Kwas tiosiarkowy
| Kwas tiosiarkowy | |||||||||
|
|||||||||
 O-kwas siarkotiowy – model 3D |
|||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||
| Wzór sumaryczny | H2S2O3 | ||||||||
| Inne wzory | (1) [SO(OH)2S] (2) [SO2(OH)(SH)] |
||||||||
| Masa molowa | 114,14 g/mol | ||||||||
| Identyfikacja | |||||||||
| Numer CAS | 7772-98-7 | ||||||||
|
|||||||||
| Podobne związki | |||||||||
| Podobne związki | kwas siarkowy | ||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||
Kwas tiosiarkowy, H2S2O3 – nieorganiczny związek chemiczny, słaby kwas tlenowy siarki[1]. Jest nietrwały, w temperaturze pokojowej natychmiast po powstaniu ulega rozpadowi[2]. Rozpada się również w roztworach wodnych (na dwutlenek siarki i wodę)[1]. Jego sole to tiosiarczany.
Sole S-alkilowanego kwasu tiosiarkowego nazwane są solami Buntego (na cześć ich odkrywcy – Hansa Buntego).
Otrzymywanie [edytuj]
Powstaje w wyniku zakwaszenia wodnych roztworów tiosiarczanów:
- S2O32− + 2H+ → [H2S2O3] → S↓ + H2SO3 ⇌ S↓ + SO2↑ + H2O
Wytrąca się wówczas lekko żółty, mętny, „mlekowaty” osad siarki koloidalnej, a mieszanina nabiera charakterystycznego zapachu dwutlenku siarki (SO2).
Kwas tiosiarkowy można otrzymać, jeśli powyższą reakcję przeprowadza się w niskich temperaturach. W warunkach bezwodnych (eter etylowy, −78 °C) kwas tiosiarkowy powstaje wówczas w formie eteratów.
- Na2S2O3+2HCl → 2NaCl + H2S2O3·2Et2O
Można go także uzyskać w reakcji siarkowodoru z tritlenkiem siarki[1]:
- H2S + SO3 → H2S2O3•nEt2O
Podczas ogrzewania bezwodnego kwasu tiosiarkowego, przed osiągnięciem 0 °C następuje reakcja odwrotna:
- H2S2O3 → H2S + SO3
W niskich temperaturach można otrzymać także addukt H2S·SO3, izomeryczny z kwasem tiosiarkowym.
Stopnie utlenienia atomów siarki [edytuj]
Teoretycznie atomom siarki w kwasie tiosiarkowym i prostych jonach tiosiarczanowych można przypisać różne stopnie utlenienia (np.: −II i VI, −I i V oraz 0 i IV). Drugi zestaw odpowiada sytuacji, w której tworzone jest wiązanie donorowo-akceptorowe S→S, a trzeci gdy tworzy się wiązanie podwójne S=S. Badania techniką absorpcji rentgenowskiej XANES sugerują, że centralny atom siarki ma stopień utlenienia V, a terminalny −I[3].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 216. ISBN 8371832400.
- ↑ N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the Elements. Oxford: Butterworth-Heinemann, 1997. ISBN 0-7506-3365-4.
- ↑ A. Vairavamurthy, B. Manowitz, G. W. Luther III, Y. Jeon. Oxidation state of sulfur in thiosulfate and implications for anaerobic energy metabolism. „Geochimica et Cosmochimica Acta”. 7, s. 1619-1623, 1993. doi:10.1016/0016-7037(93)90020-W.
