Kwas masłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas masłowy
Kwas masłowy Kwas masłowy
Kwas masłowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H8O2
Inne wzory C3H7COOH; CH3(CH2)2COOH
Masa molowa 88,11 g/mol
Wygląd oleista ciecz o charakterystycznym zapachu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 107-92-6
PubChem 264[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas masłowy (kwas butanowy), C3H7COOH – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów karboksylowych. Występuje w zjełczałym maśle, nadaje lekko gorzki posmak wielu serom[1] i tworzy się w żołądku, w którym zbyt długo zalegają produkty mlekopochodne[potrzebne źródło]. Sole i estry kwasu masłowego to maślany.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas masłowy produkuje się najczęściej w tzw. masłowej fermentacji skrobi, w której do wodnego roztworu skrobi dodaje się bakterii normalnie stosowanych do fermentacji serów (Bacillus subtilis). W laboratorium można go też otrzymać poprzez przepuszczanie tlenku węgla (CO) przez mieszaninę octanu sodu (CH3COONa) i etanolanu sodu (CH3CH2ONa) w temperaturze 205 °C.

W wielu procesach przemysłowych kwas masłowy powstaje jako produkt uboczny, który najczęściej wyodrębnia się poprzez strącanie go wodorotlenkiem wapnia (Ca(OH)2), gdyż sól wapniowa kwasu masłowego jest nierozpuszczalna w wodzie.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Kwas masłowy to w temperaturze pokojowej oleista, bezbarwna ciecz. Jest łatwo rozpuszczalny w wodzie i większości organicznych rozpuszczalników polarnych (aceton, etanol, eter dietylowy itp.).

W mniejszych stężeniach (od 10 do 100 ppm) nadaje potrawom lekko gorzki smak, z zauważalną nutą słodką. W nieco większych stężeniach jego zapach kojarzy się wielu ludziom z wymiocinami, ze względu na to, że to właśnie ten związek nadaje charakterystyczny zapach wymiocinom małych dzieci, które są nadmiernie karmione mlekiem. W większych stężeniach posiada ostry, intensywny, trudny do zniesienia zapach zjełczałego tłuszczu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas masłowy ma zastosowanie w produkcji środków zapachowych[1], barwników i leków.

Chociaż ma nieprzyjemny zapach, jego pochodne estrowe pachną bardzo ładnie i są stosowane w przemyśle spożywczym do produkcji esencji owocowych. Na przykład maślan butylu ma zapach ananasa.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 212. ISBN 8371832400.
  2. Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Kwas masłowy (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta.
  3. Kwas masłowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.