Kuchnia grecka

Musaka

Sałatka choriatiki

Chorta wlita

Kuchnia grecka to ten dział sztuki kulinarnej wywodzącej się i charakterystycznej dla Grecji i Greków. Zazwyczaj postrzegana jest jako zdrowa i prosta. Charakteryzuje się m.in. popularnym w kuchniach śródziemnomorskich i bałkańskich, częstym stosowaniem czosnku, oliwy z oliwek, liści winorośli, dużej ilości warzyw (zwłaszcza pomidorów, papryki, świeżych ziół), baraniny i ryb. Wina greckie są znane i cenione już od czasów starożytności.

Podstawowe terminy:

• arni – jagnięcina
• avgolemono – zupy i sosy na bazie jajek i cytryny
• choriatiki – czyli sałatka wiejska, w Polsce lepiej znana pod nazwą sałatka grecka – pomidory, ogórek, papryka, cebula, oliwki, feta, oliwa, zioła
• chorta – różne gatunki zielonych części roślin, często dzikich, ugotowane w prosty sposób w wodzie z solą, podawana z oliwą i sokiem z cytryny
• dolmades (dolmas) – małe gołąbki, mielone mięso z ryżem, częściej sam ryż w oliwie z ziołami, zawinięte w liście winogron
• ellinikos kafes – kawa po grecku (będzie szczególnie nieroztropnie zapytać o kawę po turecku, choć w Polsce byłoby to to samo)
• fasolada – zupa fasolowa
• feta – cierpki ser dojrzewający, specjalność kuchni greckiej, zastrzeżona nazwa, chronione skład i procedura produkcji
• filo – typowo grecki rodzaj ciasta w cienkich płatach, z dużą zawartością oliwy, półprodukt do różnych potraw (podobne nieco do ciasta francuskiego)
• gyros – mięso przygotowane na pionowym ruszcie, opiekane dookoła (gyros – obrót, okrążenie), podawane na talerzu lub w placku pita, z przybraniem cacyki, pomidorem, cebulą, frytkami.
• kebab – porcja mielonego mięsa, zapiekana na ruszcie, na małej szpadce
• kefalaki – pieczone baranie lub kozie łby, z których Grecy ze smakiem wyjadają móżdżek, język i oczy
• keftedes – zapiekane pulpeciki z mielonego mięsa
• kotopoulo – kurczak
• kota – kura
• masticha – specjalny likier z żywicą z drzewa mastyksowego
• melizanosalata – pasta z pieczonych bakłażanów i jogurtu
• meze – zakąska (często, jako liczba mnoga: mezedes)
• moschari – cielęcina
• musaka (mousaka) – zapiekanka z mięsa mielonego, ziemniaków, bakłażana, sosu pomidorowego, zalana beszamelem
• ouzo – wódka z dodatkiem anyżku
• ouzomezes – przekąski do ouzo
• patates tiganites – frytki
• patates furnu – ziemniaki zapiekane w piekarniku
• pastitsio – zapiekanka z grubego makaronu, mięsa mielonego, sosu pomidorowego, zalana beszamelem
• patsa – zupa z flaków i nóżek cielęcych
• psistaria – przydomowy ruszt do pieczenia, punkt gastronomiczny – smażalnia
• retsina – wino greckie z dodatkiem żywicy sosnowej
• rizi – ryż
• skordalia – pasta z chleba lub ziemniaków, czosnku, oliwy i soku z cytryny
• souvlaki (suwlaki) – szaszłyki z mięs, kawałeczki mięs zapiekane na patyczku, gyros na wynos. (l.mnoga: suwlakia)
• spanoakopita, tiropita – wypieki z ciasta filo z różnym nadzieniem: szpinakowym, serowym
• taramosalata – sałatka grecka, z zawartością solonej, różowej ikry
• tiropitakia – pierożki z ciasta francuskiego nadziewane serem feta
• cacyki – przybranie, na bazie zagęszczonego naturalnie jogurtu, czosnku, ogórka, oliwy, octu, dodatków
• yemista (gemista) – pomidory i papryka, nadziewane jak polskie gołąbki
• youvarlakia – pulpety z mięsa mielonego w sosie jajeczno-cytrynowym

Literatura

• Σοφία Σκούρα – Μεγάλη Ελληνικη Κουζίνα (Sofia Skoura – Wielka Kuchnia Grecka), Wyd. ΦΥΤΡΑΚΗ 2008, ISBN: 978-960-535-569-2