Krzyż prawosławny

krzyż prawosławny

Krzyż prawosławny – w prawosławiu najbardziej rozpowszechniony jest krzyż o ośmiu końcach. Takie przedstawienie zgodne jest z najstarszą tradycją, uważaną za najbardziej autentyczną zarówno przez kościoły wschodnie, jak i zachodnie. Na zachodzie krzyż ten nazywany jest często krzyżem słowiańskim, ponieważ używany jest on w Cerkwiach słowiańskich, podczas gdy pozostałe Cerkwie prawosławne posługują się symbolem krzyża greckiego.

Na osi wertykalnej znajdują się trzy belki poprzeczne:

• górna - oznacza tabliczkę (filakterium) z napisem, który do krzyża kazał przybić Piłat, wskazującym na winę skazanego: INRI - Jezus Nazarejczyk Król Żydowski (łac. Iesus Nazerenus Rex Iudaeorum)
• środkowa - dla rąk ukrzyżowanego Chrystusa
• dolna - belka pod nogi Chrystusa (łac. suppedaneum) - inaczej niż w tradycji katolickiej, nogi Chrystusa przebite są nie jednym gwoździem lecz dwoma - każda noga oddzielnie. Jeden koniec dolnej belki jest podniesiony. Ten koniec pokazuje na niebo, dokąd udał się Dobry Łotr, ukrzyżowany razem z Chrystusem. Drugi koniec - opuszczony - wskazuje na piekło, miejsce dla drugiego łotra, który nie wyraził skruchy.

Prawosławna ikona przedstawiająca Ukrzyżowanie. Krzyż z trzema belkami poprzecznymi i czaszką Adama u podstawy. W tle widoczne mury Jerozolimy.

Pod krzyżem czasem jest umieszczany wizerunek czaszki. Ma być to czaszka Adama, który wg źródeł apokryficznych miał być pochowany pod Golgotą - Miejscem Czaszki. Szczegół ten służy uwypukleniu dogmatycznego znaczenia Ukrzyżowania: odkupienie pierwszego człowieka krwią Chrystusa, Nowego Adama, który stał się człowiekiem, aby zbawić rodzaj ludzki.

W zestawie znaków Unicode krzyż prawosławny jest oznaczony kodem U+2626 (☦).