Kwas domoikowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kwas domoikowy
Kwas domoikowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H21NO6
Masa molowa 311,33 g/mol
Wygląd białe drobnokrystaliczne ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 14277-97-5
PubChem 5282253[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kwas domoikowy w Wikisłowniku

Kwas domoikowyorganiczny związek chemiczny, aminokwas produkowany przez morskie mięczaki i okrzemki. Jest neurotoksyną odpowiedzialną za występowanie objawów amnezyjnego zatrucia mięczakami, będącego formą zatrucia toksynami morskimi mięczaków.

Po raz pierwszy został izolowany z krasnorostów (Chondria armata) w 1958 w Japonii, gdzie jest używany jako środek przeciwrobaczy. Zatrucie kwasem domoikowym zostało po raz pierwszy opisane w 1987 w Kanadzie. W przebiegu zatrucia hospitalizowano 105 osób z czego 3 zmarły[4].

Kwas domoikowy jest kumulowany przez zwierzęta morskie, głównie mięczaki, ale także ryby. W miarę wzrostu i starzenia się zwierzęcia kumuluje ono coraz większą ilość toksyny. Wskutek jej spożycia pojawiają się początkowo objawy gastryczne – biegunka, bóle brzucha. Później (do 48 godzin) pojawiają się objawy neurologiczne przypominają chorobę Alzheimera[5]: pojawiają się kłopoty w wysławianiu się, dezorientacja, utrata pamięci, śpiączka.

Kwas domoikowy będąc neurotoksyną uszkadza struktury ośrodkowego układu nerwowego zwłaszcza hipokamp i ciało migdałowate. Po zatruciu objawy amnestyczne mogą się utrzymywać długo.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Katalog Sigma-Aldrich: Domoic Acid data dostępu 2010-03-22
  2. Kwas domoikowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. BioVectra: Domoic Acid MSDS (ang.). [dostęp 2010-03-22].
  4. Mirosław Michalski. Biotoksyny morskie – występowanie i metody analizy. „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, 2006 (pol.). [dostęp 2010-03-22]. 
  5. FDA: BBB – Various Shellfish-Associated Toxins (ang.). [dostęp 2010-03-22].