Kupa (dopływ Sawy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Kupa (Kolpa) na odcinku granicznym
Commons in image icon.svg

Kupa (chorw. Kupa, słń. Kolpa) – rzeka w Chorwacji, prawostronny, główny dopływ Sawy, o długości 296 km.

Jest trzecią co do wielkości rzeką w Chorwacji i jedną z najczystszych rzek w tym kraju. Często wzdłuż jej biegu wytycza się północną granicę Półwyspu Bałkańskiego.

Bierze swój początek niedaleko małej wioski Crni Lug (320 mieszkańców), zaliczanej do najładniejszych krajobrazowo miejsc w Chorwacji, leżącej na wysokości 730 m n.p.m. Wieś jest siedzibą dyrekcji Parku Narodowego Risnjak. Rozciągają się tu górskie łąki, rosną lasy sosnowe i jałowce. We wschodniej części Gór Dynarskich Kupa tworzy wraz z innymi rzekami (Una, Vrbas, Bosna, Drina) gęstą sieć dopływów Sawy. Na pewnym odcinku stanowi granicę między południowo-wschodnią Słowenią a Chorwacją. Przepływa przez Karlovac i od tego miasta jest żeglowna. Przy jej ujściu do Sawy, na południowy wschód od Zagrzebia, leży 46-tysięczne miasto Sisak – duży ośrodek przemysłowy z portem rzecznym i ważny węzeł kolejowy i drogowy. W jego pobliżu – wydobycie ropy naftowej.

Chorwacki geofizyk, Andrija Mohorovičić (1857-1936), badając bliskie trzęsienie ziemi w dolinie rzeki Kupa, stwierdził, że we wnętrzu Ziemi występuje nieciągłość właściwości sprężystych i gęstości ośrodka. Zjawisko zostało nazwane nieciągłością Mohorovičicia.