Krzyż Wolności i Solidarności

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krzyż Wolności i Solidarności
Awers
Awers
Baretka
Baretka
Ustanowiono 5 sierpnia 2010
pierwsze nadanie:
15 czerwca 2011
Wielkość 42 × 42 mm
Wydano 1095 (do końca listopada 2013)
Powyżej Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
Poniżej Złoty Krzyż Zasługi

Krzyż Wolności i Solidarnościpolskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej w PRL. Zostało ustanowione ustawą z dnia 5 sierpnia 2010. Po raz pierwszy Krzyż został nadany w czerwcu 2011 przy okazji obchodów 35. rocznicy Wydarzeń Radomskich[1].

W precedencji zajmuje miejsce pomiędzy Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami a Złotym Krzyżem Zasługi.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

5 marca 2010 roku do laski marszałkowskiej wpłynął poselski projekt ustawy o wznowieniu Krzyża Niepodległości oraz o ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności, przygotowany przez Krakowski Komitet Krzyża Solidarności[2]. 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku zginęło 5 z 31 posłów wnoszących projekt ustawy do Sejmu (Grażyna Gęsicka, Przemysław Gosiewski, Maciej Płażyński, Krzysztof Putra i Zbigniew Wassermann) oraz 2 wspierających go wysokich urzędników państwowych (kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Janusz Krupski i prezes Instytutu Pamięci Narodowej Janusz Kurtyka)[3], co jednak nie wstrzymało dalszych prac w Sejmie. Po otrzymaniu opinii Biura Analiz Sejmowych[4] podkomisja, do której został skierowany projekt ustawy, opracowała na podstawie wniesionego projektu ustawę o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach[5] oraz przyjętą przez Sejm 24 czerwca 2010 r. uchwałę w sprawie przywrócenia Krzyża Niepodległości i ustanowienia Krzyża Wolności i Solidarności. Ustawa została uchwalona na posiedzeniu 5 sierpnia 2010 r., po czym 9 sierpnia 2010 r. została przekazana do podpisu Prezydentowi RP. Prezydent Komorowski złożył swój podpis 13 sierpnia 2010 roku[6]. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 25 sierpnia 2010 z mocą obowiązującą od dnia 9 września 2010 roku. Krzyż Niepodległości powrócił w formie dwuklasowego Orderu Krzyża Niepodległości.
Formularz wniosku o nadanie Krzyża Wolności i Solidarności wprowadzony został Rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 2 lutego 2011 r.(DzU z 2011 r. nr 30 poz. 152)[7]. Rozporządzeniem prezydenta RP z dnia 4 sierpnia 2011 r. (DzU z 2011 r. nr 186 poz. 1102) wprowadzony został nowy formularz wniosku, który obowiązuje od 21 września 2011 r.[8]. Specyfiką procedury postępowania w przypadku tego odznaczenia jest wymóg wyrażenia zgody przez kandydata wytypowanego do odznaczenia, zanim IPN przystąpi do opracowywania wniosku.

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Wolności i Solidarności jest nagrodą dla działaczy opozycji wobec dyktatury komunistycznej, którzy w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., z wyłączeniem okresu od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r., na terytorium Polski co najmniej przez 12 miesięcy:

  • byli aktywnymi członkami nielegalnych organizacji, które stawiały sobie za cel odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL, lub
  • prowadzili zagrożoną odpowiedzialnością karną lub represjami działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w PRL.

Krzyż Wolności i Solidarności nadaje się również osobom, które w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r. na terytorium Polski ze względu na prowadzoną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL lub też ze względu na świadome uczestnictwo w działaniach i manifestacjach mających taki cel:

  • zostały zabite,
  • doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
  • przez łączny okres co najmniej 30 dni były więzione, aresztowane, internowane lub w inny sposób pozbawione wolności,
  • zostały powołane na ćwiczenia wojskowe lub do odbycia zasadniczej służby wojskowej,
  • były pozbawione prawa lub możliwości wykonywania zawodu lub podjęcia pracy przez okres co najmniej 6 miesięcy,
  • zostały wydalone z wyższej uczelni lub szkoły na okres co najmniej 6 miesięcy.

Nie mają prawa do otrzymania Krzyża Wolności i Solidarności osoby:

  • które byty pracownikami, funkcjonariuszami, żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa określonych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424, z późn. zm.), chyba że przedłożą dowody, że przed 4 czerwca 1989 r., bez wiedzy przełożonych czynnie wspierały osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w PRL, albo
  • co do których w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zachowały się dokumenty wytworzone przez nie lub przy ich udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nie w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez ww. organy.

Wnioski o nadanie Krzyża Wolności i Solidarności przedstawia Prezydentowi Prezes IPN, a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego lub zamieszkałych stale za granicą – Prezes IPN w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych.

10 listopada 2011 r., zarządzeniem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (nr 52/11), powołany został samodzielny zespół do spraw realizacji wniosków o nadanie odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności, który zajmuje się merytorycznym i formalnym opracowywaniem wniosków, w tym przeprowadzaniem wymaganych kwerend archiwalnych[9].

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Odznaką Krzyża Wolności i Solidarności jest krzyż równoramienny, srebrzony i oksydowany, o ramionach w przekroju spłaszczonego ośmioboku, poszerzonych na końcach, połączonych pośrodku prostopadłościanem. Ramiona krzyża pokryte są czerwoną emalią ze srebrzonym paskiem przez środek. Na ramionach poziomych jest wyryty dwudzielny napis WOLNOŚĆ I SOLIDARNOŚĆ. W środku krzyża wyryty stylizowany wizerunek Orła Białego. Odwrotna strona krzyża jest gładka. Wymiar krzyża wynosi 42 mm.

Krzyż zawieszony jest na wstążce białej szerokości 38 mm, mającej po brzegach umieszczone symetrycznie połączone prążki złote i szkarłatne szerokości 3 mm każdy.

Statystyki i odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (do końca marca 2014 r.)[10]:

rok/miesiąc
Krzyż Wolności i Solidarności
styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad grudzień Razem
2011 10[11][12][13]. 0[14] 10[15][16]. 16[17][18] 23[19][20] 40[21][22] 54[23][24] 153
2012 24[25][26] 102[27][28][29] 48[30][31] 44[32][33][34][35] 0[36] 92[37][38][39] 40[40][41] 42[42][43] 0[44] 75[45][46][47][48] 49[49][50][51] 0[52] 516
2013 92[53][54][55] 53[56]

[57]

84[58] 0[59] 0 19 23 79 2 41 33 0 426
2014 28 6 56 90
Razem 1185

Nazwiska wszystkich odznaczonych znajdują się w przypisach.

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności.

W 2011 r. Instytut Pamięci Narodowej opracował i przesłał do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 199 wniosków prezesa IPN o nadanie Krzyża Wolności i Solidarności, a od maja do końca 2011 r. do zespołu IPN wpłynęło 486 wniosków z wyrażoną zgodą na przedstawienie do odznaczenia tym Krzyżem[9]. W 2012 r. do IPN wpłynęło 910 wniosków z wyrażoną zgodą na przedstawienie do odznaczenia Krzyżem Wolności i Solidarności, a Instytut Pamięci Narodowej opracował i przesłał do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 759 wniosków prezesa IPN o nadanie tego Krzyża[60].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Prezydent odznaczył uczestników wydarzeń z 1976 r. oraz zasłużonych dla przemian. prezydent.pl, 25 czerwca 2011. [dostęp 25 czerwca 2011].
  2. Poselski projekt ustawy o wznowieniu Krzyża Niepodległości oraz o ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności (wersja.pdf).
  3. Żałoba - komunikat Krakowskiego Komitetu Krzyża Solidarności. kkks.mojeforum.net. [dostęp 17 października 2010].
  4. Opinia prawna w sprawie projektu ustawy o wznowieniu Krzyża Niepodległości oraz o ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności (druk sejmowy nr 2899) (wersja.rtf).
  5. Przebieg procesu legislacyjnego.
  6. Sierpień 2010 r. – pkt 11.. prezydent.pl. [dostęp 14 sierpnia 2010].
  7. Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 152
  8. Dz. U. z 2011 r. Nr 186, poz. 1102
  9. 9,0 9,1 Informacja o działalności Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w okresie 1 stycznia 2011 r. – 31 grudnia 2011 r.. ipn.gov.pl. [dostęp 2 maja 2012].
  10. Kancelaria Prezydenta RP: Statystyki odznaczeń. [dostęp 15/04/2014].
  11. Kancelaria Prezydenta RP: Czerwiec 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  12. Lista 7 odznaczonych dnia 15 czerwca 2011 r.(Rej. 321/2011): 1. Biel Andrzej Aleksander, 2. Dróżdż Wiesław Adam, 3. Hetman Mirosława, 4. Siadaczka Ryszard Marek, 5. Szerling Krzysztof Antoni, 6. Włoskowicz Józef, 7. Wojewódka Krzysztof. M.P. z 2011 r. Nr 83, poz. 847
  13. Lista 3 odznaczonych dnia 20 czerwca 2011 r.(Rej. 343/2011): 1. Bednarczyk Henryk, 2. Jęczkowiak Romuald Ryszard, 3. Szczepanik Stanisław M.P. z 2011 r. Nr 84, poz. 863
  14. Kancelaria Prezydenta RP: Lipiec 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  15. Kancelaria Prezydenta RP: Sierpień 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  16. Lista 10 odznaczonych dnia 24 sierpnia 2011 r.(Rej. 458/2011): 1. Dowżenko Piotr Bogusław, 2. Faryna Alfreda, 3. Geneja Andrzej Bogusław, 4. Iwaniuk Zbigniew, 5. Jęczkowiak Jacek Rajmund, 6. Nowicki Stanisław, 7. Pirtynis Hilary Mikołaj, 8. Ślesicki Mieczysław, 9. Tarnowska Barbara Wanda, 10. Wójcik Henryk M.P. z 2011 r. Nr 107, poz. 1086
  17. Kancelaria Prezydenta RP: Wrzesień 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  18. Lista 16 odznaczonych postanowieniem z 16 września 2011 r.(Rej. 518/2011): 1. Andrzejewska Ewa Maria, 2. Baniak Kazimierz, 3. Bugno Marek, 4. Chłap Zbigniew Mieczysław, 5. Ciesielczyk Marek, 6. Gil Stanisław, 7. Jagielski Tadeusz, 8. Lisiak Ireneusz Teofil, 9. Łabuz Kazimierz, 10. Majewska Aleksandra Zdzisława, 11. Mamoń-Prokop Agata Maria, 12. Miśkowiec Paweł Piotr, 13. Ochab Wacław Władysław, 14. Waluś Artur Dariusz, 15. Wiatr Barbara Maria, 16. Wiatr Bronisław M.P. z 2011 r. Nr 109, poz. 1107
  19. Kancelaria Prezydenta RP: Październik 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  20. Lista 23 odznaczonych postanowieniem z 5 października 2011 r.(Rej. 555/2011): 1. Bartolik Bogumił Tomasz, 2. Czerwiński Fryderyk Stanisław, 3. Dudkiewicz Tadeusz Szymon, 4. Halaba Zenon, 5. Hamera Mirosław Konstanty, 6. Knysok Anna Maria, 7. Korytowska Maria Elżbieta, 8. Kowalewicz Januariusz, 9. Kuczera Jerzy, 10. Madej Zofia, 11. Magiera Grażyna, 12. Raba Zygmunt, 13. Reda Edward, 14. Ryczaj-Marchewczyk Krystyna Zofia, 15. Sądel Stanisław Karol, 16. Stojek Longin Adam, 17. Sypniewski Witold Maksymilian, 18. Szymroszczyk Jolanta Albina, 19. Walaszczyk Henryk, 20. Witczyk Józef, 21. Wsół Czesław, 22. Zemke Ryszard, 23. Zwoliński Andrzej Józef M.P. z 2012 r. poz. 142
  21. Kancelaria Prezydenta RP: Listopad 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  22. Lista 40 odznaczonych postanowieniem z 21 listopada 2011 r.(Rej. 652/2011): 1. Borczyk Kazimierz, 2. Bryś Tadeusz Stanisław, 3. Chwał Józef Jan, 4. Ciszewski Lech Jan, 5. Czachor Jacek, 6. Czech Zbigniew, 7. Czekalski Jerzy Zygmunt, 8. Dradrach Andrzej Maria, 9. Filipkowski Lucjan, 10. Giza Jerzy Tadeusz, 11. Grajewski Andrzej Ryszard, 12. Gurczyński Józef, 13. Hańbicki Jan Krzysztof, 14. Janas Ryszard Adam, 15. Kossakowska Anna Beata, 16. Kowalczyk Jerzy, 17. Kubisiowski Edward Antoni, 18. Kucharski Roch Janusz, 19. Lasoń Zenon Marian, 20. Leszczyński Wiesław Jan, 21. Lis Władysław, 22. Martyniak Wacław Józef, 23. Masłyk Jan Władysław, 24. Meks Lech Tadeusz, 25. Michalak Paweł, 26. Musiał Ryszard Jan, 27. Paszkiewicz Adam, 28. Paziewski Michał Zbigniew, 29. Skowron Bolko Jerzy, 30. Stachera Zofia, 31. Szabłowski Stanisław Marian, 32. Szarłowicz Bronisław, 33. Szołomicki Zbigniew Jacek, 34. Sztark Grażyna Anna, 35. Szymańska Zofia Barbara, 36. Terefinko Stanisław, 37. Tokarski Władysław, 38. Tubelewicz Tomasz Piotr, 39. Zacharczuk Jerzy, 40. Zapadka Rafał Zygmunt M.P. z 2012 r. poz. 366
  23. Kancelaria Prezydenta RP: Grudzień 2011 r.. [dostęp 31/03/2012].
  24. Lista 54 odznaczonych postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r.(Rej. 701/2011): 1. Andryschik Jerzy Kazimierz, 2. Arent Tadeusz, 3. Berak Cezary Hubert, 4. Brzozowski Dariusz Wiktor, 5. Buranowski Tadeusz, 6. Chałoński Michał Hubert Jan, 7. Dereszewski Stanisław Szczepan, 8. Fijołek Wincenty Antoni, 9. Fręśko Jan Benedykt, 10. Gaj Fryderyk Ryszard, 11. Giera Adam Szymon, 12. Goliński Zygmunt, 13. Hilbrycht Jerzy Stanisław, 14. Iwański Piotr, 15. Jagodziński Michał Leonard, 16. Janiszewski Aleksander Tadeusz, 17. Jankowski Grzegorz Edmund, 18. Jóźwiakowski Julian Piotr, 19. Jurga Ewa Barbara, 20. Kaczanowski Mieczysław, 21. Kalas Jacek, 22. Kiełpiński Marceli Edmund, 23. Kupisiewicz Zbigniew Piotr, 24. Lewandowski Gerard Jan, 25. Łużny Jan Piotr, 26. Maćczak Leszek Stefan, 27. Mainka Andrzej Józef, 28. Matuszewski Urban, 29. Mazurowicz Andrzej, 30. Mikołajczak Stanisław Kazimierz, 31. Miller Zenon, 32. Modelski Lesław, 33. Niewiarowski Ireneusz, 34. Ojak Ziemowit Kazimierz, 35. Olejnik Wiesław Grzegorz, 36. Paluszek Ewa Dorota, 37. Płoski Michał Józef, 38. Podsiadło Henryk, 39. Pogorzelski Franciszek, 40. Polewko Tomasz Józef, 41. Praszyńska Teresa Feliksa, 42. Pryciak Andrzej, 43. Ryś Bogdan Jerzy, 44. Sękowski Andrzej, 45. Skalski Zygmunt, 46. Sobczak Jan, 47. Sochacka Zofia, 48. Ślufarski Adam, 49. Tomaszewski Bolesław, 50. Turoń Wojciech, 51. Wardalski Justyn, 52. Węglarski Jerzy Antoni, 53. Wyrowiński Jan Alfons, 54. Żabicki Adam Antoni. M.P. z 2012 r. poz. 414
  25. Kancelaria Prezydenta RP: Styczeń 2012 r.. [dostęp 31/03/2012].
  26. Lista 24 odznaczonych postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r.(Rej. 13/2012): 1. Borkowski Józef, 2. Dębowski Stanisław, 3. Dubas Mieczysław Roman, 4. Duda Czesław Jan, 5. Grott Elżbieta, 6. Janas Tadeusz Józef, 7. Konstantinidis Jorgos, 8. Kos Kazimierz Franciszek, 9. Kowalczyk Jerzy, 10. Kurowska Irena Erika, 11. Lenart Wiesława, 12. Łempicki Robert, 13. Mazur Zygmunt, 14. Mieczkowski Ireneusz, 15. Morawski Krzysztof Mirosław, 16. Nowakowski Jan, 17. Olkiewicz Jan, 18. Paluch Józef Tomasz, 19. Pigan Tadeusz, 20. Pyskło Jerzy, 21. Rybicki Sławomir Piotr, 22. Treffler Franciszek, 23. Wolańska Anna Maria, 24. Ziemiński Roman. M.P. z 2012 r. poz. 463
  27. Kancelaria Prezydenta RP: Luty 2012 r.. [dostęp 31/03/2012].
  28. Lista 57 odznaczonych postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r.(Rej. 48/2012): 1. Antkowiak Tadeusz Adam, 2. Balazs Artur Krzysztof, 3. Błaszczak-Wacławik Mirosława Anna, 4. Cisowski Zbigniew Adam, 5. Czupryn Andrzej, 6. Dajewski Edward, 7. Gadzina Augustyn, 8. Gałażewski Andrzej Józef, 9. Gałązka Ryszard Zygmunt, 10. Garkowski Longin Aleksy, 11.Gągalski Aleksander, 12. Gołba Krzysztof Stanisław, 13. Iracki Bolesław Ryszard, 14. Jabrzyk Halina Ewa, 15. Jafernik Kazimierz, 16. Jaśkiewicz Romuald, 17. Kaleta Zygmunt Marian, 18. Kalota Robert, 19. Kapłon Waldemar Zygmunt, 20. Końka Marek Eugeniusz, 21. Kopeć Lech Lucjan, 22. Koszyk-Helander Joanna, 23. Kowalczewski Zbigniew Antoni, 24. Kowalski Krzysztof, 25. Krawczyński Wojciech Adam, 26. Kryza Henryk, 27. Kudla Ewald Ryszard, 28. Lasota Daniel Władysław, 29. Ledzion Jerzy, 30. Litwinowicz Stanisław, 31. Lorenowicz Hubert, 32. Martynow Janusz Zdzisław, 33. Napiórski Lech, 34. Niedopytalski Krzysztof Włodzimierz, 35. Nowakowski Henryk, 36. Nowicki Marek, 37. Oleszczuk Krzysztof, 38. Parell Lech Tomasz, 39. Pawłowski Tadeusz, 40. Rokicki Kazimierz, 41. Różycki Wojciech Tadeusz, 42. Rusakiewicz Waldemar, 43. Sajdak Grzegorz, 44. Skowroński Janusz Witold, 45. Smołka Andrzej, 46. Styczeń Mirosław Andrzej, 47. Ślusarski Henryk Andrzej, 48. Szafrańska Danuta, 49. Taworski Tadeusz Maria, 50. Tężycka Maria, 51.Wacławik Grzegorz Michał, 52. Walczykiewicz Mieczysław Jan, 53. Wiernicki Zdzisław, 54. Witkowski Zenon, 55. Wójcik Bohdan Stanisław, 56. Zwiercan Roman, 57. Żuchowski Jan M.P. z 2012 r. poz. 549
  29. Lista 45 odznaczonych postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r.(Rej. 79/2012): 1. Antos Czesław, 2. Bielawski Paweł Tomasz, 3. Bielewicz Remigiusz, 4. Biernacki Krzysztof Marek Joachim, 5. Biskupek Kazimierz Leon, 6. Brant Jerzy, 7. Drygulski Stanisław Józef, 8. Dudek Halina Maria, 9. Engler Ireneusz, 10. Ilnicki Włodzimierz, 11. Jankowski Zygmunt, 12. Jurałowicz Ireneusz, 13. Kapek Zdzisław, 14. Kęcik Jerzy Zbigniew, 15. Kępiński Grzegorz Zdzisław, 16. Koszuta Bogdan Zbigniew, 17. Kozłowski Sławomir Piotr, 18. Krogulec Józef, 19. Lassota Józef, 20. Laszkiewicz Lech Jan, 21. Łakomiec Feliks Zdzisław, 22. Łotoczko Radosław, 23. Łyszcz Krystyna Elżbieta, 24. Mączniewski Stanisław Zygmunt, 25. Michalski Marian Konrad, 26. Nowakowski Cezary Antoni, 27. Orlikowska Maria, 28. Pieróg Bogusław, 29. Płaza Andrzej Jan, 30. Quaas Janusz Henryk, 31. Radziukiewicz Stanisław, 32. Rak Krzysztof, 33. Rutkowski Krzysztof, 34. Salmonowicz Stanisław Antoni, 35. Sokołowski Wojciech Franciszek, 36. Starkel Janusz Edward, 37. Tworkowski Jacek Marceli, 38. Walczuk Zdzisław, 39. Wasilewski Adam Jarosław, 40. Wiernicka Krystyna Maria, 41. Zalewski Marian, 42. Zawada Grzegorz, 43. Zięba Marian Michał, 44. Zuzankiewicz Waldemar Bronisław, 45. Żelichowski Rafał Stanisław. M.P. z 2012 r. poz. 562
  30. Kancelaria Prezydenta RP: Marzec 2012 r.. [dostęp 01/05/2012].
  31. Lista 48 odznaczonych postanowieniem z 30 marca 2012 r.(Rej. 133/2012): 1. Alot Stanisław, 2. Ameryk Paweł Walenty, 3. Antoszkiewicz Krystyna Hanna, 4. Augustynek Piotr Jerzy, 5. Augustyniak Ryszard, 6. Białecki Leon Jan, 7. Bykowska Maria, 8. Celewicz Wiesław Jan, 9. Chiszberg Janusz, 10. Chomicki Roman Stefan, 11. Chudzik Jan, 12. Cibicka Katarzyna, 13. Cieślik Kazimierz Jan, 14. Fabisiak Jolanta, 15. Grzesiak Stanisław Władysław, 16. Grzesiński Mirosław Grzegorz, 17. Gwóźdź Jan, 18. Jamiołkowski Jerzy Antoni, 19. Jamroziak Aleksander Jerzy, 20. Jędrasik Włodzimierz Jerzy, 21. Kaźmierczak Andrzej, 22. Kołodziejczyk Wiesław Sylwester, 23. Krzaklewski Marian, 24. Kwiatkowski Marian, 25. Lipiński Zbigniew Andrzej, 26. Łobacz Władysław, 27. Magas Jerzy, 28. Modelska Małgorzata Maria, 29. Mróz Zofia, 30. Ofman Tomasz Stanisław, 31. Orlikowska Teresa, 32. Orzałkiewicz Alicja Maria, 33. Pietruczanis Zdzisław Roman, 34. Piwoński Aleksander, 35. Pławiński Tadeusz Mieczysław, 36. Pogłódek Stanisław Wacław, 37. Rusakiewicz Marek, 38. Rusek Barbara, 39. Rynkiewicz Grażyna, 40. Stawecki Leopold, 41. Szok Jerzy, 42. Szukała Stanisław, 43. Śliwka Gabriel Jan, 44. Trelka Tadeusz, 45. Trzęsicki Kazimierz, 46. Wcisło Ryszard Franciszek, 47. Wierzbicki Andrzej, 48. Wójcik Andrzej. M.P. z 2012 r. poz. 639
  32. Kancelaria Prezydenta RP: Kwiecień 2012 r.. [dostęp 13/06/2012].
  33. Lista 4 odznaczonych postanowieniem z 3 kwietnia 2012 r.(Rej. 144/2012): Bondaryk Krzysztof Aleksander, 2. Nawrocki Zbigniew, 3. Siczek Piotr Eligiusz, 4. Szczur-Sadowski Marek M.P. z 2012 r. poz. 714
  34. Odznaczony postanowieniem z 4 kwietnia 2012 r.(Rej. 154/2012): Kazimierz Mordaszewski M.P. z 2012 r. poz. 718
  35. Lista 39 odznaczonych postanowieniem z 26 kwietnia 2012 r.(Rej. 193/2012): 1. Barański Janusz Tadeusz, 2. Bergiel Bogdan, 3. Borzeszkowska Małgorzata Anna, 4. Budziakowski Krzysztof Marek, 5. Bulera Mieczysław Ryszard, 6. Burzyński Zdzisław Stanisław, 7. Czapski Andrzej Antoni, 8. Dudek Stanisław Józef, 9. Flaczyński Mirosław Michał, 10. Głodowski Jan Henryk, 11. Jaworski Lesław, 12. Jurek Wiesław, 13. Kaczmarek Mieczysław Kazimierz, 14. Kalitka Krystyna, 15. Kałaska Tomasz Andrzej, 16. Karkocha Krzysztof Jerzy, 17. Kędracki Jan, 18. Kiślak Ewa, 19. Knap Jacek, 20. Konaszewicz Franciszek, 21. Kujawski Adam Marcin, 22. Kurnatowski Roman Witold, 23. Lindenberg Jarosław, 24. Michalecki Andrzej, 25. Miszalski Marian Bolesław, 26. Morgowicz Mirosław Józef, 27. Niedźwiecki Henryk, 28. Osmala Wiesław Marek, 29. Pastuszewski Bronisław, 30. Redziak-Dudek Urszula Ola, 31. Ryniak Andrzej, 32. Sadowski Jacek, 33. Stępień Jerzy, 34. Szymański Tadeusz Jan, 35. Śliwa Henryk, 36. Tryszczyło-Pacałowska Aleksandra, 37. Wojciechowska Barbara Zofia, 38. Zaręba Jerzy Zdzisław, 39. Zdanowski Maciej Adam. M.P. z 2012 r. poz. 809
  36. Kancelaria Prezydenta RP: Maj 2012 r.. [dostęp 13/06/2012].
  37. Kancelaria Prezydenta RP: Czerwiec 2012 r.. [dostęp 09/07/2012].
  38. Lista 46 odznaczonych postanowieniem z 19 czerwca 2012 r.(Rej. 278/2012): 1. Bartosz Waldemar Józef, 2. Bąk Zygmunt, 3. Bezia Artur Karol, 4. Boniśniak Ryszard, 5. Bujak Adam Andrzej, 6. Chajewski Karol, 7. Daniszewski Krzysztof Józef, 8. Darnowski Paweł, 9. Dębski Bogusław, 10. Dziwisz Adam Edward, 11. Gajdamowicz Bogusław Grzegorz, 12. Herman Włodzimierz, 13. Jacko Mariusz Artur, 14. Janaszek Tadeusz Czesław, 15. Janusz Adam, 16. Janz Jerzy Marian, 17. Jasiak Bożena Helena, 18. Jaworski Adam Janusz, 19. Kępa Piotr, 20. Kiecana Elżbieta Anna, 21. Klimek Marek Telesfor, 22. Knap Zbigniew, 23. Kołodziejska-Bek Genowefa, 24. Kowalski Eugeniusz, 25. Kruk Adam Henryk, 26. Krupa Adam Jan, 27. Leśkiewicz Julian, 28. Lichańska-Korago Teresa Jadwiga, 29. Łączak Alicja Jadwiga, 30. Łączak Czesław, 31. Markowska Ewa, 32. Maślach Andrzej, 33. Niedziółka Janusz Tadeusz, 34. Piechota Stanisław, 35. Przybysz Jerzy Jan, 36. Przystałowski Lucjan Wojciech, 37. Pyzio Wiesław, 38. Słoczyński Krzysztof Paweł, 39. Sorgowicki Stanisław, 40. Steinke Stanisław Jakub, 41. Szyszkowski Bogdan, 42. Wiatrowski Mariusz Andrzej, 43. Wierzbiński Jerzy Roman, 44. Woroniecki Andrzej Joachim, 45. Wyczawski Andrzej, 46. Zając Stanisław. M.P. z 2012 r. poz. 917
  39. Lista 46 odznaczonych postanowieniem z 29 czerwca 2012 r.(Rej. 300/2012): 1. Adamczyk Robert Jerzy, 2. Baścik Barbara Elżbieta, 3. Bełz Tadeusz Bolesław, 4. Białek Jerzy Leszek, 5. Bolewski Dariusz Stanisław, 6. Boski Antoni Paweł, 7. Cegielski Jan Romuald, 8. Cichoń Franciszek, 9. Cieślak Tadeusz, 10. Czyżewski Andrzej Józef, 11. Dobrowolska Teresa, 12. Dronicz Stanisław, 13. Falkowski Tadeusz, 14. Filus Lech Tadeusz, 15. Formanowicz Jacek Bolesław, 16. Gaca Jan, 17. Grota Benedykt Franciszek, 18. Grzybowski Stefan Andrzej, 19. Jurecki Józef Jerzy, 20. Kaczmarski Jerzy, 21. Kłódka Henryk, 22. Koprowski Włodzimierz, 23. Krzyżowska Jolanta Maria, 24. Łanoszka Jan Józef, 25. Malinowski Lech, 26. Markowski Andrzej Jan, 27. Mokrosińska Krystyna Maria, 28. Narożny Bogdan Kazimierz, 29. Nędzi Wiesław Zbigniew, 30. Nowak Jacek Łukasz, 31. Nowakowski Andrzej Michał, 32. Olszewski Leszek Kazimierz, 33. Pluciński Zbigniew Andrzej, 34. Polkowski Jan Stanisław, 35. Radkiewicz Andrzej Rafał, 36. Skarzyńska Maria Elżbieta, 37. Skowroński Jan Jerzy, 38. Szczygieł Stanisław Leon, 39. Szyma Tadeusz Andrzej, 40. Świerczyński Czesław Michał, 41. Targosz Grzegorz Waldemar, 42. Trafalski Zbigniew, 43. Wiórkiewicz Irena, 44. Wołczyński Jan Piotr, 45. Worek Jan Antoni, 46. Żabski Stanisław M.P. z 2012 r. poz. 940
  40. Kancelaria Prezydenta RP: Lipiec 2012 r.. [dostęp 23/08/2012].
  41. Lista 40 odznaczonych postanowieniem z 17 lipca 2012 r.(Rej. 340/2012): 1. Anczarski Andrzej, 2. Barański Tomasz Stanisław, 3. Bieliński Klemens, 4. Błaszak Mirosław, 5. Chmielina Janusz, 6. Czarnecki Wiesław Zygmunt, 7. Ćwieluch Krzysztof Józef, 8. Drozdowski Piotr Józef, 9. Dziabaszewski Wojciech, 10. Dziubasik Zbigniew Wojciech, 11. Fabrycki Leszek Grzegorz, 12. Gajewski Jan, 13. Golonka Józef, 14. Gonciarz Mieczysław Jerzy, 15. Górka Stanisław, 16. Janowski Józef Michał, 17. Jewała Kazimierz Bolesław, 18. Kamińska Anna Maria, 19. Kopczyński Zbigniew, 20. Kowalczyk Maria Mirosława, 21. Kubat Zdzisław Jerzy, 22. Lipińska-Baranowska Hanna Wanda, 23. Łącki Leonard, 24. Łukszo Elżbieta Teresa, 25. Marcinkiewicz Roman Ryszard, 26. Mikołajczyk Krzysztof Andrzej, 27. Mońka Zdzisław, 28. Myszka Krzysztof Stanisław, 29. Neumann Stanisław, 30. Penkala Ryszard Andrzej, 31. Połomski Jerzy Kazimierz, 32. Rejczak Jan, 33. Rekowski Franciszek Edmund, 34. Springwald Robert Jarosław, 35. Szendo Zenon, 36. Turyk Ryszard Antoni, 37. Urban Kazimierz, 38. Walendzik Grzegorz Marcin, 39. Wuj Roman, 40. Zimoch Zbigniew M.P. z 2012 r. poz. 949
  42. Kancelaria Prezydenta RP: Sierpień 2012 r.. [dostęp 12/09/2012].
  43. Lista 42 odznaczonych postanowieniem z 24 sierpnia 2012 r. (Rej. 410/2012): 1. Adamczak Wacław Stanisław, 2. Bijok Jerzy Paweł, 3. Blok Zdzisław Józef, 4. Brzezik Leszek, 5. Dobranowicz Helena Maria, 6. Domżałowicz Edward, 7. Dragon Wanda, 8. Drost Zdzisław, 9. Drzycimski Andrzej Józef, 10. Grabowski Janusz Józef, 11. Guść Bogdan Witold, 12. Jermaków Andrzej, 13. Kempiński Czesław Jan, 14. Kielian Władysław, 15. Korkosz Ryszard, 16. Kosek Stanisław, 17. Kowalczyk Tadeusz Jan, 18. Kruszona Tomasz, 19. Krzemiński Zdzisław Eugeniusz, 20. Ludwikowski Edward Antoni, 21. Makarewicz Anna Helena, 22. Markiewicz Jerzy Zbigniew, 23. Migda-Pawlak Hanna Ewa, 24. Mora Waldemar Zbigniew, 25. Muzyka Grażyna Janina, 26. Olszacki Władysław Zdzisław, 27. Ostrowski Wiktor, 28. Perchel Paweł Daniel, 29. Rak Witold Kazimierz, 30. Rekowski Czesław Jan, 31. Rostowski Czesław, 32. Sidorowicz Jan, 33. Siemaszko Zbigniew Jerzy, 34. Sławiński Józef, 35. Sopata Marian Adam, 36. Szyiński Jerzy Marian, 37. Tomczak Jacek, 38. Trzuskowski Stanisław Józef, 39. Wiśniewski Wojciech, 40. Witek Andrzej Marian, 41. Wojda Jerzy, 42. Zakrzewski Władysław Zbigniew M.P. z 2012 r. poz. 1002
  44. Kancelaria Prezydenta RP: Wrzesień 2012 r.. [dostęp 11/10/2012].
  45. Kancelaria Prezydenta RP: Październik 2012 r.. [dostęp 12/11/2012].
  46. Lista 22 odznaczonych postanowieniem z 2 października 2012 r. (Rej. 501/2012): 1. Bartoszewski Leszek Marian, 2. Błażek Zygmunt Gerard, 3. Całka Jan, 4. Dobruk Franciszek, 5. Falkowski Grzegorz Andrzej, 6. Figiel Jacek Zbigniew, 7. Gnatek Krzysztof Henryk, 8. Gołdynia Janusz Józef, 9. Guzowski Hieronim Stanisław, 10. Kirstein Roman, 11. Kolmer Jarosław Marian, 12. Kominek Jacek Franciszek, 13. Kowalski Kazimierz, 14. Mazurkiewicz Roman Marek, 15. Miller Leszek Edward, 16. Moszyński Janusz Leonard, 17. Mrzygłód Dariusz Andrzej, 18. Płachta Wojciech Julian, 19. Rosiński Henryk Józef, 20. Stęplewski Eugeniusz Mikołaj, 21. Szatkowski Piotr Norbert, 22. Trojan Kazimierz M.P. z 2013 r. poz. 232
  47. Lista 40 odznaczonych postanowieniem z 23 października 2012 r. (Rej. 543/2012): 1. Baran Eugeniusz Stefan, 2. Berliński Marek, 3. Bielas Andrzej, 4. Bogaczyk Włodzimierz, 5. Borkowski Wojciech Antoni, 6. Brymora Stanisław, 7. Chaberska Elżbieta Wiesława, 8. Ciszak Bogdan Tadeusz, 9. Dęga Leszek Tadeusz, 10. Duszyński Janusz Henryk, 11. Filek Michał, 12. Frelich Jerzy Stefan, 13. Jurczuk Edmund Jerzy, 14. Karwecki Leszek Aleksander, 15. Kościów Stanisław, 16. Kot Jan, 17. Kubik Urszula Maria, 18. Lampka Roman Piotr, 19. Laskowski Andrzej, 20. Łoik Jerzy Jan, 21. Mańczyk Zbigniew Jerzy, 22. Narożnik Sławomir Antoni, 23. Pluta Ryszard Tadeusz, 24. Pogłodziński Jerzy Zenon, 25. Sikora Lech Stanisław, 26. Sitarz Stanisław, 27. Skrobek Włodzimierz Lech, 28. Smoluch Marta Maria, 29. Sonik Bogusław Andrzej, 30. Stall Leszek Romuald, 31. Staniak Aleksander, 32. Szabla Stanisław, 33. Szostakowska-Kolmer Ewa Anna, 34. Szymański Konrad, 35. Śmietana Andrzej Józef, 36. Tomasik Marek Tadeusz, 37. Węglewicz Mieczysław Stefan, 38. Wysocki Grzegorz, 39. Wyszomierski Sławomir Leszek, 40. Zengel Tadeusz Józef. M.P. z 2013 r. poz. 254
  48. Lista 13 odznaczonych postanowieniem z 26 października 2012 r. (Rej. 566/2012): 1. Fryc Stanisław, 2. Gigiel Andrzej, 3. Gruca Zbigniew, 4. Hady Marian Kazimierz, 5. Karasiński Eugeniusz Mieczysław, 6. Kopczak Czesław, 7. Krupiński Kazimierz, 8. Kustra Jerzy, 9. Lubaszewski Tadeusz, 10. Lubkiewicz Jan, 11. Makenson Robert Jerzy, 12. Modzelewski Wiesław, 13. Tomczyk Jacek Antoni. M.P. z 2013 r. poz. 261
  49. Kancelaria Prezydenta RP: Listopad 2012 r.. [dostęp 10/12/2012].
  50. Lista 42 odznaczonych postanowieniem z 21 listopada 2012 r. (Rej. 563/2012): 1. Barański Zbigniew Grzegorz, 2. Berliński Henryk, 3. Błaż Zygmunt, 4. Bruniecki Zenon Antoni, 5. Chrystowski Krzysztof Tadeusz, 6. Cieślicki Zygmunt, 7. Czerw Stefan, 8. Czostkiewicz Janina Zofia, 9. Czuczeło Stanisław Kazimierz, 10. Deja Stanisław, 11. Filus Jadwiga, 12. Golon Lech Jan, 13. Goławska Adela Regina, 14. Goławska Anna Maria, 15. Hasslinger Roman Władysław, 16. Jankowski Wojciech Czesław, 17. Jaranowski Henryk, 18. Kaczmarek Krystian,19. Kałamarz Piotr Kazimierz, 20. Karolik Jan, 21. Kawalec Janina, 22. Klim Grzegorz, 23. Konończuk Jan Benedykt, 24. Kuczyński Stanisław Tadeusz, 25. Kunach Jan, 26. Lewkowicz Maria, 27. Lisiecki Leszek, 28. Matlakiewicz Zbigniew Antoni, 29. Michałowski Marek, 30. Naklicka Ewa, 31. Niebrzydowski Lech Sylwester, 32. Opilo Henryk Andrzej, 33. Pawłowski Henryk Józef, 34. Pisowicz Andrzej Stanisław, 35. Rawiński Hieronim, 36. Rupnicki Zbigniew Piotr, 37. Śliwa Edward Stefan, 38. Wajsgerber Jerzy, 39. Wajsgerber Stanisław Krzysztof, 40. Walczak Stanisław Teodor, 41. Zatorski Włodzimierz Andrzej, 42. Zrałek Marek Zdzisław M.P. z 2013 r. poz. 289
  51. Lista 7 odznaczonych postanowieniem z 30 listopada 2012 r. (Rej. 648/2012): 1. Jakubiak Piotr Wiesław, 2. Łabentowicz Mariusz Adam, 3. Mickiewicz Małgorzata Anna, 4. Mickiewicz Marek, 5. Pająk Jacek, 6. Piotrowski Ładysław Tomasz, 7. Wrzosek Witold. M.P. z 2013 r. poz. 302
  52. Kancelaria Prezydenta RP: Grudzień 2012 r.. [dostęp 07/01/2013].
  53. Kancelaria Prezydenta RP: Styczeń 2013 r.. [dostęp 25/01/2013].
  54. Lista 45 odznaczonych postanowieniem z 21 stycznia 2013 r. (Rej. 14/2013): 1. Brandt Benedykt Andrzej, 2. Charzyński Tadeusz Konstanty, 3. Cwojdzińska Gabriela Teresa, 4. Drozd Kazimierz, 5. Dziółko Wojciech Piotr, 6. Gajdamowicz Jadwiga Kazimiera, 7. Garbowicz Krzysztof, 8. Gólski Ludwik Łucjan, 9. Grzybowski Andrzej, 10. Hara Ryszard, 11. Hejneman Konrad Zbigniew, 12. Hukiewicz Kazimierz, 13. Jachman Włodzimierz Leszek, 14. Janiec Jan Zbigniew, 15. Karski Henryk, 16. Kiszkis Halina, 17. Kłosowski Bogumił Józef, 18. Kowalczyk Andrzej Wojciech, 19. Krupot Piotr, 20. Leoniak Jerzy, 21. Malida Zbigniew Adam, 22. Małecki Roman Stanisław, 23. Markieton Jadwiga Maria, 24. Markowski Jan, 25. Mielcarek Tomasz Henryk, 26. Monarcha Jan, 27. Mordak Edward, 28. Ochnio Hieronim, 29. Olszewski Bogusław, 30. Pawełczyk Grzegorz Andrzej, 31. Pietkiewicz Tadeusz, 32. Piwowarczyk Henryk Antoni, 33. Poniatowski Kazimierz, 34. Popielarski Marek, 35. Różycki Stanisław, 36. Siwacki Ryszard, 37. Skopowski Stanisław Marek, 38. Smak Mieczysław, 39. Walczak Roman Józef, 40. Wąsowski Ryszard Eustachiusz, 41. Wilk Mieczysław, 42. Witek Elżbieta Barbara, 43. Wolny Edward Henryk, 44. Zarzycki Andrzej Dariusz, 45. Zieliński Mieczysław Kazimierz M.P. z 2013 r. poz. 366
  55. Lista 47 odznaczonych postanowieniem z 21 stycznia 2013 r. (Rej. 15/2013): 1. Andrearczyk Andrzej, 2. Barański Paweł Piotr, 3. de Barbaro Bogdan Jerzy, 4. Bator Mirosław Józef, 5. Białkowski Ryszard Wojciech, 6. Boksa Zdzisław, 7. Cabaj Marek, 8. Chudzik Zbigniew, 9. Cierzniakowski Andrzej Jerzy, 10. Czerniel Andrzej, 11. Dembowski Stanisław, 12. Duszak Marian, 13. Fąs Stanisław Józef, 14. Fik Jerzy, 15. Gawroński Lech, 16. Jakubowski Andrzej, 17. Jarmuszkiewicz Roman Andrzej, 18. Jefmański Janusz Krzysztof, 19. Kaczmarek Ryszard, 20. Konar Konstanty Józef, 21. Kozłowski Jan, 22. Krzyżański Andrzej, 23. Kurtyka Jan Andrzej, 24. Kwaśniewski Maciej, 25. Makowski Bogusław Adam, 26. Nagłowski Jan Waldemar, 27. Ogłozińska Dorota Teresa, 28. Ogłoziński Andrzej, 29. Olko Teresa, 30. Pajerski Kazimierz, 31. Pawłowski Ryszard Jerzy, 32. Perenc Dariusz, 33. Pogorzelec Andrzej Sylwester, 34. Sawicki Bartosz Michał, 35. Składanowski Aleksander Longin, 36. Stępniak Cezary Jan, 37. Strepikowski Marian Stanisław, 38. Szkaradek Alicja Grażyna, 39. Szymański Stanisław, 40. Warda Lech Stanisław, 41. Wasilewski Stefan Kazimierz, 42. Wesołowski Jerzy, 43. Wiskirski Andrzej Cezary, 44. Witkowski Tadeusz, 45. Wojciechowski Stanisław, 46. Wrona Tadeusz Stanisław, 47. Ziółkowski Grzegorz Jan. M.P. z 2013 r. poz. 367
  56. Kancelaria Prezydenta RP: Luty 2013 r.. [dostęp 25/01/2013].
  57. Lista 53 odznaczonych postanowieniem z 14 lutego 2013 r. (Rej. 41/2013): 1. Affanasowicz Rafał Stefan, 2. Bąk Piotr, 3. Borowy Zbigniew Tadeusz, 4. Borys Eugeniusz Bernard, 5. Bujara Alfred Gerard, 6. Bukietyńska-Słopecka Krystyna Małgorzata, 7. Dłużewski Waldemar Zachariasz, 8. Frankiewicz Henryk, 9. Gędek Wojciech Wacław, 10. Główka Wojciech Władysław, 11. Gurba Krzysztof, 12. Guziński Edward Józef, 13. Haśkiewicz Stanisław, 14. Jarociński Marek Witold, 15. Jaworski Leszek Wiesław, 16. Jung Tadeusz Michał, 17. Karbowski Paweł Edward, 18. Klamann Andrzej Bogdan, 19. Krupa Henryk Stefan, 20. Kuskowski Henryk, 21. Lasota Marek Wojciech, 22. Lica Wojciech, 23. Lipiński Tadeusz Stanisław, 24. Łużniak Karol Antoni, 25. Malanowicz Henryk, 26. Migulec Gotfryd Wilhelm, 27. Mostowiec Wojciech Andrzej, 28. Niewiadomski Wiesław, 29. Owsianka Zdzisław Karol, 30. Rajski Marek Tadeusz, 31. Rakowski Grzegorz Bartłomiej, 32. Richert Czesław Leon, 33. Sadurska Krystyna Anna, 34. Samek Jadwiga Anna, 35. Sperka Zbigniew Kazimierz, 36. Staniszewski Mieczysław Izydor, 37. Stykuć Zbigniew, 38. Szewczyk Zbigniew Antoni, 39. Szymoński Rafał Andrzej, 40. Świstak Andrzej, 41. Tomaszewski Witold Stanisław, 42. Tomtas Ryszard Henryk, 43. Türschmid Barbara Irena, 44. Wandycz Zdzisław, 45. Węgliński Wiesław, 46. Wielk Teresa Irena, 47. Wojtaszewski Ryszard, 48. Wstawski Bogdan, 49. Wysocki Wiesław Jan, 50. Zakrzewicz Przemysław Władysław, 51. Zawojski Zygmunt Stanisław, 52. Żarnowski Jerzy Kazimierz, 53. Życzyca Jerzy Rajmund. M.P. z 2013 r. poz. 405
  58. Kancelaria Prezydenta RP: Marzec 2013 r.. 8 marca 2013. [dostęp 08/04/2013].
  59. Kancelaria Prezydenta RP: Kwiecień 2013 r.. [dostęp 10/03/2014].
  60. Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu. Informacja o działalności 1 stycznia 2012 r. - 31 grudnia 2012 r. Warszawa 2013. ipn.gov.pl, 2013. [dostęp 1 maja 2013].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]