Kurt Gerstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kurt Gerstein

Kurt Gerstein (ur. 11 sierpnia 1905 w Münster, zm. 25 lipca 1945 w Paryżu) – członek Instytutu Higieny Waffen-SS, naoczny świadek masowych mordów w obozach zagłady w Bełżcu i Treblince, który starał się poinformować aliantów oraz papieża Piusa XII o przeznaczeniu obozów koncentracyjnych. Autor tzw. Raportu Gersteina na temat Holocaustu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość Kurta Gersteina przypadła na czasy I wojny światowej. Był wówczas bardzo zaangażowany w działania chrześcijańskich grup młodzieży. Należał do jednej z nich do 1934 r., kiedy organizację tę rozwiązano. Tytuł inżyniera otrzymał w 1931 r. 2 maja 1933 r. wstąpił do NSDAP. Kilkakrotnie aresztowany z powodu wystąpień przeciwko nazistom, ostatecznie wykluczony z NSDAP. Nie mogąc znaleźć pracy, powrócił do szkoły. Zaczął studiować teologię w Tybindze, ale szybko zmienił kierunek na medycynę. 31 sierpnia 1937 r. poślubił Elfriede Bensch, córkę pastora.

W 1941 r. Gerstein otrzymał informację o śmierci krewnej, Berthy Ebeling, która zmarła w tajemniczych okolicznościach w ośrodku dla obłąkanych w Hadamar. Zszokowany tą informacją postanowił dowiedzieć się prawdy na temat innych zgonów w Hadamar i podobnych ośrodkach. Powodem tamtych śmierci była eutanazja osób starych i chorych psychicznie. Z ambony o poczynaniach m.in. w Hadamar informował biskup Münster Klemens August von Galen.

Półtora roku po rozpoczęciu wojny Gerstein wstąpił do Waffen-SS, gdzie został przydzielony do służby medycznej. Pracując w sekcji higieny, opracował filtry do wody dla armii niemieckiej. Mimo swych poglądów na temat nazistów nie został wydalony ze służby, gdyż jego wiedza medyczna i techniczna była zbyt cenna.

W 1942 r. pracował w departamencie dezynfekcji Waffen-SS, gdzie miał styczność z różnymi toksycznymi gazami, m.in. z Cyklonem B. Wkrótce u Gersteina zaczęto zamawiać Cyklon B w ogromnych ilościach, a dodatkowym jego zadaniem było przygotowanie przebudowy komór gazowych, tak aby można było w nich stosować Cyklon B zamiast tlenku węgla. W sierpniu 1942 r. był naocznym świadkiem wykorzystania gazu Cyklon B w obozach w Bełżcu i Treblince. Zszokowany tym, co zobaczył, postanowił opowiedzieć, czego był świadkiem. Okazja ku temu była już w czasie powrotu pociągiem ekspresowym z obozów. W pociągu spotkał szwedzkiego dyplomatę Görana von Ottera, któremu w trakcie podróży Gerstein ściszonym głosem wielokrotnie opowiadał o tym, co widział. W wyniku tej rozmowy von Otter przygotował raport dla swych przełożonych, który jednak pozostał niezauważony lub przemilczany. Na poinformowaniu szwedzkiego dyplomaty się nie skończyło. Gerstein po powrocie do kraju opowiadał o zbrodniach, jakie są popełniane w obozach koncentracyjnych. Wśród osób powiadomionych przez Gersteina był m.in. attaché dyplomatyczny Szwajcarii Hochstrasser, biskup kościoła protestanckiego Dibelius, współpracownik biskupa Berlina Winter (przez niego informacja miała dotrzeć do biskupa i dalej do papieża Piusa XII). Czas mijał, a działania Gersteina nie przynosiły żądanych skutków.

22 kwietnia 1945 r., niedługo przed zakończeniem wojny, Gerstein skontaktował się z aliantami. Został aresztowany przez Francuzów, ale potraktowany łagodnie. Umieszczono go w Hotelu Mohren w Tybindze, gdzie przygotował tzw. Raport Gersteina po niemiecku oraz francusku.

Następnie przeniesiono go do Konstancji, a potem do Paryża. W więzieniu w Paryżu, gdzie warunki były fatalne, był brutalnie traktowany, a 25 lipca 1945 r. popełnił samobójstwo w celi, wieszając się.

Czasy powojenne i ocena postawy Gersteina[edytuj | edytuj kod]

W 1950 r. sąd denazyfikacyjny uznał Gersteina za współwinnego zbrodni hitlerowskich, z powodu jego zbyt słabego oporu oraz niewykorzystania wszelkich możliwości powstrzymania masowych mordów.

20 stycznia 1965 premier kraju związkowego Badenii-Wirtembergii oczyścił Kurta Gersteina z wszelkich zarzutów.

Historię Kurta Gersteina opowiedziano w filmie fabularnym „Amen” z 2002 r. lewicowego reżysera Costy-Gavrasa, nakręconym na podstawie sztuki teatralnej „Namiestnik” Rolfa Hochhutha. W rolę Gersteina wcielił się Ulrich Tukur. Gerstein jest jedną z nielicznych realnie istniejących postaci przedstawionych w filmie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne (zagraniczne)[edytuj | edytuj kod]