Kurzyślad polny
| Kurzyślad polny | |
|---|---|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | wrzosowce |
| Rodzina | pierwiosnkowate |
| Rodzaj | kurzyślad |
| Gatunek | kurzyślad polny |
| Nazwa systematyczna | |
| Anagallis arvensis L. Sp. pl. 1:148. 1753 |
|
Kurzyślad polny (Anagallis arvensis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Występuje w całej Europie, na dużej części Azji oraz w Afryce Północnej i Makaronezji[2]. W polskiej florze archeofit, gatunek pospolity, zarówno na niżu, jak i w niższych położeniach górskich.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Drobna roślina zielna, rozesłana.
- Łodyga
- Płożąca, czterokanciasta, długości około 10-20 cm, prawie naga, dołem rozgałęziająca się. Płożące się po ziemi pędy dość łatwo ukorzeniają się.
- Liście
- Ulistnienie przeważnie naprzeciwległe, czasami w okółkach po 3-4 liście. Liście o długości do 3 cm, jajowate, tępe lub nieco tylko zaostrzone, siedzące. Od spodu usiane czarnymi kropkami gruczołków.
- Kwiaty
- Kwiaty o średnicy około 8 mm, ceglastoczerwone, na dość długich szypułkach wyrastających w kątach liści. Płatki korony rozpostarte, na brzegu gruczołowato owłosione, na wierzchołku słabo karbowane. Wąskolancetowate działki kielicha całobrzegie, niewiele krótsze od płatków korony. Pręciki przyrośnięte do gardzieli, o nitkach równej długości, w górnej części owłosionych fioletowymi (czasem białymi) włoskami. Pylniki 3-5 razy krótsze od nitek.Kwitnie od maja do października.
- Owoc
- Torebka otwierająca się wieczkiem. Nasiona rozsiewane przez wiatr.
- Korzeń
- Rozgałęziony.
- Gatunki podobne
- Drugim przedstawicielem tego rodzaju występującym w Polsce, jest kurzyślad błękitny (Anagallis foemina) dużo rzadszy, słabo znany.
[edytuj] Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. Słupek i pręciki dojrzewają równocześnie, kwiaty bez miodników, samopylne. Siedlisko: pola, ogrody, przydroża, wysypiska, winnice. Chwast segetalny występujący w większości rodzajów upraw, jednak o niewielkiej szkodliwości. Preferuje gleby gliniaste, bogate w składniki pokarmowe. Roślina częsta na niżu oraz niższych położeniach górskich. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Stellarietea mediae[3]. Roślina trująca: ziele zawiera saponiny, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne, gorycz[4].
[edytuj] Zmienność
Tworzy mieszańce z kurzyśladem błękitnym. Kurzyślad polny też może mieć kwiaty niebieskie, jednak od kurzyśladu błękitnego odróżnia go brak ząbkowania płatków[5].
[edytuj] Zastosowanie
Roślina lecznicza: znana i stosowana już w Starożytności. Obecnie bywa stosowana w medycynie ludowej i homeopatii.
[edytuj] Ciekawostki
- Na oglądanym pod światło liściu układ nerwów przypomina kurzą łapę i stąd pochodzi nazwa rodzajowa rośliny.
- Niegdyś usiłowano leczyć kurzyśladem choroby psychiczne.
- Na noc i podczas pochmurnej pogody kwiaty zamykają się. Otwarte rano kwiaty kurzyśladu są zwiastunem dobrej pogody.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-15].
- ↑ Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
- ↑ Dietmar Aichele: Jaki to kwiat?. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 1997. ISBN 83-7073-109-0.