Książęce Hrabstwo Gorycji i Gradyski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gefürstete Grafschaft Görz und Gradiska
Książęce Hrabstwo Gorycji i Gradyski
Hrabstwo Gorycji
Hrabstwo Gradyski
Królestwo Ilirii
1754–1809
1849–1918
Prowincje Iliryjskie
Zjednoczone Królestwo Włoch
Flaga Gorycji i Gradyski
Herb Gorycji i Gradyski
Flaga Gorycji i Gradyski Herb Gorycji i Gradyski
Język urzędowy niemiecki
Stolica Gorycja
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa książęcy hrabia Karol I Habsburg
Powierzchnia
 • całkowita

2918 km2 km²
Liczba ludności (1910)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

261 721
osób/km²
Słoweńcy 60 %, Włosi 38 %, Niemcy austriaccy 2 %
Data powstania 4 marca 1754
Religia dominująca katolicyzm
Mapa Gorycji i Gradyski
Gorycja i Gradyska (zielony) na tle Pobrzeża Austriackiego

Książęce (Uksiążęcone) Hrabstwo Gorycji i Gradyski (niem. Gefürstete Grafschaft Görz und Gradiska) - księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1754, następnie prowincja i kraj koronny Cesarstwa Austriackiego. W latach 1815-1849 wchodził w skład austriackiego Królestwa Ilyrii. Łącznie wraz z Triestem, Istrią był zaliczany w jeden kraj koronny zwany Pobrzeżem Austriackim. Siedzibą Namiestnika był Triest.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstało w 1754 roku z połączenia dwóch książęcych hrabstw Monarchii habsburskiej: Gorycji i Gradyski. W latach 1809-1815 Gorycja i Gradyska zostały należały do francuskich Prowincji Iliryjskich. Zostały ostatecznie przydzielone Austrii na mocy decyzji kongresu wiedeńskiego w 1815. Zostały wówczas włączone do austriackiego Królestwa Ilirii. Od 1849 po likwidacji królestwa, Gorycja i Gradyska stały się częścią Pobrzeża austriackiego. W 1860 powstał kraj koronny - Książęce Hrabstwo Gorycji i Gradyski. Istniał on do końca monarchii austro-węgierskiej w 1918.

Kraj koronny[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia kraju wynosiła 2918 km kw., ludność w 1900 - 252 338, w 1910 - 261 721 osób. Stolicą kraju była Gorycja (Görz), kraj dzielił się na 6 powiatów: Gorycja-Miasto, Gorycja, Gradyska, Monfalcone, Sežana, Tolmin.

Skład narodowościowy (w 1910)[edytuj | edytuj kod]

  • Słoweńcy 60 %
  • Włosi 38 %
  • Niemcy austriaccy 2 %

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Batowski Rozpad Austro-Węgier 1914-1918, wydanie II poprawione i uzupełnione, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1982, ISBN 83-08-00581-0
  • Henryk Wereszycki Historia Austrii, wydanie drugie poprawione i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 1986, ISBN 83-04-01680-X
  • Teofil Lijewski Austria, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, ISBN 83-01-05164-7