Kwas nadchlorowy

Kwas nadchlorowy
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) podst. hydroksy-λ7-chloranotrion addyt. hydroksydotrioksydochlor wodor. wodoro(tetraoksydochloran)
Inne nazwy i oznaczenia półsyst. kwas nadchlorowy Stocka kwas chlorowy(VII)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	HClO4
Inne wzory	HOClO3
Masa molowa	100,46 g/mol
Wygląd	bezbarwna, oleista ciecz
SMILES OCl(=O)(=O)=O
Identyfikacja
Numer CAS	7601-90-3
PubChem	24247
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,761 g/cm³; ciecz Rozpuszczalność w wodzie miesza się z wodą w każdych proporcjach Temperatura topnienia −102 °C Temperatura wrzenia 110 °C Kwasowość (pKa) pKa = -7
Niebezpieczeństwa Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Żrący (C) Utleniający (O) Zwroty R R5, R8, R35 Zwroty S S23, S26, S36, S45 NFPA 704 0 3 3   Numer RTECS SC7500000
Podobne związki
Pochodne sole	chloran amonu chloran potasu
Podobne związki	kwas podchlorawy kwas chlorawy kwas chlorowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas nadchlorowy, HClO₄ – nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najsilniejszych kwasów tlenowych (ponadto jest najtrwalszym kwasem tlenowym chloru).

Otrzymywanie

Rozcieńczony kwas nadchlorowy można otrzymać przez działanie stężonym kwasem siarkowym na nadchlorany, na przykład nadchloran sodu:

NaClO₄ + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HClO₄

Właściwości

Kwas nadchlorowy to oleista, bezbarwna i bezwonna ciecz, której gęstość w warunkach normalnych wynosi 1,76 g/cm³. Miesza się on z wodą bez ograniczeń tworząc z nią azeotrop o temperaturze topnienia -18 °C i temperaturze wrzenia 200 °C (zawartość HClO₄ w azeotropie to ok. 72,5%). Czysty kwas topi się w -112 °C i rozkłada się w 150 °C przed osiągnięciem temperatury wrzenia. Łatwo ulega wybuchowemu rozkładowi już w niższych temperaturach w obecności śladów substancji organicznych i większości metali. Stężony kwas nadchlorowy jest silnie higroskopijny.

Kwas nadchlorowy jest silnym utleniaczem. Należy on do najsilniejszych znanych kwasów (jest zaliczany do tzw. superkwasów) i jako taki jest substancją silnie żrącą. Jego pK_a szacuje się jako -7.

Sole kwasu nadchlorowego to nadchlorany. Z wyjątkiem nadchloranów potasu, rubidu, cezu i amonu są one bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie.

Zastosowanie

Niewielką rozpuszczalność nadchloranu potasu wykorzystuje się w chemii analitycznej, wytrącając potas kwasem nadchlorowym w postaci trudno rozpuszczalnego związku. Ponadto kwas nadchlorowy jest używany w analizie chemicznej do usuwania materiałów pochodzenia organicznego np. z próbek przeznaczonych do analizy zawartości metali ciężkich. Spośród soli tego kwasu największe zastosowanie mają nadchloran amonu i nadchloran magnezu. Bezwodnik kwasowy kwasu nadchlorowego to tlenek chloru(VII), Cl₂O₇.

Handlowo dostępny kwas nadchlorowy ma stężenie 60–70%.

Bibliografia

• Adam Bielański: Podstawy Chemii Nieorganicznej. T. 2. Warszawa: PWN, 2002, s. 574-578. ISBN 83-01-13817-3.