Kwas fitowy

Kwas fitowy
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) heksakisfosforan (1R,2r,3S,4R,5s,6S)-cykloheksano-1,2,3,4,5,6-heksaylu
Inne nazwy i oznaczenia kwas fitynowy, IP6, IP-6, kwas inozytosześciofosforowy, kwas inozytolosześciofosforowy, sześciofosforan inozytolu, heksafosforan inozytolu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C6H18O24P6
Masa molowa	660,08 g/mol
SMILES C1(OP(=O)(O)(O))C(OP(=O)(O)(O)) C(OP(=O)(O)(O))C(OP(=O)(O)(O)) C(OP(=O)(O)(O))C1(OP(=O)(O)(O))
Identyfikacja
Numer CAS	83-86-3
PubChem	890
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia według MSDS Drażniący (Xi) Zwroty R R36/37/38 Zwroty S S26, S36

Kwas fitowy – organiczny związek chemiczny, heksafosforan inozytolu. Występuje naturalnie w niektórych ziarnach i nasionach roślin strączkowych np. fasoli, kukurydzy, ponadto znajduje się w otrębach zbóż. Jest perufosforylowaną heksozą o właściwościach przeciwutleniających i chelatujących (pomaga usuwać z organizmu nadmiar metali, zwłaszcza żelaza). Wykazuje właściwości przeciwnowotworowe, działa szczególnie skutecznie przeciw takim nowotworom jak rak sutka, rak gruczołu krokowego, rak jelita grubego i rak okrężnicy.

Do niedawna uważano, że kwas fitowy może utrudniać przyswajanie minerałów z pożywienia. Badanie na dużej populacji ludzi dowiodło jednak, że wysokie spożycie pokarmów zawierających kwas fitowy chroni przed osteoporozą.

Istnieją też inne, empiryczne dane, które świadczą o tym, że kwas fitowy ze względu na zdolność do trwałego łączenia się w przewodzie pokarmowym ssaków z żelazem, cynkiem, wapniem oraz magnezem i tworzeniem z nimi nierozpuszczalnych soli, może powodować poważne niedobory tych pierwiastków. Osteoporoza i krzywica oraz anemia zaczęły być częste już w pierwszych populacjach rolników, ale zwłaszcza krzywica stała się plagą począwszy od średniowiecza, gdy upowszechnił się zwyczaj używania rozczynu drożdżowego do wypieku chleba. W przeciwieństwie do zakwasu piekarskiego fermentacja wywoływana przez drożdże nie neutralizuje kwasu fitowego, co w połączeniu z rosnącym spożyciem zbóż, mało urozmaiconą dietą i często niedożywieniem doprowadziło do występowania krzywicy u 80% dzieci w dziewiętnastowiecznej Europie Płn..

Bibliografia

1. AM. Shamsuddin, I. Vucenik, KE. Cole. IP6: a novel anti-cancer agent. „Life Sci”. 61 (4), s. 343-354, 1997. PMID 9244360. 
2. AM. Shamsuddin. Inositol phosphates have novel anticancer function. „J Nutr”. 125 (3 Suppl), s. 725S-732S, 1995. PMID 7884558. 
3. I. Vucenik, GY. Yang, AM. Shamsuddin. Comparison of pure inositol hexaphosphate and high-bran diet in the prevention of DMBA-induced rat mammary carcinogenesis. „Nutr Cancer”. 28 (1), s. 7-13, 1997. PMID 9200144. 
4. M. Jenab, LU. Thompson. The influence of phytic acid in wheat bran on early biomarkers of colon carcinogenesis. „Carcinogenesis”. 19 (6), s. 1087-1092, 1998. PMID 9667748. 
5. O. Alabaster, ZC. Tang, A. Frost, N. Shivapurkar. Potential synergism between wheat bran and psyllium: enhanced inhibition of colon cancer. „Cancer Lett”. 75 (1), s. 53-58, 1993. PMID 8287381. 
6. E. Graf, JW. Eaton. Dietary suppression of colonic cancer. Fiber or phytate?. „Cancer”. 56 (4), s. 717-718, 1985. PMID 2990653.