Kwas fitowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kwas fitowy
Kwas fitowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H18O24P6
Masa molowa 660,08 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 83-86-3
PubChem 890[1]

Kwas fitowyorganiczny związek chemiczny, heksafosforan inozytolu. Występuje naturalnie w większości nasion, np. ziarnach i otrębach zbóż oraz w roślinach strączkowych np. fasoli, kukurydzy. Jest perufosforylowaną heksozą o właściwościach przeciwutleniających i chelatujących (pomaga usuwać z organizmu nadmiar metali, zwłaszcza żelaza). W przeszłości uważano, że wykazuje właściwości przeciwnowotworowe, jednak badania jednoznacznie zaprzeczyły[2]

Kwas fitowy tworzy trwałe i nierozpuszczalne sole z minerałami z pożywienia (żelazo, cynk, magnez, mangan) i może utrudnić ich przyswajanie i przez to prowadzić do braków żelaza i cynku u osób, których dieta opiera się głównie na zbożach i roślinach strączkowych, jak w krajach rozwijających się[3][4] i wegetarian.[5] Istnieją również badania, wskazujące, że wysokie spożycie pokarmów zawierających kwas fitowy chroni przed osteoporozą[6].

Spośród ssaków tylko przeżuwacze potrafią trawić kwas fitowy. Osteoporoza i krzywica oraz anemia zaczęły być częste już w pierwszych populacjach rolników, ale zwłaszcza krzywica stała się plagą począwszy od średniowiecza, gdy upowszechnił się zwyczaj używania rozczynu drożdżowego do wypieku chleba. W przeciwieństwie do zakwasu piekarskiego fermentacja wywoływana przez drożdże nie neutralizuje kwasu fitowego, co w połączeniu z rosnącym spożyciem zbóż, mało urozmaiconą dietą i często niedożywieniem doprowadziło do występowania krzywicy u 80% dzieci w dziewiętnastowiecznej Europie Płn.[7].

Przypisy

  1. Kwas fitowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. 187 Fake Cancer "Cures" Consumers Should Avoid. Food and Drug Administration.
  3. Hurrell RF. Influence of vegetable protein sources on trace element and mineral bioavailability. „The Journal of Nutrition”. 133 (9), s. 2973S–7S, September 2003. PMID 12949395. 
  4. Phytates. W: Committee on Food Protection, Food and Nutrition Board, National Research Council: Toxicants Occurring Naturally in Foods. National Academy of Sciences, 1973, s. 363–371. ISBN 978-0-309-02117-3.
  5. Position of the American Dietetic Association and Dietitians of Canada: Vegetarian diets. „Journal of the American Dietetic Association”. 103. doi:10.1053/jada.2003.50142. PMID 12778049. 
  6. AA. López-González, F. Grases, P. Roca, B. Mari i inni. Phytate (myo-inositol hexaphosphate) and risk factors for osteoporosis. „J Med Food”. 11 (4), s. 747-752, 2008. doi:10.1089/jmf.2008.0087. PMID 19053869. 
  7. M. Konarzewski, Na początku był głód, s. 78-79, Warszawa: PIW, 2005.