Kwezal herbowy
| Kwezal herbowy | |
| Pharomachrus mocinno[1] | |
| De la Llave, 1832 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | trogony |
| Rodzina | trogony |
| Rodzaj | Pharomachrus |
| Gatunek | kwezal herbowy |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Kwezal herbowy, quetzal (Pharomachrus mocinno) – gatunek ptaka z rodziny trogonów (Trogonidae) zamieszkujący tereny od południowego Meksyku po Kostarykę i zachodnią część Panamy. Najliczniejszy w Gwatemali i Hondurasie. Odgrywał znaczącą rolę w wierzeniach ludów Mezoameryki.
Spis treści |
Opis gatunku [edytuj]
Przedstawiciele obu płci są krępymi ptakami o dużych głowach. Samiec kwezala herbowego jest powszechnie uważany za jednego z najpiękniejszych ptaków na świecie. Ma jaskrawe upierzenie – połyskujący zielony wierzch i karmazynowy spód ciała. Ma też niezwykle długie pióra pokrywowe ogona, sięgające daleko poza sterówki i tworzące imponujący, sięgający nawet 60 cm tren. Pokrywy podogonowe są śnieżnobiałe. Na wierzchu głowy posiada krótkie, stojące i włosowate pióra tworzące rodzaj „fryzury”. Samica upierzona jest nieco skromniej: nie posiada trenu, ani stojących piór na głowie, pierś jest bardziej szara a karmazynowy kolor znajduje się tylko w dolnej części brzucha. Wierz chciała opalizujący, zielony jak u samca[3]. Kwezal często długi czas przesiaduje bez ruchu, dlatego też mimo jaskrawego upierzenia trudno go dostrzec.
|
Samiec
 |
Samica
 |
- Średnie wymiary
Długość ciała ok. 35–40 cm (bez ozdobnych piór ogona u samca), masa ok. 210 g.
- Biotop
Pierwotne lasy deszczowe Ameryki Środkowej na wysokości od 1300 do 3000 m n.p.m.[3]
- Pożywienie
Głównie owoce, ale także owady chwytane na ziemi lub gałęzi z lotu[4], rzadziej żaby lub jaszczurki[5].
- Rozmnażanie
Gnieżdżą się w dziuplach, gdzie samica składa 2 jaja[4]. Wysiadywaniem zajmują się obydwoje rodzice – samce w dzień, samice w nocy, przy czym długi tren samca w trakcie wysiadywania zagina się nad głową i wystaje z dziupli. Po 18 dniach wykluwają się nagie i niedołężne pisklęta. Karmią je zarówno samiec jak i samica, przy czym często zdarza się, że w momencie dorastania piskląt samica zaprzestaje karmienia wcześniej, zanim młode są samodzielne i na koniec karmi je tylko samiec.
Podgatunki [edytuj]
- Pharomachrus mocinno costaricensis
- Pharomachrus mocinno mocinno
Znaczenie w kulturze [edytuj]
Odgrywał ważną rolę w mitologii prekolumbijskiej (Azteków i Majów). Był przez nich czczony jako symbol piękna i umiłowania wolności. Byli przekonani, że jeśli zostanie schwytany i zbyt długo będzie przebywać w niewoli, jego serce przestanie bić. Rzeczywiście nie udaje się rozmnożyć tego ptaka w niewoli, a więziony przez dłuższy czas ginie. Dlatego myśliwi łapali ptaki w sieci i po wyrwaniu najpiękniejszych piór wypuszczali je na wolność. Długie i jaskrawo zielone pióra kwezala służyły jako ozdoba władców i dostojników.
Dziś jego wizerunek znajduje się na fladze i w godle Gwatemali, nazwę „kwezal” nosi również miasto w tym kraju i jego waluta.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Pharomachrus mocinno w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Pharomachrus mocinno. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 309–310. ISBN 83-214-0043-4.
- ↑ 4,0 4,1 G. R. Cunningham-Van Someren: Czepigonowate i trogony (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 359. ISBN 83-85152-34-2.
- ↑ Ashley Dayer: Resplendent Quetzal (Pharomachrus mocinno) (ang.). Neotropical Birds Online (T. S. Schulenberg, Editor). [dostęp 2013-05-07].
