Kuropatwa zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kuropatwa zwyczajna
Perdix perdix[1]
(Linnaeus, 1758)
Kuropatwa zwyczajna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina kurowate
Rodzaj Perdix
Gatunek kuropatwa zwyczajna
Synonimy
  • Tetrao Perdix Linneaus, 1758[2]
Podgatunki
  • P. p. perdix (Linnaeus, 1758)
  • P. p. armoricana Hartert, 1917
  • P. p. sphagnetorum (Altum, 1894)
  • P. p. hispaniensis Reichenow, 1892
  • P. p. italica Hartert, 1917
  • P. p. lucida (Altum, 1894)
  • P. p. canescens Buturlin, 1906
  • P. p. robusta Homeyer & Tancre, 1883
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kuropatwa w Wikisłowniku

Kuropatwa zwyczajna, kuropatwa (Perdix perdix) – gatunek dużego, osiadłego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Zamieszkuje niemal całą Europę oraz Azję Środkową. W górach może osiągać 2500 m n.p.m. (w Tatrach do 1700 m n.p.m.). Wprowadzona przez człowieka do Ameryki Północnej. Populacja podlega znacznym wahaniom, liczebność ptaków zależy od ostrości zimy oraz pogody w czerwcu i lipcu, gdy wykluwają się pisklęta, które są bardzo wrażliwe na przemoknięcie i wychłodzenie.

W Polsce nieliczny ptak lęgowy, głównie na niżu; lokalnie bywa średnio liczny[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków P. perdix[5]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku 
Słabo zaznaczony dymorfizm płciowy. Głowa i kark oliwkowoszare, policzki rude. Wierzch ciała szarobrunatny ze słabo zaznaczonymi rdzawymi i czarnymi poprzecznymi pręgami. Na barkach i skrzydłach niewielkie podłużne białe plamy. Spód i boki ciała szare z delikatnym, falistym rysunkiem, na bokach pionowe, szerokie rdzawe pręgi. Na białym brzuchu rdzawa plama w kształcie podkowy (u samic mniej wyraźna, często niekompletna). Sterówki rdzawobrązowe, lecz środkowa para szarobrunatna. Lotki płowe z ciemnorudymi plamami. Za okiem naga, pokryta brodawkami skóra, szczególnie rzucająca się w oczy w okresie godowym.
Wymiary średnie 
  • Długość ciała ok. 29–35 cm
  • Rozpiętość skrzydeł 52–57 cm
  • Masa ok. 350–450 g.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop 
Pola z zadrzewieniami lub zakrzewionymi miedzami.
Gniazdo 
Na ziemi, dobrze ukryte między roślinami. Podczas wysiadywania w przypadku niebezpieczeństwa kuropatwa zrywa się dopiero w ostatniej chwili.
Jaja 
Wyprowadza jeden lęg w roku. W kwietniu lub maju składa 10 do 20 (bardzo rzadko do 24) jaj. Zdarza się, że po stracie lęgu wyprowadzany jest drugi (najpóźniej w sierpniu).
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 23–25 dni przez obydwoje rodziców.

Najdłużej żyjąca kuropatwa, której wiek oznaczył człowiek, miała 5 lat[6] (to jeden z krócej żyjących polskich ptaków).

Pożywienie 
Pokarm roślinny, latem uzupełniany przez owady. Bezkręgowce stanowią podstawę diety piskląt.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w Polsce na liście zwierząt łownych. Okres polowań na kuropatwę trwa od 11 września do 21 października, a w drodze odłowu – do 15 stycznia[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Perdix perdix w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Grey Partridge (Perdix perdix) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-10-21].
  3. Perdix perdix. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 276. ISBN 83-919626-1-X. Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego nieliczny oznacza zagęszczenie 1–10 par na 100 km², a średnio liczny – 10–100 par na 100 km².
  5. Frank Gill, David Donsker: Family Phasianidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.5. [dostęp 2013-10-21].
  6. Piotr Adamiok: Prawda o krukach. [dostęp 2010-09-12].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne (Dz. U. z 2005 r. Nr 48, poz. 459)