Kuros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kuros, znajdujący się obecnie w Luwrze

Kuros (stgr. κοῦρος - młodzieniec) - typ posągu w sztuce starożytnej Grecji, przedstawiający stojącego, nagiego młodego mężczyznę z falistymi włosami i zagadkowym uśmiechem (archaiczny uśmiech), z rękoma zawsze opuszczonymi wzdłuż ciała i lewą nogą wysuniętą lekko do przodu. Ten typ posągu był charakterystyczny dla drobnej i monumentalnej sztuki greckiej okresu archaicznego (około 640-430 p.n.e.).

Kompozycja i wykonanie[edytuj | edytuj kod]

Rzeźby te są zwartymi, zamkniętymi, blokowymi bryłami o frontalnym ustawieniu. Postać w sztywnej, lekko wykrocznej pozie, statyczna. Dłonie zwinięte w pięści. Twarze bezosobowe, o ponadczasowej młodości. Przypominają kanon egipski, gdyż w okresie archaicznym Grecja uległa wpływom sztuki Egiptu i Bliskiego Wschodu. Wykonane są z miękkiego kamienia, marmuru i niekiedy z brązu. Posągi mają wysokość od kilkudziesięciu cm do ponad 3 m wysokości. W VI wieku p.n.e. pojawia się pewne ożywienie psychiczne, tzw. archaiczny uśmiech. W VI wieku p.n.e. dochodzi również do rozbudowania kompozycji, czego przykładem jest Moschoforos - rzeźba przedstawiająca młodzieńca niosącego cielę. Jest to zerwanie z symetrią widoczną w postaciach kurosów.

Tendencja dorycka i jońska[edytuj | edytuj kod]

Liczne, naturalnej wielkości posągi wykonywały w VI wieku p.n.e. zarówno doryckie warsztaty rzeźbiarskie (np. Kleobis i Biton dłuta Polimedesa), aktywne na terenie Grecji właściwej i Wielkiej Grecji, jak i pracownie jońskie (np. Kuros z Melos, ok. 550-540 p.n.e.), działające na wyspach Morza Egejskiego i wybrzeżach Azji Mniejszej. Sposoby opracowania kurosów w tych warsztatach były różne. Jedne były bardziej krępe, masywne, o zwartym ciele (tendencja dorycka), inne miały smukłe, delikatnie opracowane ciała (tendencja jońska).

Przeznaczenie[edytuj | edytuj kod]

Nagie postaci młodzieńców świadczą o zainteresowaniu pięknem ludzkiego ciała. Ponadczasowa młodość i uogólnione rysy twarzy są wynikiem dążenia do osiągnięcia idealnego piękna. Są to wzorce postaci ludzkiej, a nie portrety konkretnych osób. Kurosy ustawiane w pobliżu świątyń upamiętniały zwycięzców igrzysk sportowych. Ustawiane na grobach były substytutem zmarłego. W świątyni (najczęściej Apollina) poświęcone były bóstwu - stanowiły dar wotywny.

Przykłady posągów[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]