Kubek wypływowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy urządzenia związanego z Poligrafią. Zobacz też: Wiskozymetr.
Kubek Forda 4 mm

Kubek wypływowy (lepkościomierz) – naczynie służące do pomiaru lepkości cieczy, np. farb ciekłych, lakierów. Kształt, pojemność i średnica otworu w dnie zależy od rodzaju kubka i jest określona przez odpowiednią normę. Pomiaru lepkości dokonuje się przez napełnienie kubka mierzoną cieczą i dopuszczenie do swobodnego wypływu cieczy przez otwór w dnie kubka. Czas zupełnego wypływu cieczy podawany w sekundach jest wprost proporcjonalny do lepkości cieczy. Ponieważ lepkość cieczy maleje ze wzrostem temperatury, to przyjęto do pomiaru stosować jednakowe warunki: temperatura 20 °C, ciśnienie 1013,25 hPa.

Kubek wypływowy jest szczególnie przydatny podczas przygotowywania farb i lakierów do nakładania natryskowego pistoletem powietrznym, gdzie istotne jest przygotowanie mieszaniny roboczej rozcieńczonej do odpowiedniej lepkości. Kubek również znajduje swe zastosowanie w poligrafii, np. do pomiaru lepkości lakierów dyspersyjnych. W Polsce najbardziej rozpowszechniony jest kubek Forda o średnicy otworu wypływowego 4 mm.

Tabela porównawcza wskazań najczęściej stosowanych kubków:
Nazwa kubka  FRIKMAR  AFNOR  FORD  ZAHN  ERICHSEN  GS 
Średnica otworu
wypływowego (w mm)
 4  4  4  2  3  3
Pojemność kubka (w cm³)  100  100  100  43  100  110
Czas wypływu (w s)
dla cieczy o określonej
lepkości w tych samych
warunkach tempera-
tury i ciśnienia
(20 °C i 1013,25 hPa)
 32  41  36  43  84  294
 24  30  29  32  55  195
 22  27  25  28  52  165
 20  25  23  27  46  146
 19  23  22  25  42  126
 18  22  19  23  40  112
 17  21  18  22  38  105
 16  20  17  21  34  85
 15  18  15  19  31  68

Na podobnej zasadzie działa lejek Marsha.