Kyanit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kyanit
Kyanit front.JPG
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy dysten, cyanit
Skład chemiczny Al2SiO5
Twardość w skali Mohsa 4-4,5 (zgodnie z wydłużeniem kryształów), 6-7 (prostopadle do wydłużenia)
Łupliwość dokładna według (100), mniej dokładna według (001)
Pokrój kryształu listewkowy, słupkowy, tabliczkowy
Układ krystalograficzny trójskośny
Właściwości mechaniczne anizotropia twardości
Gęstość minerału 3,53 do 3,56 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa niebieska, biała, szarawa, zielonkawa, żółtawa
Rysa biała
Połysk szklisty, perłowy na płaszczyznach łupliwości
Współczynnik załamania 1,71-1,73
Inne optycznie ujemny
Dodatkowe dane
Postacie alotropowe silimanit i andaluzyt
Szczególne własności słaba dyspersja
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kyanit (cyanit, dawniej dysten) – polimorficzna odmiana krzemianu glinu, minerał zaliczany do glinokrzemianów.

Nazwa cyjanit pochodzi od gr. kyanos = niebieski; nazwa dysten od gr. dis = dwukrotnie, podwójnie oraz sthenos = siła, moc[1] i nawiązuje do zmiennej twardości tego minerału.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy spłaszczone, wydłużone kryształy tabliczkowe, listewkowe, czasami słupkowe lub pręcikowe. Występuje w formie skupień ziarnistych, płytkowych, igiełkowych włóknistych, promienistych. Jest kruchy, przezroczysty, cechą charakterystyczną jest duża anizotropia twardości (zmienia się w zależności od kierunku badania i ściany kryształu). Łatwo podatny na wietrzenie.

Substancja Al2SiO5 Tworzy oprócz kyanitu jeszcze dwie odmiany polimorficzne: silimanit i andaluzyt.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Kryształy kyanitu

Powstaje w warunkach wysokiej temperatury i ciśnienia (metamorfizm wysokociśnieniowy), składnik wielu skał metamorficznych bogatych w glin.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • w przemyśle – stosowany do:
    • wyrobu materiałów kwasoodpornych i ogniotrwałych
    • ceramiki szlachetnej
    • materiałów izolacyjnych
  • ma znaczenie naukowe (wskaźnik określający charakter i warunki metamorfizmu)
  • ma znaczenie kolekcjonerskie
  • kamień ozdobny czasami jako jubilerski

Przypisy

  1. Dysten. Encyklopedia PWN. [dostęp 2011-04-05].