Kurt Lück

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kurt Lück (ur. 28 grudnia 1900 w Kolmar (dziś Chodzież), Prowincja Poznańska, zm. 5 marca 1942 koło Orszy, Białoruś) – niemiecki historyk, etnograf, działacz mniejszościowy w Polsce, podpułkownik w korpusie oficerów SS, doktor nauk filozoficznych.

Maturę zdał w 1918, następnie jako niemiecki ochotnik uczetniczył w walkach Powstania Wielkopolskiego. Brał udział w obronie Chodzieży 8 stycznia 1919 r. Uczetniczył w walkach o miasto Piła. Między innymi za tę działalność otrzymał Krzyż Żelazny II klasy. Opuścił Polskę i studiował slawistykę, filologię angielską i germańską na Uniwersytecie Wrocławskim. Zaagnażowany był w niemieckie ruchy na terenie Prowincji Poznańskiej. W 1922 był promotorem powstania organizacji studenckiej Związek Studentów Niemieckich w Polsce (VDH – Verein Deutscher Hochschüler). Studia ukończył w 1924 składając dysertację o polskich chłopach w powieściach 19 wieku. W końcu wrócił do Polski dorabiając jako tłumacz. Zaangażował się w rozwijające się niemieckie organizacje mniejszościowe finansowane przez Republikę Weimarską. Skończył drugie studia – gospodarkę narodową na Uniwersytecie Poznańskim. Tam też uzyskał tytuł naukowy doktora filozofii. Próbował stworzyć silne niemieckie zrzeszenie w Łucku na Wołyniu. Po 1934 objął ważne funkcje wewnątrz mniejszości niemieckiej w Wielkopolsce, m.in. kierownik „Poznańskiego Towarzystwa Historycznego” (niem. Historischen Gesellschaft für Posen) oraz jako redaktor „Niemieckiego Miesięcznika w Polsce” (niem. Deutschen Monatshefte in Polen). Funkcjonował jako mąż zaufania niemieckich organizacji, m.in. członek „Północno-wschodniej niemieckiej wspólnoty badawczej” (niem. Nordostdeutschen Forschungsgemeinschaft). Jeden z szefów Związku Niemieckich Bibliotek w Polsce. Z listy mniejszości niemieckiej kilkakrotnie brał udział w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej. Aresztowany przez władze polskie krótko przed wybuchem wojny w 1939. Po wybuchu wojny został zwolniony. Następnie członek „niemieckiej ludowej samoobrony” (niem. Volksdeutschen Selbstschutzes), która angażowała się w prześladowania i zamachy na polską inteligencję. Jako kierownik tzw. Gräberzentrale dokumentował prześladowania dokonywane przez ludność polską na ludności niemieckiej. Zgodnie z ówczesną propagandą III Rzeszy zawyżał liczbę ofiar. W marcu 1940 został żołnierzem SS. Jako kapitan SS działał w NSDAP (od jesieni 1941, dopisany wstecz na grudzień 1940) pomagając w przesiedleniach ludności niemieckiej z Europy wschodniej do Polski. Po wybuchu walk z Rosją Radziecką w 1941 dobrowolnie zaciągnął się do oddziałów Wermachtu. W marcu 1942 podczas akcji oczyszczania środkowego odcinka frontu wschodniego został zastrzelony przez sowieckich partyzantów.

Lück w swoich pracach naukowych łączył aspekty historyczne i etnograficzne na aktywnym polu badań pomiędzy narodem polskim i niemieckim. Zajmował się polskimi pracami badając i pokazując wpływ kultury niemieckiej. Propagator zasług Niemców dla ucywilizowania ziem ruskich Rzeczypospolitej. Autor wielu nazistowskich książek i publikacji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Die deutschen Siedlungen im Cholmer und Lubliner Land. Plauen 1931.
  • Niemieckie siły twórcze w rozwoju Polski. Badania naukowe niemiecko-polskiego sąsiedztwa we wschodnio-środkowo-europejskim obszarze, Poznań 1934. (oryg. Deutsche Aufbaukräfte in der Entwicklung Polens. Forschungen zur deutsch-polnischen Nachbarschaft im ostmittel-europäischen Raum)[1]
  • Deutsche Aufbaukräfte in der Entwicklung Polens (Niemcy w Polsce), opracował prof. Kazimierz Tymieniecki, Poznań 1936, Roczniki Historyczne Organ Towarzystwa Miłośników Historii w Poznaniu
  • Deutsche Volksgenossen im ehemaligen Polen berichten über Erlebnisse in den Septembertagen 1939 Zusammengestellt und bearbeitet von Dr. Kurt Lück, Poznań-Berlin 1940
  • Die Geschichte des Deutschtums in Chodzież (Kolmar) und Umgebung. Posen 1937.
  • Der Mythos vom Deutschen in der polnischen Volksüberlieferung und Literatur. Posen 1938. 1943[2].
  • Karwenbruch an der Ostsee (Karwieńskie Błoto) T.1: Die geschichtliche Entwicklung des Dorfes. Posen 1939.
  • Karwenbruch an der Ostsee (Karwieńskie Błoto) T.2: Wirtschaft und Volkskulturkunde. Posen 1939.
  • Deutsche Siedler zwischen Wieprz und Bug. Posen 1939.
  • Der Lebenskampf im deutsch-polnischen Grenzraum. Berlin 1940 (=Schriftenreihe der NSDAP, Gruppe VII, Bd. 4).
  • Deutsche Gestalter und Ordner im Osten. Posen 1940. 1943.
  • Volksdeutsche Soldaten unter Polens Fahnen. Tatsachenberichte von der anderen Front aus dem Feldzug der 18 Tage. Berlin 1940.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Michael Burleigh: Germany Turns Eastwards. A Study of Ostforschung in the Third Reich, Cambridge 1988.
  • Eike Eckert: Die wissenschaftliche Sozialisation des Osteuropahistorikers Gotthold Rhode. Berlin (Unveröff. Magisterarbeit) 2003, S. 66-70.
  • Michael Fahlbusch: Wissenschaft im Dienst der nationalsozialistischen Politik, Baden-Baden 1999.
  • Hans-Werner Rautenberg: Das historiographische Werk Kurt Lücks, in: Zwischen Konfrontation und Kompromiß. München 1995, S. 95-107.
  • Jan Zimmermann: Die Kulturpreise der Stiftung F.V.S. 1935 – 1945. Darstellung und Dokumentation Hrsg. von der Alfred Toepfer Stiftung F.V.S. Hamburg 2000.

Przypisy

  1. „Obszerne dzieło K. Lücka (1934) prezentuje swego rodzaju ujęcie „maksymalistyczne” . Praca ta ma znaczną wartość ze względu na na bogaty materiał faktograficzny.” [w:] Dr. Wojciech Blajer. Późne średniowiecze w Karpatach polskich. Krosno. 2007. s. 64.
  2. Kurt Lück zajął się w niej „zagadnieniem obrazu Niemca w świadomości Polaków”, „była owocem sumiennych badań”, „ma też nieprzeciętną wartość naukową”. [w:] Aleksander Herz. Żydzi w kulturze polskiej. Instytut Literacki, 1961. s. 225-226.