Ksylometazolina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ksylometazolina
Ksylometazolina
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C16H24N2
Masa molowa 244,38 g/mol g/mol
Wygląd biały lub prawie biały krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 526-36-3
1218-35-5 (chlorowodorek)
PubChem 5709[3]
DrugBank DB06694[2]
Podobne związki
Pochodne oksymetazolina
Podobne związki tymazolina, metyzolina, fenoksazolina
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC R01 AA07
R01 AB06
S01 GA03
S01 GA53

Ksylometazolinaorganiczny związek chemiczny, pochodna imidazoliny zawierająca podstawioną grupę benzylową. Stosowana (podobnie jak jej hydroksylowa pochodna, oksylometazolina) jako lek o działaniu sympatykomimetycznym, głównie bezpośrednio na receptory α-adrenergiczne.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowana miejscowo jest lekiem obkurczającym naczynia krwionośne nosa, przez co zmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej. Po kilku minutach od aplikacji następuje udrożnienie nosa, znaczne ułatwienie choremu oddychania i zmniejsza się ilość wydzieliny.

Wskazania do stosowania[edytuj | edytuj kod]

Leczenie pomocnicze:

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

  • nadwrażliwość na ksylometazolinę
  • zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa
  • pacjenci po zabiegach chirurgicznych prowadzonych przeznosowo (np. przezklinowe usunięcie przysadki) lub po innych zabiegach przebiegających z odsłonięciem opony twardej
  • wiek pacjenta poniżej 2 lat.

Środki ostrożności[edytuj | edytuj kod]

  • Nie należy stosować u pacjentów z przewlekłym lub naczynioruchowym zapaleniem błony śluzowej nosa.
  • Podawać ze szczególną ostrożnością u pacjentów z nadwrażliwością na substancje adrenomimetyczne objawiającą się:
  • Ostrożnie również u pacjentów z:
  • W związku z potencjalnym, ogólnoustrojowym działaniem obkurczającym naczynia, substancji nie należy stosować w czasie ciąży.
  • Niektóre preparaty dostępne w Polsce[4] zawierają chlorek benzalkoniowy jako środek konserwujący, co może powodować podrażnienie błony śluzowej nosa.
  • Podczas długotrwałego stosowania lub w dawkach większych niż zalecane, preparat może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn.
  • Stosowanie preparatu przez okres dłuższy niż zalecany może doprowadzić do wtórnego polekowego zapalenia błony śluzowej nosa.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w przypadku innych leków sympatykomimetycznych, może wystąpić nasilenie ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny podczas jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Należy unikać jednoczesnego stosowania substancji z innymi lekami sympatykomimetycznymi (np. efedryna, pseudoefedryna) ze względu na sumowanie się działania.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Miejscowe:

  • podrażnienie i suchość błony śluzowej nosa
  • uczucie pieczenia w nosie i gardle
  • kichanie.

Bardzo rzadko występują objawy działania ogólnoustrojowego takie jak:

  • nudności
  • ból głowy
  • osłabienie, zmęczenie, senność
  • zaburzenia widzenia
  • reakcje alergiczne
  • kołatanie serca, przyspieszenie czynności serca, wzrost ciśnienia tętniczego.

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Leków zawierających ksylometazolinę nie należy stosować dłużej niż 3-5 dni.
Preparaty o stężeniu 0,05% przeznaczone są do stosowania u dzieci do 12 lat: zwykle stosuje się 1-2 krople do każdego otworu nosowego 1-2 razy na dobę.
Preparaty o stężeniu 0,1% przeznaczone są dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat: standardowo 2-3 krople do każdego otworu nosowego nie więcej niż 3 razy w ciągu doby.

Przedawkowanie[edytuj | edytuj kod]

W rzadkich przypadkach niezamierzonego przedawkowania, szczególnie u dzieci, mogą wystąpić zwłaszcza takie objawy, jak: przyspieszona lub niemiarowa czynność serca, podwyższone ciśnienie tętnicze i czasami zaburzenia świadomości.
Nie ma specyficznego leczenia. Należy zastosować leczenie objawowe.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

Dostępne w Polsce preparaty proste:[4]

  • NasorinOrion Corporation – aerozol do nosa, roztwór 0,5 lub 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Otrivin 0,05%Novartis Consumer Health GmbH – aerozol lub krople do nosa 0,5mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Otrivin 0,1% – Novartis Consumer Health GmbH – aerozol lub krople do nosa 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Sudafed XyloSprayMcNeil Products Limited C/O Johnson & Johnson Ltd – aerozol do nosa, roztwór 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Sudafed XyloSpray HA – McNeil Products Limited C/O Johnson & Johnson Ltd – aerozol do nosa, roztwór 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Sudaxyl – McNeil Products Limited C/O Johnson & Johnson Ltd – krople do nosa, roztwór 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Sudaxyl HA 0,5 mg/ml – McNeil Products Limited C/O Johnson & Johnson Ltd – aerozol do nosa, roztwór 0,5mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Xylogel 0,05%Polfa Warszawa – żel do nosa 0,5mg/g; 1 butelka 10g (15ml)
  • Xylogel 0,1% – Polfa Warszawa – żel do nosa 1mg/g; 1 butelka 10g (15ml)
  • Xylo-Mepha 0,05%Mepha Lda. – aerozol do nosa, roztwór 0,5mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Xylo-Mepha 0,1% – Mepha Lda. – aerozol do nosa, roztwór 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Xylometazolin VPICN Polfa Rzeszów S.A. – krople do nosa, roztwór 0,5 lub 1mg/ml; 1 butelka 10ml
  • Xylometazolin WZF 0,05% – Polfa Warszawa – krople do nosa, roztwór 0,5mg/g; 1 butelka 10ml
  • Xylometazolin WZF 0,1% – Polfa Warszawa – krople do nosa, roztwór 1mg/g; 1 butelka 10ml
  • XylorinGlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A. – aerozol do nosa, roztwór 0,55mg/ml; 1 butelka 18ml

Dostępne w Polsce preparaty złożone:[4]

  • NasicKlosterfrau Berlin GmbH – (ksylometazolina + dekspantenol) aerozol do nosa, roztwór (0,1 + 5mg)/dawkę; 1 butelka 10ml
  • Nasic Kids – Klosterfrau Berlin GmbH – (ksylometazolina + dekspantenol) aerozol do nosa, roztwór (0,05 + 5mg)/dawkę; 1 butelka 10ml
  • Otrivin Duo – Novartis Consumer Health GmbH – (ksylometazolina + bromek ipratropium) aerozol do nosa, roztwór (0,5 + 0,6mg)/ml; 1 butelka 10ml

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.