Księga Duchów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Księga Duchów - książka autorstwa Allana Kardeca wydana 18 kwietnia 1857 roku. Jej główna część napisana jest w formie dialogu z bytami nadprzyrodzonymi. Zawiera 1019 pytań natury religijnej, filozoficznej i parapsychologicznej oraz odpowiedzi na te pytania, rzekomo podyktowane przez duchy.

Książka ta stała się swoistą "biblią" dla spirytystów z całego świata[potrzebne źródło]. Nawiązuje poniekąd do religii abrahamicznych (przedstawiając Boga - występującego w jednej osobie - jako miłosiernego i sprawiedliwego) oraz religii Dalekiego Wschodu (głosi m. in. reinkarnację[1]). Odrzuca koncepcję wiecznego potępienia[2], możliwości cofnięcia się w rozwoju duchowym[3], a także panteizm[4].

Odpowiedzi dotyczące spraw społecznych, okazują się - biorąc pod uwagę datę napisania i wydania "Księgi" - dosyć postępowe. Zawarte są w nich m. in. sprzeciw wobec wojen i swoisty pacyfizm[5][6], potępienie kary śmierci[7], poparcie dla równouprawnienia płci[8].

Hierarchia spirytystyczna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej znajduje się klasyfikacja duchów pod względem stopnia ich rozwoju, zaproponowana w "Księdze Duchów"[9].

Rząd trzeci - duchy niedoskonałe[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka ogólna: Dominacja materii nad duchem. Skłonność ku złu. Brak wykształcenia, duma, egoizm i wszelkie wywodzące się z nich złe żądze.

Klasa X - duchy nieczyste - skłaniają się ku złu i jest ono ich głównym zajęciem. Jako duchy dają zdradliwe rady, sieją niepokój i nieufność; nakładają wszelkie maski, by lepiej oszukiwać. Związują się z ludźmi o wystarczająco słabych charakterach, by poddawali się ich sugestiom, co prowadzi do ich zguby; cieszą się, opóźniwszy rozwój tych słabych osób, sprawiając, że ponoszą klęskę we wszelkiego rodzaju próbach życiowych.

Klasa IX - duchy lekkomyślne - są niewykształcone, skłonne do oszustw, niekonsekwentne i szyderczo nastawione. Wtrącają się do wszystkiego, na wszystko mają gotową odpowiedź, zupełnie nie przejmując się prawdą. Zabawiają się, dostarczając mało ważnych zmartwień i niewielkich radości, spiętrzając przeszkody na ludzkiej drodze, wprowadzając błąd swymi kłamstwami i żartami.

Klasa VIII - duchy pseudoświatłe - te posiadają szerokie wiadomości, lecz na próżno wierzą, że wiedzą więcej, niż jest w rzeczywistości. Rozwinąwszy się pod pewnymi względami, nadają swym wypowiedziom pewien ton powagi, co może nas zwieść, gdy chodzi o ich rzeczywiste zdolności i wiedzę; jest to jednak najczęściej nic innego, jak tylko odzwierciedlenie ich uprzedzeń i teoretycznych poglądów z okresu ziemskiego życia; jest to mieszanka kilku prawd i najbardziej absurdalnych błędów, przez które przebija zarozumiałość, duma, zawiść i upór, od których jeszcze nie udało im się uwolnić.

Klasa VII - duchy neutralne - nie są ani wystarczająco dobre, by czynić dobro, ani wystarczająco złe, by czynić zło; skłaniają się raz ku jednej, raz ku drugiej stronie i nie wznoszą się ponad ludzką przeciętność, ani pod względem moralności, ani inteligencji. Czują się związane ze sprawami świata materialnego, do którego banalnych uciech stale tęsknią.

Klasa VI - duchy stukające i niepokojące - właściwie duchy te nie tworzą klasy wyodrębnionej na podstawie cech osobowości; mogą należeć do jakiejkolwiek klasy trzeciego rzędu. Manifestują swą obecność często przy pomocy spektakularnych efektów fizycznych, jak stuknięcia, ruchy i nienormalne przemieszczenia ciał bezwładnych, falowanie powietrza itp. Bardziej niż pozostałe, duchy te wykazują swoje przywiązanie do materii.

Rząd drugi - duchy dobroduszne[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka ogólna: Dominacja ducha nad materią, pragnienie dobra. Ich cechy i zdolność praktykowania dobra mają związek ze stopniem rozwoju, który osiągnęły: jedne posiadają wiedzę, inne mądrość i dobroć, a te najbardziej rozwinięte prócz wiedzy posiadają także zalety moralne.

Klasa V - duchy życzliwe - ich zasadniczą cechą jest dobroć, czerpią przyjemność z czynienia ludziom dobra i chronienia ich, lecz ich wiedza jest ograniczona: ich postęp dokonał się bardziej w kierunku moralnym niż intelektualnym.

Klasa IV - duchy wykształcone - szczególnie wyróżnia je rozległość ich wiedzy. Zajmują się nie tyle zagadnieniami moralnymi, co problemami naukowymi, do których wykazują większe zdolności, patrzą jednak na naukę przez pryzmat jej pożyteczności, nie łącząc jej z żądzami właściwymi duchom niedoskonałym.

Klasa III - duchy światłe - na ich znamienny charakter składają się najwyższe zalety moralne. Mimo że nie posiadają nieskończonej wiedzy, obdarzone są zdolnością umysłu, która daje im możliwość oceniania w sposób właściwy ludzi i rzeczy.

Klasa II - duchy wyższe - z wiedzą łączą mądrość i dobroć. Ich mowa wyraża wyłącznie życzliwość; jest zawsze godna, wzniosła i niejednokrotnie przepiękna. Ich wyższość sprawia, że lepiej niż inne duchy są w stanie przekazać prawidłowe wyobrażenia o sprawach świata bezcielesnego w granicach tego, co wolno człowiekowi widzieć. Chętnie komunikują się z ludźmi, którzy szczerze szukają prawdy.

Rząd pierwszy, klasa I - duchy czyste[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka ogólna: Całkowity brak wpływu materii na sferę ducha. W porównaniu z duchami innych rzędów, wyższość intelektualna przy absolutnej moralności. Duchy te przeszły wszystkie stopnie w hierarchii i wyzbyły się wszelkich materialnych nieczystości. Żyją wiecznym życiem w łonie Boga.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. "166. W jaki sposób dusza, która nie osiągnęła doskonałości w życiu cielesnym, może dopełnić swego oczyszczenia? `Poddając się próbie nowego istnienia.`" - "Księga Duchów", strona 148
  2. "1009. Czy w związku z tym nigdy nie wymierza się [w Zaświatach] kar, które trwałyby wieczność? `Odwołajcie się do waszego doświadczenia i rozumu, oraz zadajcie sobie pytanie, czy skazanie kogoś na wieczne potępienie za kilka błędnych chwil nie stanowiłoby zaprzeczenia dobroci Bożej? Czymże bowiem jest życie wobec całej wieczności - nawet jeśli trwa sto lat? Wieczność! Czy dobrze rozumiecie ten wyraz? Cierpienia, nieustające tortury, brak nadziei - za kilka błędów! Czyż wasz rozsądek nie odrzuca podobnej myśli? Można zrozumieć, że starożytni widzieli w Bogu okrutnego pana wszechświata; nie posiadając wiedzy połączyli z boskością ludzkie żądze; nie taki jest jednak Bóg chrześcijan, który za najważniejsze cnoty uznaje miłość, miłosierdzie, litość, czy zapomnienie zniewag. Czy mogłoby Mu brakować cech, których wymaga od swych stworzeń? Czyż nie kłóci się ze sobą przypisywanie Mu nieskończonej dobroci i nieskończonej mściwości? Mówicie, że przede wszystkim jest sprawiedliwy; sprawiedliwość jednak nie wyklucza dobroci - a Bóg nie byłby dobry, skazując większość swych stworzeń na potworne; wieczne kary. Czy mógłby narzucić swym dzieciom sprawiedliwość, nie dając im możliwości jej zrozumienia? No bo też czyż nie jest najwspanialszą połączona z dobrocią sprawiedliwość, która uzależnia czas trwania kar od wysiłków winowajcy na rzecz jego poprawy? Prawda zawiera się w tych słowach: >>Każdemu według jego uczynków<<.`" "Księga Duchów", strona 462
  3. "118. Czy Duchy mogą cofnąć się w rozwoju? `Nie, w miarę jak posuwają się do przodu, zaczynają rozumieć, co utrzymywało je z dala od doskonałości. Gdy jakiś Duch kończy próbę, posiada wiedzę, którą z niej wyniósł, a której nigdy nie zatraca. Może pozostać w jednym miejscu, lecz nigdy cofnąć się.`" - "Księga Duchów", strona 127
  4. "14. Czy Bóg jest istotą zindywidualizowaną, czy też - jak sądzą niektórzy - jest wypadkową wszystkich sił i inteligencji wszechświata razem wziętych? `Jeśli miałoby tak być, to Bóg nie istniałby, bo byłby skutkiem, a nie przyczyną; nie może być na raz jednym i drugim (...)`" - "Księga Duchów", strona 87
  5. "742. Jaka przyczyna wiedzie człowieka do wojny? `Dominacja natury zwierzęcej nad duchową oraz chęć nasycenia żądz. W fazie barbarzyństwa społeczeństwa znały tylko prawo siły; dlatego też wojna była dla nich stanem normalnym. W miarę rozwoju człowieka, dochodzi do niej coraz rzadziej, bowiem unika on przyczyn wojny; gdy zaś jest ona konieczna, potrafi łączyć z nią humanitaryzm.`" "Księga Duchów", strony 355-356
  6. "743. Czy wojna zniknie pewnego dnia z powierzchni Ziemi? `Tak, gdy ludzie zrozumieją sprawiedliwość i zaczną przestrzegać praw Bożych; wtedy wszystkie narody będą braćmi.`" "Księga Duchów", strona 356
  7. "760. Czy kara śmierci zniknie pewnego dnia z ludzkiego prawodawstwa? `Kara śmierci zniknie bezpowrotnie, a jej zniesienie świadczyć będzie o postępie ludzkości. Gdy ludzie będą bardziej światli, kara śmierci będzie na Ziemi zupełnie zakazana (...).`" "Księga Duchów", strona 360
  8. "Księga Duchów", pytania 817, 818, 819; strony 381-383
  9. "Księga Duchów", strony 119-126