Krzywa Jordana
Spis treści |
Krzywa Jordana (albo łuk zwykły) - homeomorficzny obraz okręgu na płaszczyźnie[1]. Definicja ta jest w pewnym sensie równoważna następującej:
- Krzywą
na płaszczyźnie nazywamy odwzorowanie ciągłe przedziału
w płaszczyznę. Jeśli
krzywą tę nazywamy krzywą zamkniętą, a jeśli ponadto jest ona różnowartościowa w przedziale
, nazywamy ją krzywą Jordana. W praktyce krzywą Jordana nazywamy też obraz tej krzywej na płaszczyźnie i ten obiekt jest homeomorficzny z okręgiem. [2].
Z krzywą Jordana związanych jest kilka twierdzeń.
Twierdzenie o krzywej Jordana [edytuj]
Każda krzywa Jordana rozdziela płaszczyznę na dwa odrębne obszary i jest ich wspólnym brzegiem.[3]
Twierdzenie to było przez długi czas uważane za oczywiste, po raz pierwszy zapisał je jednak Camille Jordan w 1887 roku, dzięki czemu nosi jego imię. Dosyć łatwo je udowodnić dla krzywych gładkich lub odcinkami gładkich, jednak dla krzywych niegładkich w żadnym punkcie jest to trudne zadanie. Pierwszy poprawny dowód twierdzenia Jordana podał w roku 1905 Oswald Veblen.
Twierdzenie Jordana-Schönfliesa [edytuj]
Dla każdej krzywej Jordana istnieje homeomorfizm płaszczyzny na siebie, który przeprowadza tę krzywą na okrąg.[4]
Twierdzenie Jordana-Brouwera [edytuj]
Każda n-1 wymiarowa sfera zanurzona w n-wymiarowej przestrzeni euklidesowej rozdziela tę przestrzeń na dwa rozłączne obszary[5].
Twierdzenie to nie daje się uogólnić do odpowiednika twierdzenia Jordana-Schönfliesa dla n wymiarów - istnieją bryły, których powierzchnia jest homeomorficzna ze sferą, jednak zewnętrze nie jest homeomorficzne z zewnętrzem kuli. Pierwszą odkrytą taką bryłą była rogata sfera Alexandera.
Przypisy
- ↑ Kazimierz Kuratowski: Wstęp do teorii mnogości i topologii. Warszawa: PWN, 1962, s. 239.
- ↑ Jan Krzyż, Julian Ławrynowicz: Elementy analizy zespolonej. Warszawa: WNT, 1981, s. 27. ISBN 83-204-0239-5.
- ↑ Kazimierz Kuratowski: Wstęp do teorii mnogości i topologii. Warszawa: PWN, 1962, s. 239.
- ↑ Kazimierz Kuratowski: Wstęp do teorii mnogości i topologii. Warszawa: PWN, 1962, s. 241.
- ↑ Witold Hurewicz, Henry Wallman: Teoria wymiaru (tłum. ros.). Moskwa: ГИИЛ, 1945, s. 138.
na płaszczyźnie nazywamy
w płaszczyznę. Jeśli
krzywą tę nazywamy krzywą zamkniętą, a jeśli ponadto jest ona różnowartościowa w przedziale
, nazywamy ją krzywą Jordana. W praktyce krzywą Jordana nazywamy też