Kwas galusowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas galusowy
Kwas galusowy Kwas galusowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H6O5
Inne wzory C6H2(OH)3COOH
Masa molowa 170,12 g/mol
Wygląd białe, żółtobiałe kryształy
Identyfikacja
Numer CAS 149-91-7 – anhydrat
5995-86-8 – monohydrat
PubChem 370[1]
Podobne związki
Pochodne kwas elagowy, kwas syryngowy
Podobne związki kwas szikimowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas galusowy (nazwa systematyczna – kwas 3,4,5-trihydroksybenzoesowy) – organiczny związek chemiczny, hydroksykwas aromatyczny, trihydroksylowa pochodna kwasu benzoesowego. Bezbarwne, rozpuszczalne w wodzie kryształy. Kompleksuje jony żelaza(III) (Fe3+), dając związki o intensywnym ciemnym zabarwieniu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas galusowy występuje w wielu roślinach zarówno w stanie wolnym, jak również w postaci galotaniny. W roślinach z rodzaju brezylka (Caesalpinia) oraz w galasach występuje w postaci kwasu galusowo-taninowego. Kwas galusowy jest składnikiem liści herbaty. Można go wykryć w herbacie za pomocą roztworu chlorku żelaza(III) (reakcja charakterystyczna dla fenoli – roztwór przyjmuje charakterystyczne granatowo-fioletowe zabarwienie).

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas galusowy jest otrzymywany z galasów przez ekstrakcję. Jest wykorzystywany m.in. do wyrobu barwników i atramentów. Znane są "atramenty galusowe" zawierające oprócz niebieskiego barwnika (dla uwidocznienia pisma) także prawie bezbarwny galusan żelaza(II). W wyniku utlenienia tlenem z powietrza przechodzi on w czarny związek żelaza(III), uwidaczniając w ten sposób wcześniej naniesiony tekst. Galusan bizmutowy stosowany jest w medycynie i kosmetyce jako środek ściągający i wysuszający wydzieliny. Estry kwasu galusowego są stosowane w przemyśle jako przeciwutleniacze przeciwdziałające jełczeniu tłuszczów jadalnych.

Wykorzystanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas galusowy czasami wykorzystuje się w pirotechnice, ponieważ zmieszany z silnymi utleniaczami np. chloranami (głównie potasu i sodu) tworzy mieszaninę zdolną przy odpowiednich warunkach do detonacji.

Od wieku XVII do początku XIX wykorzystywany był do odczytywania palimpsestów[2]. W XIX wieku zastąpił go w tym żelazicyjanek potasu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Reagent Chemicals: Specifications and Procedures, 10th Edition By the ACS Committee on Analytical Reagents, Paul A. Bouis, Chair. American Chemical Society: Washington, DC and Oxford University Press: New York. 2006. ISBN 0-8412-3945-2

Przypisy