Kult (zespół muzyczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kult (grupa muzyczna))
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kult
Kult - concert in Warsaw.jpg
Kult, koncert w Stodole, 2005
Pochodzenie Flag of Warsaw.svg Warszawa
 Polska
Gatunek punk rock, nowa fala, post punk, rock psychodeliczny, rock[1], rock alternatywny
Aktywność od 1982
Wytwórnia płytowa S.P. Records
Polton
Klub Płytowy Razem
Arston
Zic Zac
Obecni członkowie
Kazimierz Staszewski
Piotr Morawiec
Janusz Grudziński
Ireneusz Wereński
Tomasz Goehs
Janusz Zdunek
Tomasz Glazik
Wojciech Jabłoński
Jarosław Ważny
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kult – polski zespół muzyczny, grający głównie rock alternatywny, założony w 1982 roku, przez Kazika Staszewskiego i Piotra Wieteskę w Warszawie, na bazie zespołu Novelty Poland[2]. Muzyka Kultu ma swoje korzenie w punku i nowej fali, ale posiada też elementy rocka psychodelicznego, a nawet jazzu. Od początków istnienia grupa wyróżnia się charakterystycznym, rozpoznawalnym brzmieniem klawiszy i instrumentów dętych, a także głosem i często prowokacyjnymi tekstami wokalisty Kazika Staszewskiego.

Muzycy[edytuj | edytuj kod]

Skład zespołu[edytuj | edytuj kod]

Byli członkowie zespołu[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kult powstał na początku 1982 roku na bazie zespołów Poland (1979-81) oraz Novelty Poland (1981), a do pierwszego składu weszli Kazik Staszewski (Poland, Novelty Poland), Piotr Wieteska (Poland), Tadeusz Bagan (Novelty Poland) i Dariusz Gierszewski (Poland, Novelty Poland). Pierwszy koncert grupy odbył się 7 lipca 1982 roku w klubie Remont. Sprzedano na niego 14 biletów.

Zespół zasłynął atmosferą tworzoną na koncertach oraz niekonwencjonalnym przesłaniem piosenek. W latach 80. duży wpływ na ich teksty miało zainteresowanie Staszewskiego i pozostałych członków zespołu Biblią (jeden z członków zespołu – Piotr Wieteska – był Świadkiem Jehowy). Utwory Kultu uderzały w "system" rozumiany jako konglomerat socjalistycznego aparatu państwowego, Kościoła katolickiego i narodowych tradycji. W latach 90. Kult równie ostro rozprawiał się z nowym "systemem" opartym według niego na władzy pseudodemokratów, klerykałów i wielkich korporacji finansowych.

Koncert zespołu Kult podczas festiwalu FAMA, Świnoujście 22 lipca 2006.

We wrześniu 1986 roku Kult nagrał swoją pierwszą płytę, nazwaną po prostu Kult, wydany w maju 1987 roku. Znalazły się na niej dobrze znane punkowej publiczności utwory, jak Krew Boga, O Ani czy Wspaniała nowina. Repertuar w dużym stopniu zależał od aparatu cenzury, który nie dopuszczał do publikacji wielu piosenek grupy.

W październiku tego samego roku nakładem Klubu Płytowego "Razem" ukazał się album Posłuchaj to do ciebie, na którym pojawiła się m.in. piosenka Wódka, opublikowana jako Na całym świecie źle się dzieje, koledzy. Album wyróżniał się lepszym brzmieniem od debiutanckiej płyty zespołu. Rok później (w grudniu 1988 roku) pojawiła się nowa płyta zatytułowana Spokojnie, z której pochodzi chyba największy, obok Polski przebój zespołu – Arahja, oraz Do Ani. Na reedycji płyty w roku 1993 znalazła się także piosenka Czarne słońca z filmu (o tym samym tytule) w reżyserii Jerzego Zalewskiego.

W roku 1989 zespół wydał kolejne dwa albumy. Pierwszy z nich to Kaseta, przez wielu fanów kojarzona z utworem Po co wolność. Został on nagrany po kolejnych zmianach składu, w zespole występował wtedy m.in. Rafał Kwaśniewski, który był również jednym z kompozytorów Kasety. Drugim wydawnictwem, które trafiło do sklepów w tym roku był album Tan, jedyna płyta koncertowa zespołu, na której znalazły się również niepublikowane dotąd utwory. Jest to rejestracja dwóch pożegnalnych koncertów z sierpnia 1988 roku, po których zespół postanowił zawiesić swoją działalność na trzy miesiące.

W 1990 Kult wydał znamiennie zatytułowaną płytę, 45-89. Tytułowa piosenka opisywała minioną epokę socjalizmu za pomocą fragmentów autentycznych przemówień partyjnych dygnitarzy, nałożonych na podkład muzyczny. Wiele osób kojarzy również tę płytę z kolejnym jej mocnym punktem – piosenką Totalna militaryzacja z pacyfistycznym przesłaniem. W latach '90. z zespołem współpracował menedżer i promotor Andrzej Bączyński.

1991 to rok wydania Your Eyes, siódmego albumu Kultu. Najbardziej rozpoznawalne piosenki z tego krążka to Parada Wspomnień o stanie wojennym i antyklerykalna Zgroza. Oba te utwory do dziś stanowią stały punkt programu koncertów grupy.

Koncert zespołu Kult podczas festiwalu FAMA, Świnoujście 22 lipca 2006.

W 1993 zespół zaistniał już w nowym, zmodyfikowanym składzie, w którym znaleźli się Kazik Staszewski, Janusz Grudziński, Ireneusz Wereński, Piotr Morawiec, Krzysztof Banasik i nowy perkusista Andrzej Szymańczak. Przetrwał on do 1998.

W tymże roku Kult zdecydował się na nagranie płyty, na której znalazły się jedynie piosenki Stanisława Staszewskiego, ojca Kazika Staszewskiego. Płyta bardzo dobrze została przyjęta przez fanów, a jej tytuł brzmiał po prostu Tata Kazika. Album był promowany w stacjach radiowych utworem Baranek.

Płytę Muj wydafca wydano w 1994. Na płycie znalazł się m.in. cover zespołu Omega, Dziewczyna o perłowych włosach, jak i cover Iggy'ego Popa, Pasażer. Dobrze znane przez wielbicieli zespołu są piosenki Ręce do góry, czy balladowe Lewe lewe loff. Na krążku można usłyszeć też nową wersję Piosenki młodych wioślarzy.

W 1996 Kult postanowił, że wyda drugą część materiału z piosenkami Stanisława Staszewskiego, Tata 2. Na krążku, który został utrzymany w brzmieniu podobnym jak Tata Kazika, znalazły się również śpiewane wersje wierszy Gałczyńskiego, które niegdyś wykonywał właśnie Stanisław Staszewski.

W 1998 w sklepach pojawił się Ostateczny krach systemu korporacji. Na albumie po raz pierwszy pojawia się nowy członek zespołu – trębacz Janusz Zdunek. Na płycie znalazło się kilka piosenek "radiowych", jak Lewy czerwcowy (aka Panie Waldku, Pan się nie boi), Gdy nie ma dzieci, Dziewczyna bez zęba na przedzie, czy Komu bije dzwon. Ten ostatni utwór zespół zadedykował Andrzejowi Szymańczakowi, perkusiście grupy, który zginął przez zadławienie się gumą do żucia podczas snu. Była to bezpośrednia przyczyna jego śmierci, pośrednią były narkotyki[3]. Na teledysku do tejże piosenki został uwieczniony po raz ostatni.

W 1998 nowym perkusistą po tragicznie zmarłym Andrzeju Szymańczaku został Tomasz Goehs z formacji Kazik na Żywo.

W 1998 zespół opuścił na rok Janusz Grudziński. Zastępował go wtedy Jacek Rodziewicz, z zawodu konserwator zabytków.

W 1998 zespół uczestniczył w tworzeniu pierwszej składanki Muzyka przeciwko rasizmowi, firmowanej przez Stowarzyszenie Nigdy Więcej.

W tym samym roku odbyła się pierwsza Pomarańczowa Trasa zespołu po największych miastach Polski, która od tamtej pory niezmiennie organizowana jest każdego roku.

W 2001 światło dzienne ujrzał Salon Recreativo, złożony z dwóch płyt CD, a mianowicie z nowego materiału i ze starych piosenek grupy – odświeżonych i nagranych na nowo. Promował ją singel teledysk Brooklyńska Rada Żydów. Media obawiały się emitowania tej piosenki, choć odnosiła się ona w tekście z życzliwością do Żydów. Klip został zakazany (w praktyce nieemitowany) w polskim MTV[potrzebne źródło].

W maju 2003 do zespołu dołączył saksofonista Tomasz Glazik.

Dopiero 5 grudnia 2005 ukazała się nowa płyta Kultu. Miała ona tytuł Poligono Industrial. Wydana została w dwóch wersjach: zwykłej, w promocyjnej cenie oraz w drugiej, droższej zawierającej dodatkową płytę DVD z dziesięcioma teledyskami zespołu. Singlami z płyty były Kocham cię, a miłością swoją, który stał się przebojem, oraz Pan Pancerny, który poruszał tematy religijne. Album pokazał, że zapotrzebowanie na muzykę Kultu nadal było wielkie – płyta już w pierwszym miesiącu sprzedaży osiągnęła status Złotej Płyty. Sami muzycy, jak później przyznawali, nie do końca byli zadowoleni z nowego krążka.

W roku 2007 Kult zaczął pracować nad nowym wydawnictwem, o roboczym tytule Concentrazion Gigantica. Ukazało się ono w 2009 roku, pod innym tytułem Hurra!. Singlami promującymi płytę były piosenki Marysia i Amnezja. Album osiągnął podwójnie platynowy nakład 60 tysięcy egzemplarzy[4]. Płytę uzupełnia suplement Karinga – Hurra! Suplement.

5 lipca 2007 w Programie Trzecim Polskiego Radia odbył się jubileuszowy koncert na 25-lecie Kultu. Koncert trwał ponad trzy godziny i w całości był transmitowany przez Trójkę[5].

6 marca 2008 zespół opuścił Krzysztof "Banan" Banasik, a skład został uzupełniony przez Wojciech Jabłońskiego (gitara) i Jarosława Ważnego (puzon).

22 września 2010 Kult jako kolejny polski zespół nagrał dla telewizji MTV koncert MTV Unplugged[6][7][8]. Występ został zarejestrowany w Och-Teatrze w Warszawie i wydany na płycie MTV Unplugged[9]. Album osiągnął nakład ponad 60 tysięcy zestawów, a dodatkowo ponad 10 tysięcy na płytach DVD i blu-ray[4]. Sprzedaż wszystkich nośników w poszczególnych zestawach przekroczyła 200 tysięcy, co dało albumowi status pierwszej w karierze Kultu "Diamentowej Płyty"[10].

Członkowie zespołu ze złotymi płytami za album "Prosto" w czasie podpisywania płyty 10 czerwca 2013 roku w warszawaskim klubie Kosmos Kosmos

W maju 2013r. ukazał się kolejny album zespołu – Prosto[11], który jako kolejny album zespołu uzyskał status złotej płyty.

O Kaziku i Kulcie opowiadają książki Leszka Gnoińskiego Kult Kazika (wyd. listopad 2000) oraz Wiesława Weissa Kult. Biała Księga (wyd. 15 listopada 2009), zawierająca m.in. teksty i historię powstania wszystkich piosenek zespołu.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat
POL
1987 Kult
  • Data: maj 1987
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
Posłuchaj to do Ciebie
  • Data: październik 1987
  • Wydawca: Klub Płytowy Razem, S.P. Records
1988 Spokojnie
  • Data: grudzień 1988
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
1989 Kaseta
  • Data: 1989
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
1990 45-89
  • Data: luty 1990
  • Wydawca: Arston, Bogdan Studio, S.P. Records
1991 Your Eyes
  • Data: wrzesień 1991
  • Wydawca: Zic Zac, S.P. Records
1993 Tata Kazika
  • Data: kwiecień 1993
  • Wydawca: S.P. Records
1994 Muj wydafca
  • Data: 1 października 1994
  • Wydawca: S.P. Records
1996 Tata 2
  • Data: 1 marca 1996[13]
  • Wydawca: S.P. Records
1998 Ostateczny krach systemu korporacji
  • Data: 4 maja 1998
  • Wydawca: S.P. Records
  • ZPAV: złota płyta[14]
  • platynowa płyta[12]
2001 Salon Recreativo
  • Data: 1 października 2001
  • Wydawca: S.P. Records
1
[15]
2005 Poligono Industrial
  • Data: 5 grudnia 2005
  • Wydawca: S.P. Records
1
[16]
2009 Hurra!
  • Data: 28 września 2009
  • Wydawca: S.P. Records
1
[18]
  • platynowa płyta[19]
2013 Prosto
  • Data: 13 maja 2013
  • Wydawca: S.P. Records
1
[20]
  • platynowa płyta[21]
"—" pozycja nie była notowana. Notowanie OLiS obowiązuje od 2000 roku.

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat
POL
1989 Tan
  • Data: 1989
  • Wydawca: Arston, S.P. Records
2010 MTV Unplugged – Kult
  • Data: 22 listopada 2010
  • Wydawca: S.P. Records
1
[22]
  • diamentowa płyta[23]
"—" pozycja nie była notowana. Notowanie OLiS obowiązuje od 2000 roku.

Single[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście
LP3
[24]
SLiP
[25]
1986 Piloci / Do Ani[26] 11/1
1990 45-89[27]
1998 Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy[28] 1 6
Komu bije dzwon[29] 1 1
Gdy nie ma dzieci[30] 1 1
Dziewczyna bez zęba na przedzie[31] 1 4
2001 Brooklyńska Rada Żydów[32] 3 8
Łączmy się w pary, kochajmy się[33] 8 18
2003 Kazelot[34]
2005 Kocham cię a miłością swoją[35] 4 18
2006 Pan Pancerny[36] 20 20
2009 Marysia[37] 1 7
2010 Karinga – Hurra! Suplement[38] 6
2013 Prosto[39] 1
"—" pozycja nie była notowana.

Notowane utwory[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście
LP3
[24]
1985 Piosenka młodych wioślarzy 15
1987 Krew Boga 1
Hej, czy nie wiecie 1
Whenever I Go I Wanna Go With You 25
1988 Arahja 1
Niejeden 4
1989 Patrz! 7
1990 Oni chcą ciebie 15
Wysłannik 16
1991 Parada wspomnień 7
Rząd oficjalny (Generał Ferreira) 1
6 lat później 3
1992 Marność 5
Polska 4
Czterej głupcy 14
Czarne słońca 4
Dziewczyna się bała pogrzebów 15
1993 Baranek 7
Królowa życia 14
Marianna 29
1994 Oczy niebieskie 9
Lewe Lewe Loff 11
Psalm 51 47
1995 Dziewczyna o perłowych włosach 21
1996 Jeśli zechcesz odejść - odejdź 5
2006 Pan Pancerny 20
2010 Arahja (Unplugged) 3
Amnezja 1
2011 Mieszkam w Polsce (Unplugged) 6
2013 Układ zamknięty 1
2014 Dzisiaj jest mojej córki wesele 5

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł[40] Reżyseria Album
1987 "Piosenka młodych wioślarzy"
Posłuchaj to do ciebie
"Polska"
1990 "45/89"
45-89
1991 "Czterej głupcy"
Your Eyes
"Parada wspomnień"
1998 "Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy"
Ostateczny krach systemu korporacji
"Komu bije dzwon ?"
"Gdy nie ma dzieci"
"Dziewczyna bez zęba na przedzie"
2001 "Brooklińska Rada Żydów"
Salon Recreativo
"Łączmy się w pary, kochajmy się" (wersja zasadnicza) Kazik Staszewski[41]
"Łączmy się w pary, kochajmy się" (wersja homeopatyczna)
2005 "Kocham cię a miłością swoją"
Poligono Industrial
"Jeśli zechcesz odejść, odejdź" Łukasz Jankowski[42]
"Pan Pancerny" Sławomir Pietrzak, Jacek Kościuszko[43]
2009 "Marysia" P. Krawczyk, P. Czapla, R. Szermanowicz[44] Hurra!
2013 "Układ Zamknięty"
Prosto
"Dobrze być dziadkiem"
"Prosto"

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł
1993 Tata Kazika
  • Wydawca: S.P. Records
  • Reżyseria: Jerzy Zalewski
  • Scenariusz: Jerzy Zalewski, Mariusz Kalinowski

Przypisy

  1. Kult – Artyści – Muzyka w Onet.pl
  2. Zespół ten został założony we wrześniu w 1981 roku przez Kazika, a nazwa zespołu pochodziła od tytułu utworu Novelty, nagranego przez zespół Joy Division. W listopadzie 1981 odbył się jedyny koncert grupy, która po trzech miesiącach została rozwiązana
  3. Leszek Gnoiński, Kult Kazika, Poznań 2001
  4. 4,0 4,1 Paweł Kasa. Brutalna rzeczywistość sceny muzycznej. „Trendy – Art of Living”, s. 32-36, 2011-03-30. Warszawa. 
  5. Relacja z koncertu w Aktualnościach Trójki
  6. Kult gwiazdą MTV Unplugged
  7. Kult zagra akustyczny koncert „MTV Unplugged”
  8. Kult gwiazdą akustycznego koncertu „MTV Unplugged”
  9. „MTV Unplugged Kult” już 22 września w OCH Teatrze. [dostęp 24.09.2010].
  10. MTV UNPLUGGED KULT DIAMENTOWĄ PŁYTĄ!!!. sprecords.com.pl. [dostęp 20 marca 2011].
  11. http://kult.art.pl/blog/2013/04/17/premiera-nowego-albumu-kult-prosto-odbedzie-sie-13-maja/
  12. 12,0 12,1 S.P. Records (pol.). independent.pl. [dostęp 2013-03-12].
  13. Kult - Tata 2 (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-06-17].
  14. ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-08-11].
  15. OLiS - sprzedaż w okresie 01.10.2001 - 07.10.2001 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10].
  16. OLiS - sprzedaż w okresie 12.12.2005 - 18.12.2005 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10].
  17. Kult odebrał złota płytę (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-03-12].
  18. OLiS - sprzedaż w okresie 12.04.2010 - 18.04.2010 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-04-23].
  19. "Hurra" PLATYNĄ! (pol.). sprecords.com.pl. [dostęp 2013-03-12].
  20. OLiS – sprzedaż w okresie 13.05.2013 – 19.05.2013 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-05-24].
  21. Kult odebrał Platynową Płytę za album "Prosto" - TopGuitar (pol.). TopGuitar. [dostęp 2013-11-12].
  22. OLiS - sprzedaż w okresie 22.11.2010 - 28.11.2010 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-12-14].
  23. MTV Unplugged Kult diamentową płytą (pol.). www.cgm.pl. [dostęp 2013-03-12].
  24. 24,0 24,1 Kult - Archiwum Listy Przebojów Trójki (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2010-08-10].
  25. Kult - Archiwum Szczecińskiej Listy Przebojów (pol.). www.radio.szczecin.pl. [dostęp 2010-08-10].
  26. Kult -Piloci / Do Ani (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  27. Kult - 45 / 89 (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  28. Kult - Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  29. Kult - Komu bije dzwon (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  30. Kult - Gdy nie ma dzieci (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  31. Kult - Dziewczyna bez zęba na przedzie (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  32. Kult - Brooklyńska Rada Żydów (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  33. Kult - Łączmy się w pary, kochajmy się (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  34. Kult - Kazelot (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  35. Kult - Kocham cię a miłością swoją (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  36. Kult - Pan Pancerny (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  37. Kult - Marysia (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  38. Kult - Karinga – Hurra! Suplement (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  39. Kult - Prosto (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  40. Kazik Staszewski - Teledyski (pol.). www.staszewski.art.pl. [dostęp 2010-08-10].
  41. Nowy singel Kultu (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2010-08-10].
  42. Łukasz Jankowski Portfolio (pol.). www.lukaszjankowski.com. [dostęp 2010-08-20].
  43. 15. Festiwal Polskich Wideoklipów Yach Film > Nominacje (pol.). www.stopklatka.pl. [dostęp 2010-08-10].
  44. Zobacz nowy teledysk Kultu (pol.). muzyka.dlastudenta.pl. [dostęp 2013-03-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Kazika Staszewskiego