Kurs (kształcenie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy kształcenia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Kurs – cykl edukacyjnych zajęć, służących zdobyciu wiedzy i umiejętności (np. zawodowych) w określonym zakresie. Uczestnictwo w kursach ma na celu uzyskanie uprawnień zawodowych lub prawa do kontynuacji nauki na wyższych poziomach kształcenia albo zaspokojenie własnej ciekawości lub osobistych aspiracji. W czasie kursów są wykorzystywane różne formy kształcenia, np. lekcje z nauczycielem lub na odległość, wykłady i seminaria akademickie, kierowana przez instruktora praca z tekstami (instrukcje, podręczniki, encyklopedie), ćwiczenia praktyczne (np. laboratoria, warsztaty, pracownie projektowe).

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Laboratorium chemiczne „Bestużewskich Kursów” (Бестужевских курсов) dla kobiet (Petersburg, przed 1917 r.)[1]
Tramwaj Ośrodka Szkolenia Kierowców i Motorniczych (Gdańsk Wrzeszcz, 2011 r.)

Rolę współczesnych kursów przygotowania zawodowego odgrywało niegdyś terminowanie u mistrza, np. Lorenzo di Credi, Leonardo da Vinci i Pietro Perugino terminowali u Andrei del Verrocchia[2], a zasłużony angielski biolog i paleontolog Sir Richard Owen (1804–1892) przed rozpoczęciem studiów terminował u miejscowego chirurga i aptekarza w Lancaster[3].

Na przełomie XVIII i XIX w. w Polsce kursami nazywano formy nieformalnego kształcenia ogólnego, również na poziomie uniwersyteckim, np. zajęcia organizowane przez Towarzystwo Kursów Naukowych – działającą w Warszawie szkołę wyższą, która od 1905 r. kontynuowała działalność Uniwersytetu Latającego, a w 1920 r. została przekształcona w Wolną Wszechnicę Polską (zob. m.in. Maria Gomólińska, Aleksander Janowski, St. Małkowski, Stanisław Michalski, Helena Radlińska, Władysław Radwan, Józef Zawadzki). Członkowie Towarzystwa Kursów Naukowych organizowali również „Kursy dla Analfabetów” i „Kursy dla Dorosłych” na poziomie podstawowym oraz wydawali publikacje ułatwiające samokształcenie[4][5][6].

Analogiczną rolę odgrywały w Krakowie Wyższe Kursy dla Kobiet („Baraneum”), założone w roku 1868 przez Adriana Baranieckiego (1828–1891). W Petersburgu podobną 4-letnią szkołę żeńską założył 10 lat później K. Bestużew, (ros.) Константин Николаевич Бестужев-Рюмин („Kursy Bestużewskie”). Obie uczelnie umożliwiały kobietom, które nie miały wstępu na uniwersytety, zdobycie wyższego wykształcenia[1].

Kursy i szkolenia zawodowe[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie uzyskanie uprawnień i certyfikatów jest wymagane w różnych zawodach i specjalnościach zawodowych (zob. klasyfikacja zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy); w Polsce wydawane są np. uprawnienia budowlane, uprawnienia geodezyjne, świadectwa maszynisty. Część szkoleń zawodowych jest prowadzona w ramach współpracy międzypaństwowej.

Oferta kursów, umożliwiających zdobywanie lub doskonalenie umiejętności zawodowych, obejmuje szkolenia o różnym stopniu specjalizacji i czasie trwania, np. przeznaczone dla nauczycieli[7], kierowców[8], operatorów obrabiarek lub dotyczące mechatroniki i diagnostyki samochodowej, grafiki komputerowej, fakturowania[9] i wielu innych[10][11].

Część takich kursów kończy się uzyskaniem certyfikatu (zob. certyfikacja). W wielu przypadkach uprawnienia do wykonywania zawodu przyznają samorządy zawodowe.

Kurs jako określenie bloku zajęć na uczelniach wyższych[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie „kurs” weszło do terminologii stosowanej w szkolnictwie wyższym w związku z wprowadzeniem Europejskiego Systemu Transferu Punktów (European Credit Transfer System, ECTS). Aby ułatwić międzynarodowy transfer studentów – wymagający dokonywania ocen poziomu wykształcenia, osiągniętego w różnych krajach – w poszczególnych obszarach kształcenia[a] wyodrębnia się kursy (zwykle odpowiadające tradycyjnym przedmiotom). Poszczególnym kursom są przypisywane wartości liczbowe – liczby punktów uzyskiwanych przez studenta po zaliczeniu kursu (zaliczeniu lub zdaniu egzaminu z zajęć wchodzących w jego zakres). W Polsce w każdym roku student musi uzyskać co najmniej 60 punktów – co najmniej 300 punktów w czasie studiów 5-letnich (zob. Skala ocen ECTS)[12][13]. Poszczególne uczelnie proponują studentom listy prowadzonych kursów, określając ich zakres (merytoryczny i godzinowy) i formy kształcenia, przedstawiane w „kartach kursów”[14][15][16][17].

W ramach międzynarodowych programów wymiany studentów (np. LLP-Erasmus) organizowane są również tzw. kursy intensywne, jako forma krótkich zajęć o jasno zarysowanym celu. Zajęcia takie realizowane są w formie współpracy międzynarodowej co najmniej trzech instytucji naukowych i przeznaczone dla studentów uczelni partnerskich (czyli biorących udział w programie)[18].

Inne kursy i szkolenia[edytuj | edytuj kod]

Zaspokajaniu osobistych aspiracji ludzi lub ich ciekawości służą bardzo liczne kursy i szkolenia, np. kursy żeglarskie[19] lub szybowcowe[20], kursy amatorskiego malarstwa[21], gotowania[22], szycia[23].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Pojęcie obszar kształcenia zastąpiło wcześniej stosowane pojęcie „kierunek kształcenia”.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 „Bestużewskie Kursy” (pol.). W: Encyklopedia WN PWN [on-line]. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2012-09-12].
  2. 2,0 2,1 Zygmunt Waźbiński: Malarstwo quattrocenta. Wyd. Artystyczne i Filmowe, Warszawa, 1972.
  3. 3,0 3,1 Richard Owen w bazie Notable Names Database (ang.)
  4. 4,0 4,1 Helena Radlińska, Irena Lepalczyk; sł. wstępne Tadeusz Kotarbiński: Stanisława Michalskiego autobiografia i działalność oświatowa (pol.). W: Prace Komitetu Nauk Pedagogicznych i Psychologicznych PAN [on-line]. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967. [dostęp 2012-09-12].
  5. 5,0 5,1 Urszula Tabor. Życie zapomniane – praca i działalność oświatowe Marii Gomólińskiej w pierwszych instytucjach oświaty dorosłych w Polsce. „Edukacja Dorosłych. Pionierki i pionierzy andragogiki”, s. 132–147, 2010. Akademickie Towarzystwo Andragogiczne. ISSN X 1230-929 X (pol.). [dostęp 2012-09-12]. 
  6. 6,0 6,1 Poradnik dla samouków. W: Wielka Encyklopedia Powszechna PWN. T. 9: Polska–Robe. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 286.
  7. 7,0 7,1 nauczycielskie (pol.). W: Oferta kursów [on-line]. www.kursor.edu.pl. [dostęp 2012-09-12].
  8. 8,0 8,1 Oferta Ośrodka Szkolenia Kierowców, Zielona Góra (pol.). motorex.strefa.pl. [dostęp 2012-09-12].
  9. 9,0 9,1 Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej i Nowoczesnych Technologii: Oferta kursów i szkoleń (pol.). www.zsp3.krosno.pl. [dostęp 2012-09-12].
  10. 10,0 10,1 Studia, kursy, szkolenia (w kraju i za granicą) (pol.). edu.pracuj.pl. [dostęp 2012-09-12].
  11. 11,0 11,1 Szkolenia w katalogu szkoleń (pol.). www.trainingplanet.pl. [dostęp 2012-09-12].
  12. 12,0 12,1 ECTS User's Guide Annex 3 "ECTS Grading Table" (ang.). W: European Commission, Luxembourg 2009, ISBN 978-92-79-09728-7 [on-line]. ec.europa.eu. [dostęp 2012-09-12].
  13. 13,0 13,1 Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego: Zasady systemu punktowego ECTS (pol.). www.polonistyka.uksw.edu.pl. [dostęp 2012-09-12].
  14. 14,0 14,1 Punkty ECTS - katalog kursów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (pol.). www.up.wroc.pl. [dostęp 2012-09-12].
  15. 15,0 15,1 Katalog kursów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (pol.). www.up.wroc.pl. [dostęp 2012-09-12].
  16. 16,0 16,1 Karta kursu (np. SPNJO Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie) (pol.). www.up.krakow.pl. [dostęp 2012-09-12].
  17. 17,0 17,1 Gran Canaria School of Languages: Intensywne kursy języka hiszpańskiego (pol.). www.pl.grancanariaschool.com. [dostęp 2012-09-12].
  18. 18,0 18,1 Kursy intensywne. Erasmus (pol.). www.erasmus.org. [dostęp 2012-09-20].
  19. 19,0 19,1 Kursy żeglarskie „Mazury” na patent żeglarza jachtowego, sezon 2012 (pol.). www.zeglujznami.pl. [dostęp 2012-09-12].
  20. 20,0 20,1 Kursy szybowcowe Aeroklubu Podkarpackiego. Szkolenie podstawowe na pilota szybowcowego.
  21. 21,0 21,1 Akwarela – kurs malarstwa online (pol.). www.plastyk.pl. [dostęp 2012-09-12].
  22. 22,0 22,1 Szybki kurs gotowania (pol.). www.isg.edu.pl. [dostęp 2012-09-12].
  23. 23,0 23,1 Krawiectwo, moja pasja (pol.). W: Forum poświęcone krawiectwu [on-line]. ekrawiectwo.net. [dostęp 2012-09-12].