Księstwo Parmy i Piacenzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ducato di Parma e Piacenza
Księstwo Parmy i Piacenzy[1]
Księstwo Mediolanu
I Cesarstwo Francuskie
1545–1802/1808
1814–1859
I Cesarstwo Francuskie
Zjednoczone Prowincje Środkowych Włoch
Flaga Księstwa Parmy
Godło Księstwa Parmy
Flaga Księstwa Parmy Godło Księstwa Parmy
Położenie Księstwa Parmy
Stolica Parma
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa książę Robert I
Data powstania 16 września 1545
Zjednoczenie Włoch 3 grudnia 1859
Mapa Księstwa Parmy
Państwa w północnych Włoszech w 1796 roku - tuż przed najazdem Napoleona Bonaparte. U dołu mapy Księstwo Parmy (na mapie: Duchy of Parma).
Flaga Księstwa Parmy w użyciu od 1545 do 29 grudnia 1731
Księstwo Parmy i Piacenzy w roku 1639

Księstwo Parmy, Piacenzy i Guastalli (wł. Ducato di Parma, Piacenza e Guastalla) – państwo historyczne w północnych Włoszech, istniejące w latach 1545-1859. Do 1556 znane oficjalnie, a następnie potocznie, jako Księstwo Parmy, do 1748 Księstwo Parmy i Piacenzy

Historia[edytuj | edytuj kod]

XVI-XVII wiek[edytuj | edytuj kod]

W roku 1545 papież Paweł III utworzył nowe księstwo Parmy i Piazenzy. Otrzymał je jego syn Piotr Alojzy Farnese.

XVIII wiek[edytuj | edytuj kod]

Ostatni z rodu Antoni Farnese panował w latach 1727-1731. Jego córka Elżbieta (nie miał synów) poślubiła króla Hiszpanii Filipa V. Tak wiec władze przejęli Burbonowie, a ściślej syn Filipa i Elżbiety Karol III Hiszpański (panował: 1731-1735).

W wyniku wojny o polską sukcesję księstwo przejęli Habsburgowie (Karol VI Habsburg 1735-1740, Maria Teresa Habsburg 1740-1748). Pokój w Akwizgranie (1748) przywrócił te ziemie Burbonom. Czwarty syn króla Hiszpanii Filip (książę Parmy) rządził w latach 1748-1765. W państwie pracowało wielu "oświeconych" Francuzów w tym ministrowie: Guillaume Rouby de Cals i Guillaume Du Tillot, który uczynił z Parmy nowoczesne państwo. Tillota oddalił następca księcia Filipa w 1771 roku. Tillot podporządkował państwu dobra martwej ręki, skonfiskował wiele dóbr nabożnych fundacji pieniężnych polepszając uposażenie proboszczów, zakazał apelacji do trybunałów kościelnych poza granicami Księstwa i zniósł inkwizycję papieska w Parmie.

Książę Filip, zięć króla Francji Ludwika XV, popadł od razu w ostry konflikt z Kościołem i papieżem Benedyktem XIV. Państwo konkurowało z duchownymi ekonomicznie i na płaszczyźnie edukacji. Parma i Piacenza były bowiem papieskimi lennami, a przejście ich w ręce Burbonów w 1748 roku odbyło się bez pytania go o zgodę. Napięcie zwiększyło się, gdy Guillaume Du Tillot wygnał z państwa jezuitów (1767). Papież wypowiedział wówczas wojnę Księstwu, ogłaszając, że władza Burbonów w tym państwie jest bezprawna i obkładając następcę Filipa, Ferdynanda I Parmeńskiego, ekskomuniką.

Państwa Burbonów, a więc Francja, Hiszpania, Królestwo Neapolu i Sycylii, Księstwo Parmy i Piacenzy łączył zawiązany w 1761 roku pakt familijny. Francuzi zajęli więc papieskie posiadłości Awinion i hrabstwo Venaissin, a Neapolitańczycy Benewent i Pontecorvo. Burbonowie żądali od papieża zniesienia zakonu jezuitów. Klemens XIII trwał w bezsilnym oporze, a w końcu zmarł w lutym 1769 roku.

Książę Ferdynand I, którego Tillot otoczył filozofami (m.in. Étienne de Condillac), ożenił się w 1769 roku, jego wybranka Maria Amalia Habsburg (1746-1804) skupiła wokół siebie grupę konserwatystów, która doprowadziła w 1771 roku do wygnania Du Tillota. W roku 1773 Parma zawarła ugodę z Papiestwem, a działalność reformatorska została wstrzymana.

XIX[edytuj | edytuj kod]

W 1814 roku decyzją kongresu wiedeńskiego dożywotnią władzę w Księstwie przejęła Maria Ludwika Austriaczka, wdowa po Napoleonie Bonaparte. Po jej śmierci na tron powrócili Burbonowie.

W roku 1859 Księstwo zostało przyłączone do jednoczących się Włoch. Ostatnim jej władcą (w latach 1854-1859) był książę Robert I.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]