Krwawodziób

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krwawodziób
Tringa totanus[1]
(Linnaeus, 1758)
Krwawodziób
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina bekasowate
Podrodzina brodźce
Rodzaj Tringa
Gatunek krwawodziób
Podgatunki
  • T. t. totanus
  • T. t. robusta
  • T. t. ussuriensis
  • T. t. terrignotae
  • T. t. cragge
  • T. t. eurhinus
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Krwawodziób, brodziec krwawodzioby (Tringa totanus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae).

Występowanie 
Zamieszkuje w zależności od podgatunku:
Tylko populacja angielska jest na wpół osiadła, pozostałe są wędrowne.
Upierzenie zimowe, Singapur
Cechy gatunku 
Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu godowym wierzch ciała brązowoszary z ciemnymi i jasnymi cętkami. Wierzch głowy ciemniejszy, brązowoczarny. Cętkowana również szyja i pierś. Brzuch, podogonie, dolna część grzbietu i kuper białe. Ogon biały z poprzecznym, ciemnym prążkowaniem. Długie nogi czerwonopomarańczowe, prosty dziób żywoczerwony, a na końcu czarny. W szacie spoczynkowej wierzch ciała staje się szarawy, od spodu plamy są znacznie mniej kontrastowe. Nogi stają się pomarańczowe. Osobniki młodociane przypominają dorosłe w szacie spoczynkowej, lecz mają żółte nogi i ich upierzenie jest bardziej rudawe z małymi plamkami na brzuchu. Jako jedyny brodziec ma skrzydła z białym pasem na tylnej krawędzi oraz klinem na plecach, które dobrze widać gdy leci. Za ogon wystają nieznacznie palce łap.
Jego dźwięki przypominają granie fleta "dyi di di", a jego wołanie ostrzegawcze "dyib dyib dyib". Podobny do krawowdzioba kwokocz ma dziób zakrzywiony lekko ku górze, a latem wydaje się być bardziej jasny, bo białe upierzenie występuje na grzbiecie, kuprze i brzuchu oraz ogon jest mniej prążkowany. Krwawodziób jest wielkości kosa.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 26-31 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 40-65 cm
masa ciała ok. 85-170 g
Biotop 
Bagna i podmokłe łąki.
W Europie Środkowej lęgnie się na wybrzeżach na wilgotnych, nieużywanych łąkach, a w głębi lądu w szuwarach, na torfowiskach, terenach zalewowych, pastwiskach. W czasie przelotów spotyka się go tu na wybrzeżach.
Krwawodziób w locie
Toki 
Na lęgowiska wraca w marcu i kwietniu. Słychać wtedy jego obecność nad łąkami i stawami po melodyjnych głosach. Gdy zaczną się toki samiec krąży nad lęgowiskiem bijąc na przemian przykurczonymi skrzydłami i spokojnie szybuje. Na ziemi tańczy małymi kroczkami wokół swej partnerki rozwijając lub opuszczając skrzydła. Godowy śpiew podobny jest do jodłowania "tuliu tuliu tuliu". Swoje niewielkie terytoria oznaczają śpiewem latając nad nimi na zmianę wzlatując i opadając powolnie lotem ślizgowym.
Gniazdo 
Na ziemi, pod osłoną roślinności. To jamka w gruncie wysłana starannie źdźbłami traw i liśćmi znajdująca się w bardziej suchym miejscu. Może tworzyć niewielkie kolonie. Lęgnie się często przez kilka lat w tym samym miejscu.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu-czerwcu 4 brunatnawe jaja, ciemno kropkowane na grubym końcu.
Okres lęgowy 
Jaja wysiadywane są przez okres 22-25 dni przez obydwoje rodziców, ale samica wysiaduje w nocy. Po wykluciu młodych zachowanie ptaków dorosłych mocno się zmienia - z dotąd ostrożnych stają się krzykliwi i agresywni wobec intruzów, ostrzegając się krzykliwym "tjik". W dawnej Anglii nadano im przez to przydomek "podwórzowego psa bagiennego" lub "doga". Pisklęta zdobywają zdolność do lotu w wieku 4 tygodni. Mają szarożółty puch z ciemnymi, kolistymi plamami na bokach piersi i brzuchu. Nogi mają jasnopomarańczowe. Usamodzielniają się po 5-6 tygodniach, kiedy to same zaczynają się włóczyć po brzegach błotnistych jezior i stawów. Do tego momentu pozostają pod opieką rodziców, choć często w końcowym okresie jedynie samca. Zaczynają odloty od sierpnia.
Pożywienie 
Bezkręgowce m.in owady, mięczaki, skorupiaki, pająki, jak też zielone części roślin. Żeruje na nie całymi dniami na wybrzeżach przeszukując muł w czasie odpływu. Nocą natomiast w zbitych grupach poluje na niewielkie ślimaki, które wyszukuje za pomocą komórek czuciowych na czubku dzioba.
Ochrona 
Gatunek chroniony.
Liczebność tego gatunku zmniejsza się przez osuszanie, zaprzestawanie wypasu i wykaszanie łąk na terenach bagiennych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tringa totanus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Tringa totanus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]