Ksyleny
Ksyleny - (nazwa systematyczna: dimetylobenzen wzór sumaryczny: C8H10) - organiczne związki chemiczne - węglowodory aromatyczne stosowane głównie jako wysokowrzące rozpuszczalniki organiczne.
Ksylen występuje jako trzy izomery strukturalne, różniące się pozycją dwóch grup metylowych w stosunku do siebie, w pierścieniu benzenowym: 1,2 (orto), 1,3 (meta) i 1,4 (para). Własności wszystkich trzech izomerów są do siebie dość zbliżone, choć różnią się one nieco reaktywności w reakcji Friedla-Craftsa, oraz temperaturą topnienia i wrzenia.
[edytuj] Otrzymywanie
Głównie z lekkich frakcji smoły węglowej, skąd oddestylowuje się mieszaninę wszystkich izomerów (t.w. 138o-142o). W mieszaninie przeważa metaksylen (ok. 60%).
[edytuj] Zastosowanie
Jako rozpuszczalnik i rozcieńczalnik farb i lakierów. Ortoksylen stosowany jest do syntezy bezwodnika ftalowego; metaksylen do otrzymywania tworzyw sztucznych i barwników; paraksylen do syntezy kwasu tereftalowego.
Jako rozpuszczalnik stosowana jest zwykle mieszanina wszystkich trzech izomerów, ich rozdzielenie jest bardzo trudne.
