Krzyż prawosławny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
krzyż prawosławny
Prawosławna ikona przedstawiająca Ukrzyżowanie. Krzyż z trzema belkami poprzecznymi i czaszką Adama u podstawy. W tle widoczne mury Jerozolimy.

Krzyż prawosławny – w prawosławiu najbardziej rozpowszechniony jest krzyż o ośmiu końcach. Takie przedstawienie zgodne jest z najstarszą tradycją, uważaną za najbardziej autentyczną zarówno przez kościoły wschodnie, jak i zachodnie. Na zachodzie krzyż ten nazywany jest często krzyżem słowiańskim[1][2], ponieważ używany jest on w Cerkwiach słowiańskich, podczas gdy pozostałe Cerkwie prawosławne posługują się symbolem krzyża greckiego.

Na osi wertykalnej znajdują się trzy belki poprzeczne:

  • górna – oznacza tabliczkę (filakterium) z napisem, który do krzyża kazał przybić Piłat, wskazującym na winę skazanego: INRIJezus Nazarejczyk Król Żydowski (łac. Iesus Nazerenus Rex Iudaeorum)
  • środkowa – dla rąk ukrzyżowanego Chrystusa
  • dolna – belka pod nogi Chrystusa (łac. suppedaneum) – inaczej niż w tradycji katolickiej, nogi Chrystusa przebite są nie jednym gwoździem lecz dwoma – każda noga oddzielnie. Jeden koniec dolnej belki jest podniesiony. Ten koniec pokazuje na niebo, dokąd udał się Dobry Łotr, ukrzyżowany razem z Chrystusem. Drugi koniec – opuszczony – wskazuje na piekło, miejsce dla drugiego łotra, który nie wyraził skruchy.

Pod krzyżem czasem jest umieszczany wizerunek czaszki. Ma być to czaszka Adama, który według źródeł apokryficznych[których?] miał być pochowany pod Golgotą – Miejscem Czaszki. Szczegół ten służy uwypukleniu dogmatycznego znaczenia Ukrzyżowania: odkupienie pierwszego człowieka krwią Chrystusa, Nowego Adama, który stał się człowiekiem, aby zbawić rodzaj ludzki.

W zestawie znaków Unicode krzyż prawosławny jest oznaczony kodem U+2626 (☦).

Przypisy

  1. Linda DeLaine: Origins of the Slavic Cross (ang.). russianlife.com, 15 marca 2007. [dostęp 9 czerwca 2010].
  2. Orthodox Faith (ang.). St. Mary's Antiochian Orthodox Christian Church in Mississauga. [dostęp 17 czerwca 2010].