Krzyż Wojenny 1940 (Grecja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzyż Wojenny
Πολεμικός Σταυρός
Awers
Awers Srebrnego Krzyża Wojennego, 1940
Baretka
Baretka
Ustanowiono 11 listopada 1940
Kruszec złoto, srebro, brąz

Krzyż Wojenny (gr. Πολεμικός Σταυρός, Polemikos Stauros) – greckie odznaczenie wojskowe ustanowione w 1940.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Wojenny został ustanowiony 11 listopada 1940[1], wkrótce po najeździe wojsk włoskich na Grecję. Nawiązywał nazwą, lecz nie wyglądem, do podobnego greckiego odznaczenia wojennego z lat I wojny światowej. Podczas II wojny światowej był nadawany greckim i obcym wojskowym za bohaterstwo na polu walki. Odznaczenie to przyznano wielu oficerom i żołnierzom alianckim biorącym udział w walkach w Grecji. Nadawano go także za bohaterstwo w walce podczas greckiej wojny domowej w latach 40. XX w[1]. Po zniesieniu monarchii w latach 70. XX w. odznaczenie, pozbawione symboli monarchistycznych, zostało przejęte przez władze republikańskie i jest nadawane do dnia dzisiejszego.

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Wojenny ustanowiony został jako wyróżnienie dla członków sił zbrojnych za bohaterskie czyny bojowe. Odznaczenie dzieli się na trzy klasy. W latach 1940-1974 były to[1]:

  • I klasa - krzyż ze złotą koroną
  • II klasa - krzyż ze srebrną koroną
  • III klasa - krzyż z brązową koroną.

Obecnie, po usunięciu korony i inicjałów królewskich z medalionu krzyża, klasę rozróżnia się na podstawie złotego, srebrnego lub brązowego herbu Grecji umieszczonego w medalionie odznaczenia. Początkowo (od 1974) herb Grecji był umieszczony nad krzyżem w miejscu korony. W medalionie widniał zaś wieniec dębowy.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Odznaką Krzyża Wojennego jest brązowy, równoramienny krzyż z dwoma skrzyżowanymi mieczami, umieszczonymi pomiędzy jego ramionami. Pośrodku krzyża umieszczony jest medalion z herbem Grecji. Przed 1974 w tym miejscu znajdowały się dwie skrzyżowane litery gamma pod koroną, a pod nimi, w niektórych egzemplarzach, litera beta, stanowiące monogram króla Jerzego II (Γεώργιος Β΄)[1][2], za panowania którego odznaczenie zostało ustanowione. W okresie monarchii (1940-1974) nad odznaką Krzyża Wojennego I klasy znajdowała się złota korona, srebrna dla klasy II i brązowa dla klasy III. Rewers odznaki był gładki z umieszczoną pośrodku datą 1940. W 1974 zastąpiono ją napisem ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (Republika Grecji). Wstążka odznaczenia jest koloru czerwonego z szerokim niebieskim pasem pośrodku. W okresie monarchii przy ponownym nadaniu przypinano do wstążki koronę. Poszczególne egzemplarze odznaczenia przyznawanego w okresie monarchii różnią się drobnymi elementami, w zależności od miejsca produkcji krzyży. Te wykonane podczas wojny przez firmę Spink and Son w Londynie są nieco mniejsze od oryginalnych greckich i posiadają płaską koronę typu brytyjskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Hieronymussen, Poul Ohm: Europæiske ordner i farver. Kopenhaga: Politikens Forlag, 1966, s. 200.
  2. Większość egzemplarzy odznaczenia nosi jedynie skrzyżowane litery gamma, ale już bez litery beta.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Poul Ohm Hieronymussen: Europæiske ordner i farver, Politikens Forlag, Kopenhaga 1966

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]