Krztusiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krztusiec
Pertussis
ICD-10 A37
A37.0 Krztusiec wywołany przez pałeczkę krztuśca [Bordetella pertussis]
A37.1 Krztusiec wywołany przez pałeczkę krztuśca rzekomego [Bordetella parapertussis]
A37.8 Krztusiec wywołany przez inne gatunki pałeczki krztuśca [Bordetella]
A37.9 Krztusiec, nieokreślony
Wikimedia Commons
Dziecko chore na krztusiec

Krztusiec (dawna i potoczna nazwa koklusz) – ostra choroba zakaźna układu oddechowego, charakteryzująca się nawracającymi napadami kaszlu i przedłużającą się dusznością, wywoływana przez pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Przebycie krztuśca pozostawia długotrwałą odporność organizmu, ale powtórne zachorowanie jest możliwe[1].

Objawy choroby:

  • I faza choroby (faza kataralna – trwa ok. 2 tygodni): nieżyt dróg oddechowych, osłabienie, ból gardła, katar, suchy kaszel, zapalenie spojówek, stany podgorączkowe.
  • II faza choroby (faza napadowego kaszlu – trwa ok. 10 tygodni): napadowy kaszel, wymioty.
  • III faza choroby (faza zdrowienia – trwa ok. 2 tygodni) to zmniejszenie nasilenia kaszlu.

Dawniej choroba była dość częsta, niejednokrotnie powodując nawet śmierć, obecnie występuje rzadko. Raport Światowej Organizacji Zdrowia wskazuje, że największa liczba zachorowań występuje w Australii, Indiach i Stanach Zjednoczonych (odpowiednio: 38 040, 35 217, 18 610 zachorowań w 2011r.)[2]. Według oficjalnych raportów Zakładu Epidemiologii NIZP-PZH, w okresie od 1 stycznia do 15 lipca 2012 roku w Polsce zarejestrowano 2 743 zachorowania na krztusiec[3]. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia w 2012 r. na krztusiec zachorowały 4683 osoby, rok wcześniej było ich 1669[4].

W jej przebiegu dochodzi - podobnie jak w przypadku cholery - do zaburzenia w przekazywaniu sygnału do komórki, odbywającego się przy udziale receptora metabotropowego i białka G.
Toksyna krztuścowa produkowana przez pałeczki krztuśca zmienia aktywność podjednostki Gαi. Ta modyfikacja powoduje niemożność zahamowania czynności cyklazy adenylowej. Dokładny mechanizm, na drodze którego występują objawy krztuśca, nie jest znany.

Lekiem z wyboru w leczeniu krztuśca są makrolidy (erytromycyna, dawercyna, azytromycyna). W przypadku ich nietolerancji można zastosować ko-trimoksazol.

W Polsce stosowane są szczepienia szczepionkami skojarzonymi Di-Per-Te, które służą także do uodparniania przeciw błonicy i tężcowi.

Przypisy

  1. Strona Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
  2. Pertussis reported cases (ang.). http://www.who.int. [dostęp 2012-12-26].
  3. Krztusiec ponownie w natarciu (pol.). www.mp.pl, 2012-08-06. [dostęp 2012-08-20].
  4. Krztusiec atakuje (pol.). www.wp.pl, 2013-01-28. [dostęp 2013-01-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Krztusiec" pod red. Jana Bogdanowicza, Warszawa, 1954, PZWL
  • Encyklopedia PWN
  • Versteegh FGA, Schellekens JFP, Fleer A, Roord JJ. (2005). "Pertussis: a concise historical review including diagnosis, incidence, clinical manifestations and the role of treatment and vaccination in management." Rev Med Microbiol 16 (3): 79–89

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikibooks-logo.svg
Zobacz publikację na Wikibooks:
Mikrobiologia:Krztusiec
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło krztusiec w Wikisłowniku


Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.