Książeczka oszczędnościowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Okładka i strona z danymi posiadacza książeczki z 1936...
Książeczka "premiowa" z 1924
...i wpisy wpłat oraz kupony w tej książeczce
Mieszkaniowa z 2006

Książeczka oszczędnościowa – rodzaj dokumentu rejestrującego i potwierdzającego zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne. Wydawane były posiadaczom indywidualnych rachunków oszczędnościowych i najczęściej miały formę małych książeczek (stąd nazwa). Na stronach książeczki – oprócz danych personalnych posiadacza – urzędnik przyjmujący wpłaty bądź wypłacający pieniądze z rachunku odnotowywał każdą tego typu operację.

W czasach, kiedy dostęp on-line do salda rachunku bankowego był niemożliwy z braku odpowiedniej infrastruktury technicznej, a księgowanie wpłat i wypłat odbywało się ręcznie, książeczki oszczędnościowe były stosunkowo wygodnym dokumentem ułatwiającym dostęp do posiadanych pieniędzy. Rachunki tego rodzaju prowadzone były przez wyspecjalizowane organizacje bankowe, zwane kasami oszczędnościowymi. Przed II wojną światową działała w Polsce "Pocztowa Kasa Oszczędności" (PKO), a jej książeczki, w których rejestrowano wkłady oszczędnościowe nazywane były – do około roku 1936 "książeczkami wkładkowymi", a od 1937 – "książeczkami oszczędnościowymi".

W Polsce po wojnie najpowszechniej korzystano z książeczek wydawanych przez "Powszechną Kasę Oszczędności" (pomimo zmiany nazwy zachowano przedwojenny skrót PKO) – obecnie "Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski", w skrócie PKO BP – zwanych krótko "książeczkami PKO". Wpłat i wypłat z książeczek PKO można było, tak jak przed wojną, dokonywać bezpłatnie – oprócz ekspozytur bankowych – na każdej poczcie w Polsce.

Oprócz "zwykłych" książeczek oszczędnościowych (tzw. obiegowych), które były w przybliżeniu odpowiednikami obecnych rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych, oferowane były także inne książeczki oszczędnościowe, np. tzw. książeczki systematycznego oszczędzania (dawniej nazywane książeczkami premiowych wkładów oszczędnościowych, oferujące wyższe oprocentowanie w zamian za dotrzymanie terminu lokaty) albo np. książeczki mieszkaniowe (do rachunków, na których zgromadzone środki przeznaczone być miały na zakup mieszkania) albo wreszcie – książeczki samochodowe (na zakup samochodu). Te dwie ostatnie odmiany książeczek oszczędnościowych były de facto sposobem na zmniejszenie parcia pieniądza na rynek rozregulowany tzw. socjalistyczną gospodarką, obfitującą w niedobory podaży (m.in. mieszkań i samochodów), bowiem jedynym racjonalnym sposobem wykorzystania gromadzonych w ten sposób środków było gromadzenie ich przez dłuższy czas (kilka lub kilkanaście lat) oraz wykorzystanie ich w sposób zadeklarowany na początku.

Książeczki oszczędnościowe nadal są jeszcze w Polsce w użyciu, choć są znacznie mniej popularne niż niegdyś. PKO Bank Polski oferuje je na ogół najstarszej wiekiem i najbardziej konserwatywnej grupie swoich klientów, którym trudno się oswoić z nowocześniejszymi formami zarządzania własnymi funduszami. Gromadzenie wkładów przy pomocy książeczek oszczędnościowych oferują także banki spółdzielcze.

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem bankowym, jeśli klient banku zdecyduje się na skorzystanie z tego rodzaju formy oszczędzania, to wydanie mu książeczki oszczędnościowej zwalnia bank z obowiązku przesyłania mu wyciągów z tego rachunku.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg