of North America [dostęp 2014-01-07].
  6. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.