Kryzys walutowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kryzys walutowy – nagły spadek i silny kursu waluty danego kraju związany z utratą zaufania uczestników rynku do danej waluty. Spadek kursu spowodowany jest masową sprzedażą waluty, a ze względu na skalę zjawiska działania banku centralnego nie są w stanie zahamować tej niekorzystnej tendencji. Ten typ kryzysu zwany jest również kryzysem bilansu płatniczego.

Symptomy kryzysu walutowego[edytuj | edytuj kod]

Wystąpienie kryzysu walutowego objawia się:

Powody wystąpienia symptomów kryzysu walutowego:

  • Odpływ kapitału zagranicznego i krajowego,
  • Podnoszenie stóp procentowych przez bank centralny w celu obrony waluty krajowej przed atakami spekulacyjnymi,
  • Spadek rezerw walutowych banku centralnego.

Rodzaje kryzysów walutowych[edytuj | edytuj kod]

Kryzysy pierwszej generacji (Model Krugmana)[edytuj | edytuj kod]

Kryzysy tego rodzaju występowały najczęściej na przełomie lat 70. i 80. XX wieku (kryzysy w Meksyku, Argentynie, Brazylii). Zasadniczą przyczyną pojawiania się tego typu kryzysów była niewłaściwa polityka makroekonomiczna prowadzona przez rządy tych krajów. W krajach tych prowadzono ekspansywną politykę fiskalną. Deficyty budżetowe finansowane były z kredytów od banku centralnego. Prowadziło to do nadmiernego i niekontrolowanego wzrostu inflacji, a następnie problemów z utrzymaniem kursu w określonym przedziale wahań. W tych okolicznościach możliwe było również przeprowadzenie ataku spekulacyjnego z dużym prawdopodobieństwem powodzenia. Podsumowując, podstawową przyczyną powstania kryzysu pierwszej generacji jest czynnik wewnętrzny, np. w postaci niewłaściwej polityki fiskalnej.

Kryzysy drugiej generacji (Model Obstfelda)[edytuj | edytuj kod]

Kryzysy te pojawiały się w latach 1992-1993 w krajach zachodniej Europy (Francja, Wielka Brytania) należących w tym okresie do mechanizmu ERM. Ów system narzucał stosowanie kursu stałego z wąskim przedziałem wahań (± 2,25%). Problemy z utrzymaniem kursu w tak wąskim paśmie, stwarzały sprzyjającą sytuację do przeprowadzenia ataku spekulacyjnego na walutę. Atak ten był bezpośrednim czynnikiem wystąpienia kryzysu walutowego. Kryzysy drugiej generacji są zatem wywoływane, w odróżnieniu od poprzednich, przez czynnik zewnętrzny w postaci ataku spekulacyjnego.

Kryzysy trzeciej generacji (model eklektyczny)[edytuj | edytuj kod]

Kryzysy należące do tej grupy pojawiły się po raz pierwszy w latach 1997-1998 w krajach Azji Południowo-Wschodniej (Malezja, Indonezja, Korea Południowa). Sytuacja makroekonomiczna tych państw była w owym okresie bardzo dobra – występowały nadwyżki budżetowe oraz niska inflacja, toteż pojawienie się kryzysu było dużym zaskoczeniem zarówno dla inwestorów, jak i agencji ratingowych.

Kryzysy azjatyckie były skutkiem złego działania elementów mikroekonomicznych i powstały w efekcie nadmiernego zadłużenia się (w tym zagranicą) przez przedsiębiorstwa niefinansowe i banki. Kryzysy te zatem, podobnie, jak kryzysy pierwszej generacji, wywoływane są przez czynnik wewnętrzny.

Obrona przed kryzysami[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobieństwo wystąpienia kryzysów trzeciej generacji może być skutecznie ograniczane przede wszystkim poprzez stworzenie sprawnego nadzoru bankowego.

Obrona przed kryzysami pierwszej i drugiej generacji jest możliwa poprzez prowadzenie odpowiedniej polityki fiskalnej, pieniężnej oraz kursowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rymarczyk Jan [red.]: Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Warszawa 2006, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, ISBN 83-208-1604-1
  • Michael Burda, Charles Wyplosz: Makroekonomia. Podręcznik europejski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2013. ISBN 9788320820324.
  • Katarzyna Banasiak. Modele kryzysów walutowych. „Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej”. 80, s. 69-82, 2009. Warszawa: SGGW. ISSN 2081-6979. 
  • Hanna Żywiecka. Przyczyny i mechanizmy kryzysów walutowych ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia międzynarodowych przepływów kapitału. „Materiały i Studia NBP”. 145, 6/2002. Warszawa: NBP. ISSN 2084-6258. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]