Kryspinów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kryspinów
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Liszki
Liczba ludności (2006) 1360
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-060 Liszki
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0325417
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kryspinów
Kryspinów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kryspinów
Kryspinów
Ziemia 50°02′45,9″N 19°47′54,7″E/50,046083 19,798528Na mapach: 50°02′45,9″N 19°47′54,7″E/50,046083 19,798528
Strona internetowa miejscowości
Zalew Na Piaskach zwany potocznie "Kryspinowskim"

Kryspinów (dawniej Śmierdząca) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki, tuż przy zachodniej granicy Krakowa.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

W tej miejscowości znajduje się Jaskinia Kryspinowska – jedna z największych jaskiń Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Popularnym wśród krakowian miejscem wypoczynku są Zalew Na Piaskach i Zalew Budzyński[1], popularnie zwane Zalewem Kryspinowskim lub po prostu Kryspinowem. Są to dwa duże zbiorniki wodne powstałe na miejscu wyrobisk piaskowni; w rzeczywistości znajdują się one już na terenie sąsiedniego Budzynia i Cholerzyna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza informacja wymieniająca nazwę wsi pochodzi z roku 1311. Śmierdząca należała wtedy do dóbr opactwa tynieckiego. Władysław Łokietek, dokumentem z 21 grudnia odebrał sołtystwa we wsiach Śmierdząca i Kaszów niejakiemu Zudrmannowi z Pisar, karząc go w ten sposób za udział w buncie wójta Alberta i zwrócił je opactwu.

Nazwa Kryspinów pochodzi od imienia hrabiego Kryspina Żeleńskiego, który był właścicielem wsi na początku XIX wieku. Zmiana nazwy nastąpiła na przełomie 1897/98 r.

W latach 70. i 90. XX w. w Kryspinowie prowadzone były badania wykopaliskowe, które znacząco wpłynęły na naszą wiedzę na temat sytuacji kulturowej u schyłku okresu przedrzymskiego i wczesnorzymskiego w rejonie podkrakowskim. Badania te dotyczą cmentarzyska i osady. Cmentarzysko w Kryspinowie to największa z dotychczas odkrytych w zachodniej części Małopolski nekropolia kultury przeworskiej.

Początki osady w Kryspinowie sięgają prawdopodobnie wczesnej fazy późnego okresu lateńskiego, czyli pierwszej połowy I wieku p.n.e. W tym czasie przeważa tam ceramika ręcznie lepiona, charakterystyczna dla kultury przeworskiej, ale występują też pojedyncze fragmenty malowanej ceramiki celtyckiej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Krzyż przydrożny z rzeźbami, postawiony na przełomie XIX/XX w[3].

Infrastruktura i ekonomia[edytuj | edytuj kod]

Przez teren miejscowości przebiega IV obwodnica Krakowa w ciągu autostrady A4E40 .

W Kryspinowie znajduje miejsce stacjonowania Zespołu Ratownictwa Medycznego Krakowskiego Pogotowia Ratunkowego o symbolu S-11.

Przypisy

  1. Dziennik Ustaw z 29.12.2012, poz. 1515
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego. [dostęp 2013-03-09].
  3. M. Kornecki, 1993: Sztuka sakralna. Natura i kultura w krajobrazie Jury. Wydawnictwo Zarządu Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych.