Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę - polskie państwowe odznaczenia wojskowe ustanowione tuż przed II wojną światową i nadawane przez rząd polski na emigracji.

Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę

Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę ustanowiono ustawą Sejmu z 15 czerwca 1939 (Dz. U. z 1939 r. Nr 58, poz. 378) dla odznaczenia osób, które pełniąc służbę ochotniczo w latach 1918 - 1921, przyczyniły się do ugruntowania niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (obejmuje on przede wszystkim wojnę polsko-ukraińską i wojnę polsko-radziecką).

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Ochotniczy za Wojnę mógł być nadany ochotnikom pełniącym służbę w latach 1918-1921, jeżeli spełnili jedno z poniższych kryteriów:

  • polegli lub byli ranni na polu bitwy,
  • zostali odznaczeni Krzyżem Virtuti Militari lub Krzyżem Walecznych,
  • służyli czynnie 3 miesiące, w tym co najmniej 2 miesiące w oddziałach walczących na froncie lub 6 miesięcy na stanowiskach instruktora w szkołach wojskowych broni i obozach szkolnych.

Medal Ochotniczy za Wojnę mógł być nadany ochotnikom pełniącym służbę w latach 1918-1921, którzy nie zostali objęci Krzyżem Ochotniczym za Wojnę, a czas ich służby wynosił co najmniej 1 miesiąc.

Krzyż nadawał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Spraw Wojskowych przedstawiony przez Radę Ministrów, a Medal nadawał Minister Spraw Wojskowych. Odznaczeni otrzymywali odznakę, dyplom i legitymację (nabywali je na własny koszt).

Posiadanie Krzyża lub Medalu Ochotniczego za Wojnę miało się wiązać z przywilejami takimi jak pierwszeństwo w otrzymaniu pracy przed osobami o takich samych kwalifikacjach.

Pierwotna ustawa przewidywała, że Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę mogą być nadane najpóźniej do dnia 11 listopada 1943, na podstawie zgłoszeń złożonych do 1 kwietnia 1941. Nie zdążano ich jednak nadawać przed wybuchem II wojny światowej i odznaczenia te nadawano dopiero przez rząd polski na emigracji po 1945 roku[potrzebne źródło].

Po II wojnie światowej Krzyż i Medal Ochotniczy za Wojnę nie zostały przyjęte do systemu odznaczeń PRL, ani do systemu odznaczeń III RP.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Ochotniczy za Wojnę miał odznakę w formie krzyża równoramiennego prostego wykonanego ze stali o wymiarach 42 x 42 mm, składa się z czterech równych, rozszerzonych na końcach ramion o przekroju spłaszczonego ośmioboku i związanych pośrodku sześcianem. Na ramionach poprzecznych Krzyża wyryty jest poziomo napis: OCHOTNIKOWI WOJENNEMU, na ramionach pionowych - daty: 1918 i 1921, w środku zaś skrzyżowania ramion znajduje się wizerunek orła z białej emalii.

Medal Ochotniczy za Wojnę miał odznakę w formie okrągłego medalu ze stali średnicy 38 mm. Na awersie na środku miał wizerunek orła według wzoru godła państwowego. Dookoła niego umieszczony był napis: OCHOTNIKOWI / WOJENNEMU, którego wyrazy były przedzielone datami: 1918 i 1921. Na rewersie był wizerunek żołnierza w hełmie z karabinem z bagnetem w otoku liści dębowych.

Krzyż i Medal noszono na wstążce szerokości 37 mm w kolorze czerwonym z dwoma wąskimi białymi pionowymi paskami.

Odznaka Krzyża powtarzała, z modyfikacjami, odznakę Krzyża Niepodległości. Późniejszy Krzyż za udział w Wojnie 1918-1921 przejął zmodyfikowaną odznakę obu Krzyży oraz wstążkę Krzyża Ochotniczego za Wojnę.

Krzyż Ochotniczy za Wojnę zajmował w kolejności polskich odznaczeń miejsce po Krzyżu Walecznych, a przed Krzyżem Zasługi za Dzielność. Medal Ochotniczy za Wojnę zajmował miejsce po Medalu Niepodległości, a przed Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]