L'Arc~en~Ciel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
logo L'Arc~en~Ciel
L'arc En Ciel @ MSG - 3-25-12 - 040.jpg
L'Arc-en-Ciel w Madison Square Garden, Nowy Jork, w marcu 2012 roku. Od lewej: Tetsu, Hyde, Yukihiro, Ken.
Inne nazwy ラルク アン シエル (japoński zapis)[1],
Laruku (skrót fonetyczny)[2],
L'Arc (aka-skrót)[3],
P'unk~en~Ciel (alter ego)[4] [5],
D'ark~en~Ciel (alter ego)[6],
The Zombies (tylko w 1997 r.)[7],
A'rc~en~Ciel[8]
Rok założenia Formowanie: luty 1991[9]

Założenie: 7 marca 1991[10]

Pochodzenie  Japonia, Osaka[11]
Gatunek Klasyfikacja: j-rock[12][13], j-pop[14], visual kei (tylko do 1994 roku)[15][16]

Początkowo: new wave (1991)[17] [18], indie rock (1991)[19], rock psychodeliczny[20]
Dominuje: pop-rock (od 1994)[21][22], rock progresywny (1991-1999, od 2005)[23][24], rock alternatywny (od 1991)[25] [26], adult contemporary (od 1994)[27], art rock[28]
Na niektórych albumach: post-punk (1991-1994, 2000)[29] [30] [31], hard rock (2004-2011, 2012)[32] [33], rock neoprogresywny[34], metal symfoniczny[35], darkwave[36], rock gotycki[37], industrial metal[38] [39], industrial rock[40] [41], synth rock[42], glam metal[43], EBM (2001), electronica (2001), new prog[44], punk rock (1991-1994)[45][46] [47] [48], grunge [49], rock elektroniczny, heavy metal (2004-2006)[50] [51],death metal[52], dance (1995-1996), industrial (2001) [53], power metal[54] (2004-2012)
Z elementami: country (2001)[55], breakbeat[56], R&B (2007)[57], jazz (2011)[58] [59], nu-metal (2007)[60],techno(2007)[61]

Aktywność 1991-2003, 2004-2008, 2011-2012, 2014-obecnie
Wytwórnia płytowa Główne: Danger Crue
(1992–1993; Japonia)
Ki/oon Records (Sony Music Entertainment Japan)
(od 1994 – Japonia); Poza Japonią: Gan-Shin (od 2010 – Europa), Tofu (od 2004; Stany Zjednoczone)
Powiązania Motley Crue, Vamps, Sons of All Pussys, Acid Black Cherry
Obecni członkowie
Hyde (od 1991)[62]
Tetsu (od 1991)[63]
Ken (od 1992)[64]
Yukihiro (od 1997)[65]
Byli członkowie
Sakura (1993-1997)[66]
Hiro (1991-1992)[67]
Pero (1991-1992)[68]
Współpracownicy
Hajime Okano (producent)[69]
Strona internetowa

L'Arc~en~Ciel (jap. ラルク アン シエル Raruku an Shieru?)japońska grupa j-rockowa powstała w Osace w marcu 1991[70]. Początkowo byli visual-kei, ostatecznie zrywając z owym nurtem w 1994 roku. Inaczej nazywani są Laruku. Ich nazwa po francusku oznacza tęczę. W ich muzyce można dostrzec cząstkową inspirację Nirvaną, Marilyn Mansonem, Radiohead, Ozzy'm Osbourne'm, Davidem Sylvian[71][72][73] i pionierami visual-kei, DEAD END-em[74]. Grają przeważnie pop-rocka i rocka alternatywnego, jednakże nie da się ich jednoznacznie przydzielić do określonego gatunku muzycznego, ponieważ oferują szeroką gamę muzyczną. Amerykańska stacja MTV zdefiniowała ich muzykę jako czysty art rock[75]. To właśnie między innymi dzięki temu, mają fanów nie tylko w Japonii[76], ale i w Stanach Zjednoczonych[76], Kanadzie[76], Indonezji[76], Indiach[77], Tajlandii[76][78], Tajwanie[76][78], Singapurze[76][78], Chinach[76][78], Korei Południowej[76], Malezji[78], Francji[76], Wielkiej Brytanii[76], Filipinach[79], Australii[79], a także i w wielu innych krajach takich jak Rosja, czy Niemcy, gdzie wydawane są albumy grupy w Europie nakładem wytwórni Gan-Shin[80]. Ze względu, jednak na politykę ich wytwórni płytowej, rządzącej się tak jak wiele innych japońskich wydawnictw, innymi prawami niż amerykańskie i europejskie, teledyski grupy nie są wstawiane na YouTube. Przez amerykańskie media porównywani są do takich zespołów jak The Cure[81][82], U2[83][84], Metallica[85], Guns N' Roses[86][87], Muse[86], My Chemical Romance[86], Kiss[86].

L'Arc~en~Ciel uważani są powszechnie za Legendę japońskiego rocka[88][89][90][91][92][93][94][95][96][97][98][99], a ich album Ark pochodzący z 1999 roku jest jednym z najlepiej sprzedających się albumów alternatywnych w historii japońskiej muzyki[100]. Ponadto album True z roku 1996 roku, znalazł się na liście 44 najważniejszych japońskich albumów z lat 1989-1998 sporządzonej przez japoński magazyn Band Yarouze w 2004 roku[101].

Według oficjalnych informacji przekazanych przez management zespołu, sprzedali ponad 40 milionów płyt (w tym między innymi albumy,single,DVD,VHS)[102][103][104][105][106][107][108][109][110][111][112][113][114][115]. Szacuje się, jednak że liczba certyfikowanych krążków waha się na około 32 miliony płyt (w tym 15 milionów albumów,16 milionów singli i milion innych nagrań, w tym DVD)[71][116][117][118][119][120].

Na liście 100 najlepszych japońskich muzyków pop stworzonej przez HMV Japan w 2003 roku zajęli 58 miejsce[121]. Ponadto amerykański magazyn Forbes w 2012 roku uznał muzyków za najdroższy japoński rockowy zespół w oparciu o zyski z ich tras koncertowych[122]. Jest to także pierwsza i jedyna obok X-Japan japońska formacja muzyczna, której udało się wystąpić na scenie Madison Square Garden w Nowym Jorku i jedna z nielicznych, która została zauważona przez amerykańskie media[123][124]. Ich piosenka Good Luck My Way była notowana na listach przebojów Billboard'u[125].

L'Arc~en~Ciel był jednym z najpopularniejszych zespołów w Japonii w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Po dzień dzisiejszy członkowie utrzymują status gwiazd w Japonii, kontynuując wspólne i solowe projekty[126][127]. L'Arc~en~Ciel zdobył wiele nagród muzycznych, w tym między innymi najważniejszą przyznawaną w Japonii za szczególne osiągnięcia muzyczne Japan Gold Disc Award[128][129][130][131][132][133] i wystąpił wielokrotnie na najważniejszych scenach muzycznych w Japonii – na Nippon Budōkan[134] i Tokyo Dome[135][126][136][137], co udaje się bardzo niewielu artystom w Japonii, ze względu na renomę występów największych światowych artystów. Ich występy na Stadionie Narodowym w Tokio cieszą się jedną z najwyższych frekwencji w kraju na tej arenie. Kilkakrotnie zespół ustanowił rekord czasowy. Jednym z najnowszych była sprzedaż wszystkich biletów na dwudniowy koncert z okazji dwudziestej rocznicy istnienia, zorganizowanego w dniach 26-27 maja 2012 roku na Stadionie Ajinomoto w przeciągu zaledwie pięciu minut[138].

W 2012 roku burmistrz Honolulu na Hawajach, Peter Carlisle, ustanowił oficjalnie 31 maja Dniem L'Arc~en~Ciel ze względu na bardzo silny wkład w popularyzacji japońskiej muzyki w owym regionie[139].

W 2014 roku zespół ustanowił najwyższy wynik frekwencji na Stadionie Narodowym w Tokio w historii istnienia tej areny. Bilety na dwudniowy koncert grupy 21 i 23 marca, wyprzedano w ponad stu sześćdziesięciu tysiącach egzemplarzy, zapełniając cały stadion; więcej niż u jakiegokolwiek artysty solowego, czy zespołu pochodzenia japońskiego[140].

Zespół ma wielu swoich naśladowców, szczególnie sam wokalista zespołu, Hyde. Otwarcie inspirują się Yasu z Acid Black Cherry i Janne D'Arc, czy też Daigo z THE BREAKERZ, którzy są wielkimi fanami zespołu. Szczególne uznanie mają także wśród wielu światowych artystów takich jak choćby u jednego z najważniejszych frontmanów heavy metalu, Vince'a Neila, członka Mötley Crüe, muzyków najpopularniejszego soulowego zespołu lat 90, Boyz II Men, a także i znanych w rodzimych krajach artystów rockowych i hip-hopowych takich jak Orianthi, TLC, Maxi Priest, czy Daniel Powter, którzy nagrali oficjalne covery piosenek Laruku.

Spis treści

Biografia[edytuj | edytuj kod]

1991-1993: początki kariery w niezależnej wytwórni[edytuj | edytuj kod]

Formowanie i pierwsze występy[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1991 roku basista Tetsuya (wtedy znany jako Tetsu) wspólnie z gitarzystą Hiro (grającym wcześniej w podziemnych zespołach First Blood oraz De-velguer) pragnął założyć zespół stylizowany na visual kei. Przypadkiem natykając się na jedną z japońskich kawiarń (kissaten) z przodu Stacji Umeda Hankyu w Osace, zobaczył logo jej unikalnej nazwy, które brzmiało Raruku Shieru (napisane katakaną). Wkrótce potem, wybierając się do księgarni, natrafił przypadkiem w jednej z książek na słowo Shieru Raruku, które oznaczało dosłownie Łuk na niebie i od razu postanowił, że jego zespół będzie się tak nazywał, jednakże po dłuższym namyśle, stwierdził że trudno się to wymawia, dlatego zmienił transkrypcję na francuską, aby nadać zespołowi wyrazistości i tak powstał L'Arc~en~Ciel. Nazwa została zatwierdzona w marcu 1991 roku. Podczas poszukiwań osoby, która nadawałaby się na ich wokalistę, odkrył talent muzyczny ówczesnego gitarzysty zespołu  Jerusalem's Rod, znanego jako hide, w którym grał także z Pero po wcześniejszym opuszczeniu zespołu Kiddy Bombs, gdzie hide również stał za gitarą, zaś Pero za perkusją. Po wielu naleganiach ze strony Tetsu, udało mu się zwerbować go do zespołu wraz z Pero jako perkusistę. Oboje poznali Tetsuyę w marcu. Wokalista szybko jednak zmienił pseudonim na Hyde ze względu na zbyt częste mylenie go z członkiem X-Japan, na którego mówiło się tak samo. Głównym powodem opuszczenia Jerusalem's Rod przez Hyde i Pero był problem znalezienia wokalisty. Stwierdzono wówczas, że Hyde nie może być jednocześnie odpowiedzialnym za stronę wokalną jak i za gitarę. Ponadto członkowie wciąż borykali się z problemem znalezienia osób odpowiedzialnych za pozostałe instrumenty. Te, z którymi występowali grały z nimi tylko sporadycznie na ich wyraźną prośbę. Tetsuya w jednym z wywiadów wspomniał, że gdy tylko po raz pierwszy usłyszał Jerusalem's Rod, pomyślał: Jeśli nie będę razem z tymi chłopakami, oni zostaną naszymi rywalami. Ostatni koncert Jerusalem's Rod odbył się 7 marca 1991 roku w Bahama. Pierwszy występ L'Arc~en~Ciel miał miejsce 30 maja 1991 roku w Namba Rockets[70][98], na którego przyjście zmobilizowano ponad sto osób, a na następny ponad trzysta[141]. Na początku istnienia grupa grała dziewięć piosenek, których autorem tekstów był Hiro. Od czasu ich pierwszego występu, grali koncerty w południowej Japonii[70].

Okres rocka psychodelicznego i indie rocka; Ken i Sakura jako nowi członkowie[edytuj | edytuj kod]

Stylistyka tych utworów nie miała charakteru typowego dla indie rocka[142]. Zawarte były wczesne wersje Kioku nie Kakera (zwany pierwotnie jako Hell), tsuioku nie joukei (zwany Call to mind), bardzo różne wersje Shutting from the sky, znanego potem jako Claustrophobia[142]. Grali także utwór pochodzący z Jerusalem's Rod With Silence, tłumacząc to tym, że zamierzają grać jeszcze piosenki ze swoich poprzednich projektów[142]. Wszystkie bilety na następne koncerty w Shinjuku Loft i Namba Rockets w marcu 1992 zostały wyprzedane[143]. Po zdobyciu popularności w ich rodzinnym mieście Osaka[143], Hiro opuścił zespół 12 czerwca 1992 roku[142][144]. Jednym z powodów był konflikt między nim a pozostałymi członkami grupy co do brzmienia zespołu. Ponadto Hiro nie odpowiadało to, że na albumie użyto jego piosenki i z tego też powodu wycofał ją z oryginalnej track listy na pierwszej płycie, wykupując sobie do niej prawa autorskie. Owe zarzewie nigdy nie zostało do końca zażegnane i rozstrzygnięte między osobami z wytwórni, a zespołem[142]. Tetsuya następnie przekonał swojego najlepszego przyjaciela z dzieciństwa, Kena do porzucenia studiów uniwersyteckich w Nagoi[98], na których uczył się architektury, aby ten dołączył do formacji w roli gitarzysty. Tetsuya grał z nim w szkole średniej w zespole Bystonwell[145]. Podjęcie decyzji było dla niego bardzo trudne, szczególnie dlatego, że nie miał aprobaty swojej rodziny, którzy pragnęli mieć wykształconego syna[142]. Mimo to zaledwie w przeciągu trzech dni od usłyszenia propozycji, zgodził się grać w zespole, choć nie był nawet pewny swojej przyszłości w muzyce[142]. Po oświadczeniu rodzicom, że rezygnuje ze studiów w Nagoi ze względu na to, że nie jest w stanie jednocześnie pracować nad demem zespołu i uczyć się do egzaminów w ostatnim semestrze studiów, ci wyrzucili go z domu[142] i nigdy więcej z nimi nie rozmawiał[142]. Nauczył się wszystkich piosenek potrzebnych do nagrania dema w przeciągu zaledwie pięciu dni[142][143]. W sierpniu odbył pierwszą sesję nagraniową w studiu wraz z zespołem i zaczął dawać koncerty po zachodniej Japonii, rozszerzając popularność na wschodzie kraju[143]. 1 października 1992 roku wydano omnibus Gimmick nakładem wytwórni Columbia Records[143][146]. 25 listopada wyszedł ich pierwszy singiel, zatytułowany Yosouka[142][147], a potem Floods of tears[143][147]. Oba rozeszły się w limitowanej edycji tysiąca egzemplarzy w Night Gallery[143]. 30 grudnia 1992 roku po roku wspólnej działalności odszedł Pero[143][148],a na jego miejsce jako perkusista wszedł Sakura[143][148]. Stało się to po ich ostatnim wspólnym koncercie w Osaka Muse Hall[143]. Początkowo zespół grał w niewielkich salach klubowych, gromadząc po sto-dwieście osób na widowni. Sakura oficjalnie dołączył do zespołu w styczniu 1993 roku. W tym samym miesiącu rozpoczęli także prace nad kolejnym albumem[149].

Sukces Dune na wykresie Oricon indies i trasa Feel of Dune[edytuj | edytuj kod]

11 marca 1993 roku Sakura zadebiutował na scenie wraz z pozostałymi członkami na jednym z koncertów, którego set lista składała się wyłącznie z utworów ze zbliżającego się krążka zespołu[148]. W marcu ukończono nagrywanie krążka[149]. 11 marca wystąpili z piosenką Sonic Gig w Ebisu Guilty, na który koncert rozprowadzono dwieście pięćdziesiąt limitowanych wejściówek[149]. W dniu 10 kwietnia 1993 roku wydali przedpremierowo w sprzedaży wysyłkowej swój pierwszy debiutancki album Dune nakładem znanej, niezależnej wytwórni płytowej Danger Crue, na którym znalazło się dziewięć kompozycji[150]. Była to edycja limitowana, pomimo faktu, iż więcej utworów znalazło się na edycji standardowej albumu. Limitowane wydanie rozprowadzono w liczbie dziesięciu tysięcy egzemplarzy po Japonii[149]. 27 kwietnia[151] pojawił się na rynku lokalnym w całej Japonii w rozszerzonej edycji standardwej z dodatkowym dziesiątym utworem zatytułowanym Ushinawareta nagame. Album dotarł do pierwszego miejsca wykresu Oricon indies 31 maja[149], co zwrócił uwagę kilku wytwórni, ze względu na to, że sukces sprzedaży niezależnego krążka zupełnie nieznanej jeszcze w Japonii grupy (dwadzieścia tysięcy sprzedanych egzemplarzy) umożliwiło im zrealizowanie występu w Shibuya Kokaido, który obejrzało ponad dwa tysiące osób.[152] Odbył się on 14 kwietnia w Kareinaru Mashou[149]. To było punktem wyjściowym zespołu do rozszerzania rozpoznawalności w całej Japonii na małą skalę. 3 maja wystąpili na Subliminal Vision[149][153] prezentowanego przez Rock'n f[149]. 14 czerwca rozpoczęli pierwszą oficjalną trasę koncertową Close by DUNE[149], obejmującą jedenaście miejscowości, w których zagrano pierwsze dziesięć między 14 czerwca a 1 lipca[149][154]. Pierwszy występ odbył się dla WOODY STREET w Hiroshimie[149]. Ostatni koncert zatytułowany Close by DUNE FINAL odbył się z większym odstępem czasowym od poprzednich występów, 1 sierpnia w Nissin Power Station. Na koncert wyprzedano wszystkie wejściówki[149]. Nieco później, Tetsuya zrozumiał, że aby osiągnąć sukces, należy przenieść się do Tokio, co przekraczało oszczędności przeciętnego Japończyka[148] ze względu na wysokie wymogi czynszowe za wynajem lokum w stolicy. We wrześniu 1993 wszyscy przeprowadzili się do Tokio, chociaż Hyde nie spodobał się ten pomysł. 10 października ukazała się ich pierwsza kompilacja muzycznych video zawartych na kasecie VHS Touch of Dune[149][151], składającej się z trzech wydanych teledysków Dune, Floods of tears i As if in a dream[155]. 9 listopada wyruszyli w kolejną trasę Feel of Dune, rozpoczynając ją koncertem w Muse Hall w Kyoto[149] i zakończyli ją 20 grudnia po czternastu występach[156] w Penny Lane 24 w Sapporo[149].

1994: realny debiut na japońskiej scenie muzycznej[edytuj | edytuj kod]

Kontrakt z Sony, zerwanie z visual kei i koniec okresu indies[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku zespół podpisał kontrakt z jednym z oddziałów największej wytwórni muzycznej w Japonii Sony Music Entertainment Japan – Ki/oon Records, tym samym zupełnie zrywając z tematyką visual kei i indie rockiem. Nieznane są powody przejścia do Ki/oon. Tetsu nigdy nie wyjaśnił, dlaczego zdecydował się na tą wytwórnię fonograficzną, ale przyznał, że była to najlepszy jego zdaniem wybór jakiego się podjął. Grupa szybko zrobiła objazd trzeciego przystanku o nazwie Nostgia nie YOKAN, jako swego rodzaju podsumowania ich okresu w indies[157][158]. Trasa rozpoczęła się 3 kwietnia w Shibuya Kokaido. Grali głównie stare piosenki takie jak With Silence, jednocześnie uzupełniając występ o nowsze takie jak Nemuri ni yosete, White Feathers czy Blame. Po trasie, jednakże było to główne pasmo ich koncertów[159].

Promocja albumu Tierra; eksperymenty z grunge'm, popem i alternatywą[edytuj | edytuj kod]

W tym samym roku ukazał się ich drugi album Tierra, który był ich realnym debiutem na japońskiej scenie muzycznej, jednakże nie odniósł on komercyjnego sukcesu, co spotkało się z rozczarowaniem lidera[160]. Mimo niepowodzenia, krążkowi udało się, jednak wzbić na siódme miejsce wykresu Oricon i figurować na nim trzydzieści cztery razy[161][162]. Pierwszy teledysk do Wind of Gold (Nemuri ni yosete) ukazał się 1 lipca[163]. Drugi singiel albumu Blurry Eyes wydany 21 października[163] stał się openingiem i podkładem muzycznym do anime DNA²[158][160][163]. Wraz ze zmianą statusu zespołu zmieniło się ich podejście do muzyki, która z ciężkich tonacji przeszła do łagodnych akompaniamentów. Na albumie Tierra nadal można, jednak usłyszeć elementy typowe dla rocka progresywnego, podobnego do poprzedniego krążka, z takową różnicą, iż tym razem zespół postawił na wymieszanie elementów grunge'u z alternatywą i popem, co dosłyszalne jest w piosenkach All Dead i Inner Core[158]. Wraz z przejściem do Ki/oon, zaczęli co raz częściej wykorzystywać gitary akustyczne i syntezatory w bardzo dużej obfitości, czego wynikiem były takie utwory jak Nemuri ni yosete, In the Air, Wind of Gold, White Feathers, czy też Blame[158].

Majestatyczny wizerunek, trasa Sense of Time'94 i oficjalny fan club[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zespołu w 1994 roku stał się bardziej majestatyczny[158]. Wraz z wydaniem pierwszego singla z drugiej płyty Nemuri ni yosete 7 stycznia 1994 roku, zespół postawił na silne promowanie wideo, które miałyby zachwycać pięknem sposobu ich ukazania, a nie tym, że są one szokujące w przekazie[158]. Promowanie Tierry rozpoczęli krótką trasą Sense of Time'94 obejmującą osiem przystanków[163]. Rozpoczęła się ona w Melparque Hall w Osace[163]. Mimo tego, że grali przeważnie piosenki z nowego materiału, czasem posiłkowali się utworami indie rock, starając się uświadomić publiczność, iż nie zapomnieli o własnych korzeniach, tylko dlatego, że przeszli do większej i bardziej znanej wytwórni[158]. Punktem kulminacyjnym trasy było Maroko, które stało się głównym tłem do filmu Siesta~Film of Dream[164], który był niezwykle artystycznym typem wideo, mającym osobny segment dla każdego z członków. Nie wszystko jest w nim jasne, sensowne i zrozumiałe, aby każdy fan mógł samodzielnie zastanowić się nad tym, co zespół chciał im przekazać poprzez ukazanie poszczególnych obrazów. Teledyskiem Kaze no yukue wieńczyli premierę filmu 1 grudnia 1994[158][163]. W tym samym dniu został również otwarty oficjalny fanclub grupy, spełniając przy tym jego aspiracje[158]. Największym przebojem z płyty okazał się singiel Blurry Eyes, a później wydany remiks utworu Wind of Gold, który trafił do rozgłośni radiowych 21 października[163]. Wersja poddana remiksowi, nie znalazła się na albumie Tierra, chociaż osiągnęła lepsze opinie od oryginału[158]. Blurry Eyes jest jedną z nielicznych piosenek zespołu, które gra na każdym koncercie od ponad dwudziestu lat istnienia[165].

1995: tzw. Brylantowy rok i początek popularności[edytuj | edytuj kod]

Pop rockowe brzmienie, trasy 'Ciel Winter '95 i In Club '95'[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku, który fani zespołu określają jako brylantowy ze względu na bardzo wyraźną zmianę ich stylistyki, wydali trzeci album Heavenly, który uzyskał status platyny i zajął trzecie miejsce na wykresie Oricon 1 września, plasując się na liście ponownie aż pięćdziesiąt sześć razy[166]. W tym samym roku zespół zaczął zdobywać co raz szersze grono fanów, grając w znacznie większych salach koncertowych. Tetsuya wyznał, że wraz z zespołem próbują czegoś nowego i innego w muzyce. Na początku lutego 1995 wyruszyli w trasę zimową zatytułowaną Ciel/Winter'95, podczas której wykonywali piosenki z okresu indie rocka, płyty Dune i Tierry. 21 maja wydano pierwszy singiel z nowej płyty And She Said wraz z nagranym do niego teledyskiem. który charakteryzuje się prostymi łagodnymi brzmieniami. Piosenkę nagrywano jeszcze w lutym, między przerwami w koncertach. W tym samym dniu, aż do 27 czerwca odbyli kolejną letnią trasę koncertową składającą się z dwudziestu występów po całej Japonii, noszącą tytuł In Club'95[167]. Podczas koncertów koncentrowali się głównie na promocji nowych utworów takich jak Vivid Colors, będący drugim singlem z płyty oraz Brilliant Years. Starsze utwory takie jak As if in a dream były grane jedynie na bisy[167]. Zdaniem krytyków wraz z upływem roku 1995, muzyka grupy stała się znacznie dojrzalsza, a muzycy skłonili się bardziej ku muzyce pop rockowej, rezygnując jednocześnie z cygańskiego ubioru na rzecz kobiecych, wyrazistych strojów i łagodnym, subtelnym makijażu. Lider zespołu tak jak wokalista miał wówczas długie włosy. Zgodnie z oczekiwaniami singiel Vivid Colors wydany 6 lipca po trasie wakacyjnej sprzedał się w o wiele lepszym nakładzie niż singiel z poprzedniej płyty Blurry Eyes. Innym notowanym utworem grupy, który jednak nie znalazł się na liście singli był Brilliant Years. W sierpniu artyści rozpoczęli pracę nad trzecim singlem Natsu no Yuutsu, nagrali alternatywną wersję teledysku do Vivid Colors i odbyli dziesięć przystanków po Japonii na trasie promującej zapowiadany krążek Heavenly[167].

TOUR heavenly '95 FINAL w Nippon Budokan[edytuj | edytuj kod]

Premiera albumu odbyła się 1 sierpnia. Oficjalnie trasa koncertowa Heavenly'95 promująca krążek rozpoczęła się wraz z dniem 9 września, na który to występ live wykupiono wszystkie bilety w zaledwie dziewięć dni od wprowadzenia ich w obieg. W trakcie koncertu zagrali na bisy trzy piosenki zespołu DEAD END. Zespół pobił rekord sprzedaży biletów na swoim ostatnim koncercie, wyprzedając wszystkie w zaledwie dwadzieścia osiem minut[168]. Trasa zakończyła się 4 października w Kioto, gdzie zagrali także parodię piosenki zespołu Tokio Love You Only. 21 października trzeci singiel Natsu no Yuutsu został włączony w promocję płyty, a piosenka została wykorzystana jako temat przewodni zakończenia imprezy telewizyjnej stacji TBS o nazwie M-Navi. Mimo słabej sprzedaży singla zespół podjął kolejne próby zdobycia popularności, które zakończyły się dużym powodzeniem. Na koncertach z jesiennej trasy członkowie grupy starali się zbliżyć do fanów i wspólnie z nimi żartowali. 27 grudnia 1995 r. udało im się zorganizować swój pierwszy w historii istnienia, koncert w Nippon Budokan, który był jednym z najbardziej pożądanych występów tego roku przez media, jak i fanów grupy. Bilety na owe wydarzenie wyprzedały się w zaledwie dwadzieścia osiem minut, co stanowiło kolejny rekord sprzedaży. Grupa zakończyła tym występem swoją trasę, nazywając koncert TOUR heavenly '95 FINAL, podczas którego zagrali cały repertuar z płyt Dune, Tierra i Heavenly[169].

1996: pierwszy wielki sukces komercyjny[edytuj | edytuj kod]

Kiss me deadly '96 i pierwszy milion sprzedanych płyt[edytuj | edytuj kod]

W 1996 roku otworzono wystawę muzealną poświęconą twórczości muzyków zatytułowaną Kiss me deadly '96, która początkowo gromadziła dziewczęcą grupę fanów. Zawarto w niej dwie sesje fotograficzne promujące trasę koncertową. Celem wystawy było jeszcze pozyskanie jeszcze większej ilości fanów. Wyprzedano wszystkie bilety na owy pokaz[170]. Ich czwarty singiel Kaze ni Kienaide, który został wydany 8 lipca 1996 roku z powodzeniem trafił na czwarte miejsce wykresu Oricon już w pierwszym tygodniu nadawania go w stacjach radiowych[170][171]. Pod koniec tego samego miesiąca rozpoczęła się kolejna trasa zespołu, której pierwsze trzy występy zostały zarejestrowane w trzech największych miastach - Osace, Nagoi i Tokio[171]. 20 września została wydana książka dokumentująca dotychczasowe życie członków zespołu w oparciu o oficjalne dane, pozyskane osobiście od nich samych. W październiku wyszedł pierwszy singiel, będący zapowiedzią następnej płyty - Flower, który natychmiast zajął piąte miejsce na Oriconie, zaś następnie wydany singiel Lies & Truth - szóste w pierwszym tygodniu notowania[170][171]. 12 grudnia zespół po raz pierwszy wydał album, który sprzedał się w liczbie ponad miliona egzemplarzy, a sam krążek został uznany przez krytyków za najlepszy jaki wydali do tamtego czasu. Czwarty album True uzyskał wówczas najwyższe osiągnięcie muzyczne przyznawane w Japonii – status milionowej płyty, zdobył drugie miejsce na wykresie Oricon już w pierwszym tygodniu figurowania na listach, zaś w szóstym tygodniu udało mu się zająć pierwsze miejsce w oficjalnej sprzedaży najlepiej sprzedających się albumów w Japonii. Sukces ten, jednak okazał się być krótkotrwałym ze względu na późniejsze wydarzenia z 1997 roku.

Trasa Carnival True i dystyngowany popowy wizerunek[edytuj | edytuj kod]

23 grudnia rozpoczęła się seria koncertów zatytułowana Carnival True, która objęła dziesięć koncertów w różnych częściach Japonii[170][171]. Pierwszy zaplanowany koncert odbył się w Jyo Hall w Osace. W 1996 roku zespół występował także pod nazwą D'Ark~en~Ciel, prezentując punkowy repertuar. Nazwa D'Ark~en~Ciel została później przemianowana na P'unk~en~Ciel[171]. Oficjalny wizerunek sceniczny L'Arc~en~Ciel znów uległ zmianie wraz z albumem True. Członkowie zespołu ubierali się głównie w czarne garnitury i białe koszule, ale i również odpowiednio skrojone stroje sceniczne w ciepłych barwach czerwieni, pomarańczowego i brązu. Hyde i Sakura na koncertach zakładali okulary[171].

1997: afera narkotykowa, okres The Zombies, wielki come back[edytuj | edytuj kod]

Odejście Sakury, przerwa, punkrockowy i metalowy wizerunek[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1997 roku po odbyciu krótkiej trasy Carnival of True, zespół rozpoczął pracę nad nową płytą. W tym samym miesiącu perkusista Sakura został aresztowany za posiadanie heroiny i oficjalnie odszedł z zespołu w dniu 4 października 1997, choć oficjalnie cofnięto mu członkostwo w zespole w kwietniu[172]. Był to najgorszy okres w historii istnienia zespołu, ponieważ po rozesłaniu o tym informacji do mediów o aferze rozpisywały się wszystkie gazety w Japonii, co wpłynęło bardzo niekorzystnie na wizerunek grupy, czego skutkiem było między innymi usunięcie na kilka miesięcy z półek sklepowych w całej Japonii płyt zespołu, a także zastąpienie ich piosenki The Fourth Avenue Cafe czwartym endingiem w anime Rurouni Kenshin po zaledwie czterech odcinkach[172]. Z tego też względu premiera wydania singla został przesunięta, a ostatecznie został on odwołany do promocji albumu True i został wydany dopiero w 2006 roku. W ciągu najbliższych kilku miesięcy grupa była opisywana już nie jako czteroosobowy zespół, ale jako trio. Po aresztowaniu Sakury nazywali siebie The Zombies, ze względu na nawiązywanie do różnych artystów w swoich występach – tudzież Marilyn Mansona[173]. Sakura po opuszczeniu zespołu wypowiedział się publicznie o swoim odejściu w następujący sposób: Przykro mi, zrobiłem coś bardzo głupiego i nie zasługuje na wybaczenie. Ja już nie kwalifikuję się do pozostania w zespole, to wszystko moja wina. Mogę tylko życzyć jak najlepiej dla L'Arc ~ en ~ Ciel, mam nadzieję, że nadal będą walczyć i mam nadzieję, że będą mieli więcej sukcesów w przyszłości. Najbardziej ucierpiał na tym Hyde, ponieważ Sakura był jego najlepszym przyjacielem. W maju zespół pojechał do Londynu, aby zrealizować sesję zdjęciową na piąty album. W czerwcu był w fazie przedprodukcyjnej krążka, a pod koniec miesiąca zaczął nagrywanie. W październiku wznowił pracę nad kolejnym wydawnictwem[172].

Wyrok sądowy[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego Hachioji w Tokio, 1 maja 1997 roku Sakura został skazany na dwa lata więzienia za posiadanie heroiny w zawieszeniu na trzy lata z nadzorem kuratora, podczas pobytu w zakładzie karnym. Wyrok był prawomocny[174].

Yukihiro jako nowy członek na perkusji[edytuj | edytuj kod]

Powrót po przerwie cechował koncert z 23 grudnia[135][172] zatytułowany Reinkarnacja 97 Live in Tokyo Dome[172], który został zapowiedziany wraz z premierą teledysku 17 października do piosenki Nji[172]. Podczas koncertu ujawnili także nowego perkusistę Yukihiro, byłego członka grup Die in Cries i Zi:Kill. Był to ich pierwszy koncert zagrany w Tokyo Dome. Ponadto występ miał rekordową frekwencję, bowiem wszystkie bilety zostały wyprzedane w przeciągu zaledwie czterech minut, a na koncert grupy przyszło pięćdziesiąt sześć tysięcy osób[175]. Mniej więcej w tym samym okresie wydano singiel Niji zapowiadający piąty, a zarazem pierwszy album zespołu z Yukihiro na perkusji Heart. Po premierze piosenki podpisał on oficjalny kontrakt z resztą grupy[176]. Fani zespołu zadeklarowali na koncercie, że są w stanie zaakceptować nowego członka, choć początkowo oświadczyli, że chcą powrotu zespołu z Sakurą lub bez niego. Yukihiro dołączył do zespołu, jeszcze za czasów wydania Niji, jednakże nie został wówczas dobrze przyjęty przez fan club grupy. Tytuł piosenki oznacza po japońsku to samo co nazwa zespołu - Tęcza, ale zapisana w inny sposób brzmi Tęcza po burzy, co odnosi się do minionych wydarzeń z życia zespołu[177].

Sakura po wyjściu z więzienia[edytuj | edytuj kod]

Sakura po procesie założył własny zespół Zigzo i dołączył do paru innych. Napisał także autobiografię, która była jego próbą rozliczenia się z przeszłością. Opisał w niej między innymi lata spędzone z L'Arc~en~Ciel i opowiedział o swojej przyjaźni z Hyde. Mimo tego, że nie gra już z nimi w Laruku, wciąż utrzymuje kontakty z jego członkami i tworzył wraz z Kenem zespół Sons of All Pussys[178].

1998-2000: szczyt popularności i kariera w całej Azji[edytuj | edytuj kod]

1998: Okres promowania Heart i gotycki wizerunek[edytuj | edytuj kod]

Sukces singla Niji w 1997 roku ponownie otworzył zespołowi drzwi do wielkiej kariery, która z powodzeniem trwała do czasu zawieszenia działalności zespołu w 2001 roku. Singiel Winter Fall wydany w 1998 stał się pierwszym singlem grupy figurującym na pierwszym miejscu zestawienia list przebojów Oricon[78]. Pojawił się on premierowo w stacji TV Asahi[78]. 28 stycznia. 25 lutego 1998 roku ukazał się ich szósty album Heart, który podobnie jak jego poprzednik pokrył się najwyższym statusem za ponad milionową sprzedaż[78]. W tym samym czasie zespół nagrał też piosenkę Lose Control do filmu Godzilla, a soundtrack został wydany na Filipinach nakładem wytwórni Epic Records 19 maja 1998 roku. Płyta składała się głównie z alternatywnych piosenek rockowych[78]. Odnotowano wzrost popytu na album Heart za gracnią, dlatego wydano go także w Malezji, Singapurze, Tajlandii, Tajwanie i w Hongkongu[78].

1999: 5 milionów płyt za Ark i Ray, okres rocka progresywnego i sukces w całej Azji[edytuj | edytuj kod]

Wielkim sukcesem komercyjnym okazał się singiel Lose Control, będącym jednym z pierwszych utworów zespołu, które zadebiutowały na drugim miejscu zestawienia Oricon[179]. Dnia 1 lipca 1999 roku zespół wydał dwa albumy jednocześnie zatytułowane kolejno Ark i Ray. Płyty sprzedały się w łącznym nakładzie około pięciu milionów egzemplarzy (każdy po około dwa i pół miliona) i stały się najlepiej sprzedającymi się albumami w karierze grupy, pokrywając się razem czterokrotnie milionem (w sumie dwukrotnie multi-milionem). Każdy z jedenastu singli obu płyt stał się ogromnym sukcesem w kraju, ugruntowując pozycję L'Arc~en~Ciel na japońskiej scenie muzycznej. Albumy były też pierwszymi, które zostały wydane za granicą, w tym na terenie całego kontynentu azjatyckiego[180]. Był to moment kulminacyjny w karierze zespołu. Ponadto singiel Driver's High był openingem i endingiem do anime Great Teacher Onizuka.

2000: Ostatni album przed przerwą, seria rekordowej liczby występów w Tokyo Dome[edytuj | edytuj kod]

Kolejny album studyjny Real wydany 30 sierpnia 2000 roku był ich ostatnim sprzedanym w ponad milionowym nakładzie, i który uzyskał certyfikat miliona. Singiel Stay Away został użyty w grze DrumMania 4th Mix[181]. 2,3,5 i 6 grudnia 2000 roku dali serię koncertów w Tokyo Dome[136].

2001-2003: zawieszenie działalności[edytuj | edytuj kod]

2001-2002: Sukces składanki[edytuj | edytuj kod]

4 czerwca 2001 roku został wydany album, będący kompilacją singli wybranych przez fanów w internecie. Składanka nosiła nazwę Clicked Singles Best 13[179] i sprzedała się w ponad milionowym nakładzie, uzyskując status miliona. Na albumie znalazł się także nowy singiel grupy Anemone, który nie był później załączony na żadnym studyjnym albumie zespołu. Singiel Spirit Dreams Inside (Another Dream) został wydany tuż przed zawieszeniem działalności zespołu i znalazł się na ścieżce dźwiękowej do gry Final Fantasy: The Spirits Withins jako ending. Ukazał się on 5 września 2001 roku[182]. Płytę wydano w ośmiu krajach, w tym w wersji country[183].

2003: Projekty solowe[edytuj | edytuj kod]

Hyde w 2003 i 2004 roku zagrał główne role w dwóch filmach – Moon Child wraz ze swoim przyjacielem, Gackt'iem Camui, byłym wokalistą zespołu Malice Mizer[184][185], a także i w adaptacji mangi Ai Yazawy Kagen no Tsuki[186][187]. Oba filmy odniosły ogromny sukces kasowy w Japonii. Film Moon Child zarobił niemal cztery miliony dolarów[188], zaś Kagen no Tsuki półtora miliona dolarów[180]. Wydał także dwa albumy w wersji japońskiej jak i anglojęzycznej, Roentgen i 666, które uzyskały status złotej płyty[179]. Do nagrania płyt w języku angielskim skłonił go obowiązujący wówczas zakaz wydawania płyt w języku japońskim na terenie Korei Południowej[179]. Tetsu rozpoczął solowy projekt pod nazwą TETSU69, Ken założył zespół Sons of All Pussys tworzony z Sakurą[189], zaś Yukihiro zespół Acid Android[190].

2004-2007: udany powrót z Fullmetal Alchemist / debiut w Stanach Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

2004: Promowanie Smile, dobre przyjęcie i kontrakt w USA[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 2003 roku grupa zorganizowała siedem koncertów w Tokio w dzielnicy Shibuya, na których zapowiedziała nowy album w 2004 roku. W lutym 2004 roku został wydany singiel Ready Steady Go![179], który stał się drugim openingiem do anime Fullmetal Alchemist[191]. Po dzień dzisiejszy jest to jeden z najchętniej bisowanych utworów na koncertach zespołu. W marcu wydano kolejny singiel Hitomi no Juunin, później Jiyuu e nie Shoutai. 31 marca 2004 roku został wydany album Smile, który pokrył się platyną. W tym samym roku zespół po raz pierwszy wystąpił 31 lipca w Ameryce Północnej na konwencie Otakon w Baltimore, w stanie Maryland[179]. Na koncert w Mariner Arena przyszło dwanaście tysięcy osób. Był to pierwszy japoński zespół, któremu udało się tam wystąpić. Koncert został dobrze przyjęty przez krytykę, w tym także po raz pierwszy grany od 1997 roku, singiel The Fourth Avenue Cafe[179]. Efektem działalności w Stanach było podpisanie kontraktu z amerykańską wytwórnią HMV[179][192].

2005-2007: Trasa po Azji, promowanie Awake i kolejny rekord w Tokyo Dome[edytuj | edytuj kod]

W 2005 roku zespół wydał wiele singli, które znalazły się na kolejnym albumie Awake, który podobnie jak Smile, pokrył się platyną. Został wydany 27 czerwca 2005 roku. Jeden z singli Lost Heaven był endingiem do filmu Fullmetal Alchemist: Conqueror of Shamballa. Piosenka Link stała się także openingiem do tego filmu i była zapowiedzią do następnego albumu Kiss, który także pokrył się platyną. W 2005 roku zespół wyruszył w trasę po Azji. W tym samym roku wydał też rocznicową edycję pierwszego albumu z trzema nowymi piosenkami. 24 i 25 września 2005 roku zagrali podwójny koncert w Tokyo Dome[137].

W dniu 25 listopada 2006 roku i 26 L'Arc~en~Ciel zagrał dwa koncerty w Tokyo Dome, aby świętować swoje 15-lecie[193]. Bilety na te koncerty zostały wyprzedane w ciągu dwóch minut, bijąc poprzedni rekord, który również został ustawiony przez nich. Ankieta została stworzona na swojej oficjalnej stronie internetowej, w ciągu kilku tygodni przed koncertem, co pozwoliło fanom wybrać piosenki jakie chcieliby usłyszeć na koncercie. Później koncert był transmitowany na kanale Wowow w dniu 23 grudnia 2006 roku, a następnie został wyemitowany w koreańskim MTV w dniu 8 lutego 2007.

2008-2010: debiut w Europie, zawieszenie i Zimowe Igrzyska Olimpijskie[edytuj | edytuj kod]

Hyde z VAMPS, podczas koncertu w New Jersey w 2010 roku.

Asia-Europe Tour[edytuj | edytuj kod]

Od 22 grudnia 2007 do 17 lutego 2008 trwało kolejne tournée grupy, które objęło debiutancki koncert w Europie, który odbył się w Paryżu we Francji[194]. Zarówno do koncertu w Stanach z 2005 roku, jak i do live z Paryża z 2008, zespół wydał DVD koncertowe. Trasa została nazwana Asia-Europe Tour i zgromadziła w sumie ponad 320 tysięcy widzów, co jest jednym z najwyższych odnotowanych frekwencji w historii. Zainteresowanie występami grupy w 2008 roku na terenie kontynentu europejskiego było większe niż u jakkolwiek innych artystów pochodzących z Azji. Po zakończeniu trasy zespół postanowił ponownie zawiesić działalność na okres trzech lat od 2008 do 2011 roku[195], co ogłosił już po pierwszym koncercie w Paryżu[194]. Trasę wieńczyły trzy występy w Tokyo Dome zagrane 31 maja, 1 i 3 czerwca[137]. Na Japan Expo odbyły się w 3 i 4 lipca, specjalne pokazy DVD koncertowego LIVE IN PARIS, w J.E. MUSIC BOX. 31 lipca 2007 roku zostało ono wydane w Niemczech i rozprowadzone na terenie Europy[196].

Solowe projekty[edytuj | edytuj kod]

Po dwóch latach Tetsu założył zespół creature, creature wraz z członkiem DEAD END, Morrie, zaś Hyde skomponował muzykę do piosenki Miki Nakashimy Glamorous Sky do adaptacji filmowej mangi Nana i założył nowy zespół VAMPS w 2008 roku wraz z K.A.Z.-em, członkiem Oblivion Dust, z którym współpracował przy swoim solowym projekcie, także i przy płycie z 2006 roku Faith, która pokryła się złotem. Ken wydał solowy album[197], a Yuki wrócił do Acid Android. Od 2008 do 2011 roku Hyde pracował z K.A.Z.-em nad ich projektem i wydał dwa albumy – Vamps i Beast. 18 listopada 2008 roku Ken wydał DVD koncertowe  Ken TOUR 2009 “LIVE IN PHYSICAL”[198]. 18 marca Hyde wydał na terenie Europy składankę swoich największych przebojów Best of Hyde[199]. 17 czerwca 2009 roku ogłoszono powrót creature creature[200]. W 2010 roku Hyde wyruszył pod szyldem VAMPS w światową trasę koncertową[201]. 5 stycznia 2010 roku Tetsu wydał swój drugi solowy album Come On[201]. 27 października Acid Android wydali mini album code[201]. W sierpniu tego samego roku, Ken wydał mini album The Party i wznowił swoją trasę koncertową po Japonii[202].

Kolejne single zespołu i Zimowe Igrzyska Olimpijskie[edytuj | edytuj kod]

L'Arc~en~Ciel wydał kolejne single w 2008 i 2010 roku, będące zapowiedzią kolejnego albumu, którego jednak premiera została przesunięta, aż o cztery lata. Nosiły one nazwy Shine, Nexus 4 oraz Drink It Down. Wydany przedwcześnie, 1 grudnia 2009 roku singiel Bless został wykorzystany do Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2010 roku w Vancouver[203]. Początkowo miał zostać wydany dopiero 27 stycznia[204], jednakże grupa zmieniła plany odnośnie premiery, ze względu na to, że został on wybrany na temat przewodni zawodów przez japońską telewizyjną muzyczną stację NHK[205]. Grupa ogłosiła plany wydawnicze za pośrednictwem oficjalnego konta na MySpace[204]. Singiel ten został wydany w Europie w formacie cyfrowym przez wytwórnię Gan-Shin[205].

Zapowiedź krajowej trasy koncertowej i WORLD TOUR[edytuj | edytuj kod]

21 sierpnia w trakcie festiwalu JACK IN THE BOX w Tokio organizatorzy ogłosili, że zespół wznowi koncertowanie w Sylwestra 2010[194]. Pod koniec grudnia Tetsu poprzez oficjalne konto na MySpace poinformował, że zmienił swój pseudonim artystyczny na TETSUYA[204].

2011-2012: dwudziestolecie, światowa trasa koncertowa, rozgłos w USA[edytuj | edytuj kod]

Hyde (z przodu) i Ken (z tyłu), podczas występu Laruku na Madison Square Garden w 2012 roku.

Zespół zagrał w Makuhari Messe hall 31 grudnia 2010 roku, rozpoczynając tym samym obchody swojej dwudziestej rocznicy istnienia. Zgodnie z zapowiedzią, zaczął koncertować po Japonii w 2011 roku[194]. Z okazji dwudziestolecia grupa wydała kolejny dwunasty album w karierze w 2012 roku zatytułowany Butterfly, który pokrył się platyną. W tym samym roku kilka albumów i kompilacji zespołu pokryło się platyną także w Indonezji; w tym najnowszy krążek. Wyruszyli w światową trasę koncertową obejmującą między innymi Stany Zjednoczone, Anglię, Francję, Indonezję, Singapur, Chiny, Koreę, Japonię. Do albumu zostały wydane kolejne single Chase, XXX i Good Luck My Way, który promował film Fullmetal Alchemist the Movie: The Sacred Star of Milos. Jednym z największych osiągnięć trasy był występ na scenie Madison Square Garden w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych, co nigdy przedtem nie udało się żadnemu innemu japońskiemu artyście, o czym zrobiło się głośno zarówno w amerykańskich jak i japońskich mediach. Bilety na dwa koncerty zorganizowane na Stadionie Olimpijskim w Tokio zostały wyprzedane w przeciągu zaledwie pięciu minut. Płyta Butterfly na edycji rozszerzonej zawierał także dodatkowe CD z piosenkami alter ego zespołu oraz DVD, które zawiera specjalny program Best Hit LEC, wyemitowany z okazji dwudziestolecia zespołu[206]. Jest to także jeden z pierwszych albumów, który został wydany na rynku europejskim, począwszy od 5 marca 2012 roku w Wielkiej Brytanii, a kończąc 17 marca w Hiszpanii i Polsce[207]. 13 marca z powodu niespotykanej do tej pory, serii trzęsień ziemi, które wywołały wielką falę tsunami w stolicy, zespół musiał wydać oficjalne oświadczenie do fanów, w którym informowali, że ocaleli w katastrofie tokijskiej[208]. Pierwszy studyjny krążek od czterech lat zawierał wszystkie sześć singli, w tym jeden podwójny singiel, od Drink It Down z 2008 roku do Chase z 2011. Zadebiutował na pierwszym miejscu wykresu Oricon i sprzedał w się w liczbie ponad stu siedemdziesięciu egzemplarzy w pierwszym tygodniu[209], ostatecznie osiągając nakład ponad trzystu tysięcy egzemplarzy[210]. Na płycie po raz pierwszy można usłyszeć hard rockowe brzmienia w takich piosenkach jak Chase i Drink It Down, a także i R&B w piosence XXX. Pod względem ogólnej kompozycji nie różni się on, jednak od pozostałych krążków, na których przeważa głównie muzyka alternatywna. Jest to, jednak pierwszy album od czasu płyty Heart, którego dominantą są ballady (Bless, Bye Bye, Mirai Sekai, Shade of Season). Trasa rozpoczęła się występem na Asia World EXPO ARENA w Hongkongu. Kolejne koncerty grupy odbyły się 7 marca na IMPACT ARENA w Bangkoku, 17 marca na TWTC Nangang Exhibition Hall w Tajwanie, 10 maja na MERCEDES-BENZ ARENA w Szanghaju, 25 marca na Madison Square Garden, 11 kwietnia na Peninsula Square w Londynie, 14 kwietnia w Le Zenith de Paris w Paryżu, 28 kwietnia na Singapore Indoor Stadium w Singapurze, 2 maja w Senayan w Jakarcie, 5 maja na Jamsil Gymnasium w Seoulu, 12-13 maja na Yokohama Stadium, 19-20 maja w Universal Studios Japan, 26-27 maja na Stadionie Olimpijskim w Tokio (Kokuritsu Kyogijo), 26 i 27 maja. Ostatni koncert zagrali 31 maja na Waikiki Shell na Honolulu[211][212]. Wszystkie piosenki wykonane, podczas trasy, były dostosowane do wymogów fanów z danego kraju, którym umożliwiono głosowanie na ulubioną setlistę[213]. Dokument z występu na Stadionie Ajinomoto, zatytułowany 20th Anniversary, ‘L’Anniversary Live został wyświetlony w czterdziestu kinach w Japonii, a także i w Paryżu, Londynie, Nowym Jorku, Tajwanie, Hongkongu i na terenie Korei Południowej[214]. Bilety na tenże koncert w dniach 26-27 maja, wykupiono w przeciągu zaledwie pięciu minut, co stanowiło wówczas najwyższą frekwencję w kraju[138]. W 2014 roku Hyde wydał swoją autobiografię zatytułowaną THE HYDE, która liczy sto dziewięćdziesiąt dwie strony i jest podzielona na dwadzieścia sześć rozdziałów, opatrzonych prywatnymi zdjęciami[206].

2013-15: Kolejna przerwa i zapowiedź trzynastego albumu[edytuj | edytuj kod]

DVD koncertowe L'Arc~en~Ciel[edytuj | edytuj kod]

20 marca 2013 roku wydano zapis koncertu 20th L'Anniversary WORLD TOUR 2012 THE FINAL LIVE at National Stadium na DVD i Blu-ray. 1 kwietnia w zestawieniu Oricon uplasowało się na pierwszym miejscu sprzedaży. Nagranie promowane było reklamą, że L'Arc~en~Ciel jest pierwszym japońskim zespołem, który wydał film koncertowy ze Stadionu Narodowego w Tokio w trzynastu edycjach[215].

Praca Hyde z VAMPS[edytuj | edytuj kod]

Hyde w 2013 intensywnie pracował nad nowym krążkiem swojego drugiego zespołu wraz z KAZ-em w Stanach Zjednoczonych.

Powrót Laruku na Stadion Narodowy w Japonii i Japan Night[edytuj | edytuj kod]

9 stycznia 2014 roku zapowiedziano, że grupa zagra na Stadionie Olimpijskim w Tokio, Kokuritsu Kyogijo. 26 lutego wydano pakiet kompletu wszystkich DVD i Blu-ray Laruku, nazwany L'Aive Blu-ray BOX - Limited Edition. Poza nagraniami, zawierał również na otwarciu pudełka na filmy, nadruki autografów wszystkich członków zespołu[140]. 13 marca wypuszczono na rynek osiemnaście DVD zespołu na Blu-ray[140]. 21 i 23 marca zespół powrócił na deski Kokuritsu Kyogijo, a bilety na koncert tak samo jak i dwa lata wcześniej, wyprzedały się w zawrotnym tempie. Podczas występu zespół zaprezentował najnowszy singiel Everlasting, który jest zapowiedzią trzynastego krążka grupy. Został on oficjalnie wydany 13 sierpnia i zadebiutował na drugim miejscu wykresu Oricon[216]. Nie jest, jednak ustalona jego premiera. Na koncert przyszło ponad 160 tysięcy osób w ciągu dwóch dni. Tym samym grupa ustanowiła najwyższą frekwencję w historii tego stadionu. Użyto ponad sto projektorów do wyświetlania projekcji i osiemdziesiąt lamp oświetleniowych LED specjalnie przygotowanych dla publiczności. Występ emitowano w telewizji w całej Japonii[140]. 28 i 29 maja 2014 roku wystąpili także na Japan Night w Kokuritsu Kyogijo, wspierając zakończenie owego festiwalu, zatytułowane Sayonara National Stadium Final Week Japan Night (Japan to the World)[140]. 11 listopada 2014 roku wydano DVD z koncertu L'Arc~en~Ciel LIVE 2014 at Tokyo National Stadium. Jeszcze w listopadowej przedsprzedaży osiągnął pierwsze miejsce na wykresie Oricon w kategorii najlepiej sprzedających się DVD[140][217]. Pod koniec 2014 roku w kinach wyświetlono materiał dokumentalny z ostatniej trasy koncertowej zespołu z 2012 roku, zatytułowany Over The L’Arc~en~Ciel: DOCUMENTARY FILMS ~WORLD TOUR 2012, dzięki Live Viewing Japan. 26 grudnia odbył się specjalny występ grupy w TV Asahi Music Station Super Live 2014. DVD Over the L'Arc~en~Ciel w tym samym dniu znalazło się w przedsprzedaży wysyłkowej na  Nico Nico Douga[140]. Na 15 kwietnia 2015 roku zapowiedziane zostało wydanie owego dokumentu na DVD i Blu-ray. Na filmie ukazane zostaną również fragmenty, które nie pojawiły się w trakcie emisji na japońskim kanale internetowym NicoNico. W 2014 roku odbyły się projekcje kinowe owego DVD w Japonii, a także i w Indonezji, na Filipinach, w Tajlandii, Stanach Zjednoczonych, Singapurze, Wielkiej Brytanii, Argentynie, Hongkongu i Meksyku[140][218]. Od 30 grudnia 2014 roku do 3 stycznia 2015 roku w sprzedaży dostępna była specjalna edycja DVD z nieopublikowanymi scenami na edycji standardowej, zatytułowana 5 Days Online Roadshow[140].

Solowe projekty Hyde z VAMPS i współpraca z założycielem Motley Crue[edytuj | edytuj kod]

Hyde aktualnie jest w trasie promującej najnowszy album Bloodsuckers z VAMPS, która będzie trwać od października 2014 do bliżej nieznanego miesiąca 2015 roku. Na początku roku obwieścił za pomocą swojego konta na Twitterze, że zaczyna również koncertować jako support drugiego zespołu, założyciela Motley Crue, Nikki Sixx'a. Ponadto Hyde wystąpił wraz z Nikki 15 lutego, podczas koncertu jaki dali na festiwalu VAMPARK, którego był organizatorem. 16 lutego udzielił wspólnego wywiadu z Nikki dla Mezamishi TV, w którym wypowiedział się na temat ich wspólnej trasy z Sixx:A.M. VAMPS gra obecnie na własnej trasie koncertowej i na trasie Six:A.M. wraz z zespołem Apocalyptica[219][220][221][222][223].

Chronologia sprawy sądowej Sakury i afera medialna[edytuj | edytuj kod]

24.02.1997 Sakura zostaje aresztowany za posiadanie nielegalnych substancji odurzających i trafia do Komisariatu Policji Tachikawa[174].
27.02.1997 Do biura managementu MAVERICK GROUP trafia powiadomienie o aresztowaniu Sakury. Członkowie zespołu odwiedzają go, aż do 11 marca tegoż samego roku, kiedy sprawa się upublicznia. Dziennik Yomiuri Shimbun sporządza szczegółowy raport do mediów o zaistniałej sytuacji[174].
11.03.1997 Poranny dziennik informacyjny Yomiuri Shimbun o godzinie 2:00 czasu japońskiego po wiadomościach sportowych podaje do wiadomości publicznej, iż Sakura został aresztowany za posiadanie heroiny[174].
26.03.1997 Zespół, mimo niekorzystnego wizerunku, wypuszcza do rozgłośni radiowych singiel Fourth Avenue Cafe[174].
29.03.1997 Przeprowadzona zostaje pierwsza wspólna narada zespołu. Sakura wychodzi na wolność po wpłaceniu kaucji[174].
17.04.1997 Odbywa się pierwsza rozprawa sądowa w Sądzie Rejonowym Hachioji w Tokio[174].
18.04.1997 Management i pracownicy oficjalnego fan clubu zespołu komentują wydarzenie w oficjalnym oświadczeniu do mediów[174].
21.04.1997 Stacje radiowe w Japonii w reakcji na proces sądowy kończą specjalną audycję zatytułowaną Bonjour L'Arc ~! en ~ Ciel, rozpoczętą 11 marca. Po raz ostatni puszczany jest singiel Fourth Avenue Cafe, który zostaje zablokowany na rynku muzycznym[174].
27.04.1997 Oświadczenie medialne trafia do wszystkich gazet muzycznych w Japonii[174].
1.05.1997 Sąd ogłasza dla Sakury wyrok dwóch lat więzienia w zawieszeniu na trzy lata z opieką kuratorską, podczas odbywania kary w zakładzie karnym. Wyrok jest prawomocny[174].
17.10.1997 Zespół wypuszcza do rozgłośni radiowych singiel Niji. Od tamtej pory na perkusji wspomaga ich Yukihiro, zastępczy członek[174].
4.11.1997 Sakura oficjalnie opuszcza zespół[174].
1.01.1998 Yukihiro zostaje oficjalnym członkiem grupy i zastępuje miejsce Sakury na perkusji. Zespół zapowiada kwietniową trasę koncertową bez udziału Sakury[174].

Stosunek do visual kei[edytuj | edytuj kod]

Pomimo tego, że zespół na początku starał się dopasować do stylistyki visual kei, szybko z niej zrezygnował. Tetsuya kilka razy w wywiadach wyraził się nieprzychylnie na temat gatunku jakim jest visual kei, zaprzeczając jakoby owa moda była system wizualizacji. Hyde wypowiedział się na temat visual kei w dosyć subiektywny sposób w paru wywiadach.: ,,Indywidualny new romantic miał duży wpływ na styl Duran Duran. Cieszę się, że w tej muzyce (visual kei) dostrzegalna jest miłość; sądzę, że można uznać to za pewien rodzaj percepcji, po czym dodał: ,,Nie chciałbym postrzegać visual kei jako własnego systemu wizualizacji. Nie poddaliśmy się, kiedy zostaliśmy obaj''. Odniósł się przy tym do czasu, gdy Hiro i Pero opuścili zespół, czego efektem była ich późniejsza zmiana stylistyki[224]. Najgorzej o visual kei mówił Ken, który jak sam stwierdził, nie jest nawet na tak visual kei, dodając: ,,Uważam, że jest to obrzydliwe. To, że muzyk umie robić dobrą minę, wcale nie oznacza, że robi muzykę na przyzwoitym poziomie.'' Yukihiro na wzmiankę o visual kei, zareagował w taki sposób: ,,Kiedy byłem w zespole z TOKA (w ZI: KILL), możnaby pomyśleć, że to nie jestem ja. Nie chcę, by ludzie identyfikowali mnie mylnie z visual kei. L'Arc od zawsze miało swój własny indywidualny system wizualizacji, zawsze mieliśmy coś więcej do powiedzenia'', a następnie zaznaczył, że ich wizerunek sceniczny nie jest czymś co wymyślili z L'Arc~en~Ciel, a ten, który miał w innym zespole był pomysłem jednego z członków: ,,System wizualizacji nie jest czymś co robi zespół. TOKA wymyślił wygląd (w ZI:KILL)''. Obecnie kierownictwo zespołu, MAVERICK GROUP wymaga nakazem sądowym od każdej gazety, która określa grupę jako visual kei, publicznych przeprosin na oficjalnym piśmie[179].

Punkrockowe i metalowe alter ego[edytuj | edytuj kod]

Alternatywą zespołu jest ich punkowo-metalowa wersja, P'unk~en~Ciel (stylizowana na P'UNK~EN~CIEL), którą tworzą ci sami muzycy pod zniekształconymi odpowiednio pseudonimami artystycznymi. Powstała w 2004 roku z inicjatywy Hyde. Na niektórych koncertach L'Arc~en~Ciel prezentowane są wówczas punkowe wersje niektórych ich piosenek, ale i także eksperymentalne wersje utworów heavy metalu i hard rocka. Wraz z wydaniem płyty Butterfly w 2012 roku, do jej edycji specjalnej dołączono pierwszą płytę P'unk~en~Ciel zatytułowaną Punk is not dead. Wszystkie utwory to nowe wersje zrealizowanych piosenek na albumach studyjnych L'Arc~en~Ciel, które zostały uprzednio załączone na track listach do płyt zawierających pojedyncze single i wersje przed ich remasteringiem[225]. Pierwotnie P'unk~en~Ciel wzięło się od D'Ark~en~Ciel (punkowej wersji stylizowanej na D'ARK~EN~CIEL), którą stworzyli jeszcze za czasów, gdy za perkusją stał Sakura w 1996[171]. Z tej okazji odbył się nawet specjalny koncert, z którego osiemnaście minut zostało zarejestrowane i oficjalnie wydane na niezrealizowanym za tamtych czasów singlu The Fourth Avenue Cafe. W trakcie jednego z koncertów P'unk~en~Ciel w 2005 roku gościnnie w piosence Round and Round wystąpiła znana japońska aktorka komediowa i osobowość telewizyjna Sayaka Aoki[226][227][228][229].

Piosenki P'unk~en~Ciel[edytuj | edytuj kod]

  • Milky Way, na singlu Jiyuu e no Shoutai  (producent: HYDE P'UNK)[230]
  • Round and Round 2005, na singlu Killing Me (producent: KEN P'UNK)[230]
  • Kasou Heisei 17 Nen, na singlu New World (producent: HYDE P'UNK)[230]
  • Heaven's Drive 2005, na singlu Jojoushi (producent: YUKI P'UNK)[230]
  • Promised land 2005, na singlu Link (producent: TETSU P'UNK)[230]
  • Honey 2007, na singlu Seventh Heaven (producent: KEN P'UNK)[230]
  • Feeling Fine 2007, na singlu My Heart Draws a Dream (producent: YUKI P'UNK)[230]
  • Natsu no Yuu-utsu [Sea in Blood 2007], na singlu Daybreak's Bell (producent: HYDE P'UNK)[230]
  • I Wish 2007, na singlu Hurry Xmas (producent: TETSU P'UNK)[230]
  • Dune 2008, na singlu Drink It Down (producent: KEN P'UNK)[230]
  • Route 666 -2010-, na singlu Bless (producent: YUKI P'UNK)[230]
  • Metropolis -2011-, na singlu Good Luck My Way [producent: T.E.Z P'UNK)[230]

Trasy koncertowe L'Arc~en~Ciel, na których ujęto nowe wersje piosenek[edytuj | edytuj kod]

  • Smile Tour 2004  (Milky Way)[231][232][233]
  • Asia Live 2005  (Round and Round 2005)[234]
  • Are You Ready? 2007 Mata Heart ni hi wo Tsukero!  (Honey 2007  i  Feeling Fine 2007)[235][236]
  • Tour 2007-2008 Theater of Kiss  ( [Natsu no Yuutsu [Sea in Blood 2007]  i  I Wish 2007[237])
  • Tour 2008 L'7: Trans Asia via Paris  (Feeling Fine 2007  i  Milky Way 2004)[238][236]
  • Five Live Archives 2 (Are You Ready? 2007 Mata Heart ni hi wo Tsukero!) (Feeling Fine 2007  i  Honey 2007)[236]

Pseudonimy członków pod szyldem D'Ark~en~Ciel:[edytuj | edytuj kod]

Pseudonimy członków pod szyldem P'unk~en~Ciel:[edytuj | edytuj kod]

  • HYDE PUNK (Hyde)[230]
  • KEN P'UNK (Ken)[230]
  • T.E.Z. PUNK / póżniej: TETSU PUNK (Tetsuya)[230]
  • YUKI P'UNK (Yukihiro)[230]
  • P'UNK Aoki - była członkini wspomagająca bass, podczas wykonywania piosenki Round and Round w 2005 roku (Sayana Aoki)[226][227][228][229]

Produkcja muzyczna/charakterystyka muzyki/wygląd zespołu[edytuj | edytuj kod]

Osobą odpowiedzialną za większość tekstów piosenek jest Hyde. Część została napisana przez pozostałych członków. Tetsuya jest liderem, ponieważ jest kompozytorem, który musi odpowiadać za wszystkich w zespole, a podczas tworzenia muzyki pamięta o oddaniu własnej indywidualnej osobowości każdego z czworga w utworach. Charakterystyczną cechą muzyki Laruku jest swobodne łączenie ze sobą takich stylów muzycznych jak muzyka alternatywna, hard rock, punk rock, new wave, heavy metal, a nawet dance, breakbeat, jazz, R&B. Producentem większości albumów zespołu jest Okano Hajime - wieloletni współpracownik studia MAVERICK GROUP, w którym L'Arc~en~Ciel nagrywa nowe piosenki niemal od samego początku istnienia i jest producentem większości singli zespołu[239]. MAVERICK GROUP zostało przekształcone ze studia nagraniowego wytwóni Danger Crue[240]. Oprócz tego to właśnie MAVERICK GROUP zajmuje się wizerunkiem scenicznym zespołu[241].

Współpraca z poprzednią wytwórnią i piecza nad innymi zespołami[edytuj | edytuj kod]

Mimo tego, że L'Arc~en~Ciel są związani umową z Sony, Ken wraz z Sakurą nagrywają wydawnictwa dla poprzedniej wytwórni zespołu Danger Crue pod szyldem Sons of All Pussys od 2003 roku. Wydali dwa minialbumy High,Grace, Gimme a guitar, singiel Paradise, kilka wideo VHS i DVD koncertowych[242]. Umowę z niezależną wytwórnią ma także podpisany Yukihiro, wydający płyty ze swoim zespołem Acid Android[243]. Do tej pory nagrał dwa albumy studyjne z grupą - w 2003 roku Acid Android i w 2010 roku 13:day:dream, a także DVD koncertowe w 2004 acid android live 2003[244]. Ken nagrywa dla Danger Crue także albumy solowe[245]. Dotychczas wydał jeden album studyjny In Psychical, jeden mini album The Party, DVD koncertowe Ken Live Tour In Psychical, a także dwa single Speed i Deeper[246]. Yukihiro przed dołączeniem do L'Arc~en~Ciel grał w zespole Die in Cries, który wydał 10 sierpnia 1991 roku minialbum Nothingness to Revolution, wideo VHS o tym samym tytule, a także wideo VHS Weeping Song[247]. Yukihiro po ogłoszeniu przerwy z L'Arc~en~Ciel w listopadzie 2001 roku wydał mini album solowy zatytułownay 8.13., wideo VHS o tym samym tytule, a także promujący go singiel ring the noise[248]. L'Arc~en~Ciel trzyma pieczę za pomocą menagementu MAVERICK GROUP nad wieloma początkującymi zespołami takimi jak na przykład Girugamesh, czy SID, które związane są z wytwórnią Danger Crue, chociaż nie obowiązuje ich żaden kontrakt poza udziałem w zyskach ze sprzedaży wydawnictw przed dołączeniem do Ki/oon w 1994[249][250]. Dzięki poparciu L'Arc~en~Ciel, zespół SID opóścił Danger Crue i przyłączył się do Ki/oon Records.

Kontrowersje i przekaz muzyczny[edytuj | edytuj kod]

L'Arc~en~Ciel cieszy się dobrą opinią w Japonii, jak i na świecie, jednakże w ciągu dwudziestu czterech lat ich dotychczasowej kariery, zdarzało się, że grupa wzbudzała kontrowersje wśród swoich odbiorców. Na okładce ich debiutanckiego krążka Dune z 1993 roku umieszczono symbole anarchii. W 1996 roku wybuchła afera narkotykowa związana z ówczesnym perkusistą zespołu, Sakurą, który trafił do więzienia. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyło się nowe wcielenie zespołu The Zombies w roku 1997, które wiązało się z wykonywaniem piosenek takich zespołów jak chociażby Marilyn Manson[175]. W owym okresie grupa pokazywała w mediach bardzo ostry wizerunek sceniczny, kontrastujący z ich dotychczasowym łagodnym brzmieniem. Główną tematyką piosenek zespołu jest miłość[251], jednak grupa nie unika tematów uznawanych za tabu lub ciężkie. W teledysku do Pieces został przedstawiony obraz okrucieństw współczesnego jak i dawnego świata, ogarniętego II wojną światową. W owym klipie zostało przedstawione kilka krajów, w tym także Polska[252][253]. W teledysku do Shinshoku ~Lose Control~ ukazano samobójstwo nastoletniej dziewczyny chorej na schizofrenię, która pogrążona jest w szaleństwie od najmłodszych lat dzieciństwa[254]. W 2008 roku lider zespołu Tetsuya stał się tematem skandalu obyczajowego, ze względu na swój związek z prawie o dwadzieścia lat starszą od siebie partnerką, osobowością telewizyjną, Ayaną Sakai. Z tego też powodu para pod wpływem nacisków, wzięła ślub tego samego roku.

Oficjalny fan club[edytuj | edytuj kod]

Zespół ma oficjalny fan club LE CIEL, który tak jak wszystkie w Japonii, jest płatny i opodatkowany. Bonusy oferowane za dołączenie do fan clubu to między innymi: lepsze miejsca na koncertach, szybsze kupno biletów na występy, więcej informacji o działalności zespołu, różne gadżety zwane goodsami, a także prenumerata magazynu LE CIEL, poświęconego w całości działalności zespołu, jak i samych członków, kilka razy do roku[255]. Przy założeniu konta otrzymuje się oficjalną kartę członkowską tak jak we wszystkich innych fan clubach japońskich artystów. W oficjalnym fan clubie mogą się znaleźć również fani zza granicy, jednakże strona jest w całości po japońsku[256]. Tak na prawdę, jednak większość gadżetów mogą kupić fani nie znajdujący się w oficjalnym fan clubie, podobnie jak i najdroższe wejściówki VIP na koncerty[257][258].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Zespół ma własne muzeum L'Arc~en~Ciel Museum ze stroną internetową. Kontrolowane jest przez MAVERICK GROUP. Mieści się ono w akasaka Sacas w dzielnicy Akasaka w Tokio. Od 2009 roku wyświetlane są tam projekcje filmów koncertowych, występów live, jak i realizowane wystawy upamiętniające działalność i historię zespołu[259].

Trasy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Za wyjątkiem specjalnych wystąpień i pojedynczych koncertów, które nie zostały powiązane z żadną z tras.

Nr Rok Nazwa trasy
1. 1993 Close by DUNE[150]
2. 1993 FEEL OF DUNE[150]
3. 1994 ノスタルジーの予感[157]
4. 1994 L'Arc〜en〜Ciel Tour Sense of time '94[157]
5. 1995 L'Arc〜en〜Ciel in CLUB '95[260]
6. 1995 L'Arc〜en〜Ciel TOUR heavenly '95[260]
7. 1995 L'Arc〜en〜Ciel The other side of heavenly '95[260]
8. 1996 L'Arc〜en〜Ciel Kiss me  heavenly '96[134]
9. 1996 L'Arc〜en〜Ciel BIG CITY NIGHTS ROUND AROUND '96[134]
10. 1996

-1997

FRESH LIGHT PRESENTS L'Arc〜en〜Ciel CONCERT TOUR '96〜'97 Carnival of True[134][172]
11. 1997 Live Tour NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS EVE[172]
12. 1998 L'Arc〜en〜Ciel Tour '98 ハートに火をつけろ![78]
13. 1999 L'Arc〜en〜Ciel 1999 GRAND CROSS TOUR[128]
14. 2000 L'Arc〜en〜Ciel CLUB CIRCUIT 2000 REALIVE[131]
15. 2000 Yahoo! JAPAN presents L'Arc〜en〜Ciel TOUR 2000 REAL[131]
16. 2004 L'Arc〜en〜Ciel SMILE TOUR 2004[261]
17. 2005 L'Arc〜en〜Ciel AWAKE TOUR 2005[262]
18. 2005 L'Arc〜en〜Ciel ASIALIVE 2005[262]
19. 2007 L'Arc〜en〜Ciel Are you ready? 2007 またハートに火をつけろ![263]
20. 2007

-2008

L'Arc〜en〜Ciel TOUR 2007-2008 THEATER OF KISS[263][264]
21. 2008 L'Arc〜en〜Ciel TOUR 2008 L'7 〜Trans ASIA via PARIS〜[264]
22. 2011 L'Arc〜en〜Ciel 20th L'Anniversary TOUR[76]
23. 2012 L'Arc〜en〜Ciel WORLD TOUR 2012[76]

Oficjalne covery piosenek zespołu[edytuj | edytuj kod]

Wielu artystów ze światowego mainstreamu nagrało covery piosenek L'Arc~en~Ciel na album kompilacyjny grupy zatytułowany Tribute[265][173]. Wydano także Vivid Covers[266].

Lista coverów na kompilację L'Arc~en~Ciel TRIBUTE[edytuj | edytuj kod]

  1. Vince Neil - Blurry Eyes[173]
  2. Orianthi - NEO UNIVERSE[173]
  3. TLC - RAINBOW ( Niji)[173]
  4. Eric Martin, John 5 - HONEY[173]
  5. Zebrahead - READY STEADY GO[173]
  6. Boyz II Men - snow drop[173]
  7. Maxi Priest - Vivid Colors[173]
  8. Michael Monroe - HEAVEN’S DRIVE[173]
  9. Daniel Powter - STAY AWAY[173]
  10. Clémentine - flower[173]
  11. Polysics - SEVENTH HEAVEN[173]
  12. Sid - Shout at the Devil[173]
  13. Hemenway - Caress of Venus[173]
  14. Totalfat - Driver’s High[173]

Lista coverów na kompilację Vivid Covers: A 20th Anniversary Tribute To L’Arc~en~Ciel [edytuj | edytuj kod]

  1. Keshiki - Niji[266]
  2. Lemon Drop Kick - New World[266]
  3. LF -Laissez Faire- feat. Dimension - DIVE TO BLUE[266]
  4. Caffe-in - Flower[266]
  5. akai SKY - DAYBREAK’S BELL[266]
  6. Howling In Redemption - AS ONE[266]
  7. Unshin - Sunadokei (jap. 砂時計)[266]
  8. Kaoru Enjoji - あなた[266]
  9. Vaeidos - Stay Away[266]
  10. $eiji - Blurry Eyes[266]
  11. Poel - Lies and Truth[266]
  12. Orochi - Dune[266]
  13. Garnet Wolf - Coming Closer[266]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  1. 24 grudnia 1997: SPACE SHOWER Music Video Awards '97 - Teledysk roku za Niji (jap.虹)[267]
  2. 21 listopada 1998:  31th Japan Cable Awards - Gold Award Request (Najczęstsze zapytania w sieci - Japonia)[268]
  3. 21 listopada 1998: 31th All-Japan Cable TV Grand Prix[268]
  4. 4 grudnia 1998: 40th Japan Record Award - Najlepszy singiel za Honey[268]
  5. 1 marca 1999: 36th Golden Arrow Awards Music Awards - Muzyka światowa[128]
  6. 1 marca 1999: 36th Golden Arrow Awards Grand Prix[128]
  7. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Snow Drop[129][128]
  8. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Lose Control[129][128]
  9. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Kasou (jap. 花葬)[129][128]
  10. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Album roku za płytę Heart[129][128]
  11. 7 grudnia 1999: Best Dresser Award 1999 - Najlepiej ubrani roku 1999[128]
  12. 24 grudnia 1999: SPACE SHOWER Music Video Awards '99 - Teledysk roku za Pieces[128]
  13. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Heaven's Drive[130][131]
  14. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Ray[130][131]
  15. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Ark[130][131]
  16. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Najlepszy singiel za Neo Universe[130][131]
  17. 23 grudnia 2000: SPACE SHOWER Music Video Awards '00 - Teledysk roku za Stay Away[131]
  18. 23 grudnia 2000: SPACE SHOWER Music Video Awards '00 - Najlepsze muzyczne video za Stay Away[131]
  19. 13 marca 2001: 15th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Real[132]
  20. 13 marca 2002: 16th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Clicked Singles Best 13[133]
  21. 17 marca 2006: SPACE SHOWER Music Video Awards ’06 - Zwycięska praca reżyserka za klip Jojoushi (jap. 叙情詩)[269]
  22. 2006: Media Arts Festival Entertainment Division - Najbardziej ceniony teledysk przez krytyków za klip Jojoushi (jap. 叙情詩)[269]
  23. 22 lutego 2007 - Yahoo! Music Awards 2008 - Najlepszy zespół światowy[264]
  24. 2007: 1th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2006 roku (na całym świecie) Miejsce 1 (Filipiny)[79]
  25. 2008: 2th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2007 roku (na całym świecie) Miejsce 1 (Filipiny)[79]
  26. 2009: 3th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2008 roku (na całym świecie) Miejsce 1 (Filipiny)[79]
  27. 2010: 4th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2009 roku (na całym świecie) Miejsce 3 (Indonezja)[79][270]
  28. 2011: 5th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2010 roku (na całym świecie) Miejsce 1 (Indonezja)[79]
  29. 2012: 6th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2011 roku (na całym świecie) Miejsce 3 (Filipiny)[79]
  30. 2013: 7th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2012 roku (na całym świecie) Miejsce 6 (Francja)
  31. 2014: 8tth J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2013 roku (na całym świecie) Miejsce 11 (Australia)[271]
  32. 2015: 9th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w 2014 roku (na całym świecie) Miejsce 9[272]

Nieopublikowane demo zespołu[edytuj | edytuj kod]

Nieukończone pierwsze i jedyne demo zespołu zostało rozpowszechnione do sprzedaży nieoficjalnej na kasecie VHS, a jego wydawcą była pierwsza wytwórnia zespołu - Danger Crue Records. Wszystkie egzemplarze zostały rozdane na pierwszych koncertach zespołu i nie są one dostępne w żadnych punktach sprzedaży handlowej w Japonii, jak i w sprzedaży wysyłkowej za granicę, czy na stronach aukcyjnych. Nie określono daty wydania dema. Szacuje się ją na rok 1992. Cztery piosenki znalazły się na debiutanckim krążku zespołu Dune i zostały poddane obróbce komputerowej,jednakże piosenka Dune została załączona do albumu w niezmienionej wersji. Oficjalnie zespół nie ma prawa do wykonywania jednej nieokreślonej piosenki z dema, ze względu na wykupienie do niej praw autorskich przez Hiro. Na demie znalazło się siedem utworów w wersjach niefinalnych[273][274].

Unfinished DEMO 7 Tracks:[edytuj | edytuj kod]

  1. Claustrophobia
  2. Kioku no kakera
  3. Entichers
  4. No Truth
  5. Dune
  6. Tsuioku no Joukei (jap. 追憶の情景)
  7. I'm in Pain

Wszystkie teksty piosenek na demo napisał Hyde i jest on współautorem linii melodycznych do wszystkich utworów wraz z Tetsu, za wyjątkiem kompozycji do Claustrophobii oraz Tsuioku no Joukei, których wyłącznym twórcą jest Hiro. Początkowe wersje utworu były wymieszane z dźwiękiem nagranym, podczas koncertów na żywo. Na płycie Dune znalazła się w wersji nagranej w profesjonalnym studio. Tytuł Entichers oznacza po frańcu bezpański. Utwór Dune rozpoczyna się dźwiękiem z koncertu.

Członkowie zespołu[edytuj | edytuj kod]

W obecnym składzie[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni członkowie[edytuj | edytuj kod]

  •  Sakura – perkusista, grał w Laruku od 1993 do 1997, został aresztowany za posiadanie heroiny[275].
  •  Hiro – gitarzysta, odszedł w 1992[275].
  •  Pero – perkusista, odszedł w 1992, niedługo po Hiro[275].

Dyskografia i oficjalne statusy sprzedaży*[edytuj | edytuj kod]

* Opracowane na podstawie oficjalnych danych gromadzonych przez Recording Industry Association of Japan. Obecnie wyróżnia się sześć statusów. Wszystkie wydawnictwa muzyczne, w tym single, albumy, single digital download znajdują pod tymi samymi kryteriami. W przeciwieństwie do wielu państw, najwyższe wyróżnienie nie nazywa się diamentowa płyta, czy platynowa płyta ale Milion.

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Standardowe wydania studyjne[276][277][278]

Numer Oprawa Album Premiera Certyfikat sprzedaży
1. Okładka Dune 27.04.1993 platyna – Indonezja[279] Sprzedaż: 161 180
2. Okładka Tierra 14.07.1994
3. Okładka Heavenly 01.09.1995 platyna – Japonia[183] Sprzedaż: 390 640[183]
4. Okładka True 12.12.1996 milion – Japonia[183][280] Sprzedaż: 1 200 000 / 1 428 300[183][281][282]
5. Okładka Heart 25.02.1998 milion - Japonia[183][280][283] Sprzedaż: 1 551 490[183][284][285]
6. Okładka Ray 01.07.1999 multi-milion - Japonia[183][280] Sprzedaż: 2 600 000[183][286][287]
7. Okładka Ark 01.07.1999 multi-milion - Japonia[183][280] Sprzedaż: 2 600 000[183][286][287]
8. Okładka Real 30.08.2000 milion – Japonia[183][280] Sprzedaż: 1 097 760[183][288]
9. Okładka Smile 31.03.2004 platyna – Japonia[183][289]; platyna – Indonezja[279] Sprzedaż: 378 748
10. Okładka Awake 22.05.2005 platyna – Japonia[183][290]; platyna – Indonezja[279] Sprzedaż: 358 703
11. Okładka Kiss 21.11.2007 platyna – Japonia[183][291]; platyna – Indonezja[279] Sprzedaż: 327 496
12. Okładka Butterfly 08.02.2012 platyna – Japonia[183]; platyna – Indonezja[279] Sprzedaż: 235 660
12. Okładka 1Okładka 2 Butterfly Limited Edition (+ Punk is not dead) 08.02.2012 platyna – Japonia[292], platyna – Indonezja[279]

(dodatkowa płyta do edycji limitowanej) Sprzedaż: 235 660

Inne wydania rocznicowe[278]

Numer Oprawa Edycja Premiera
1. Okładka Dune 10th Anniversary Edition 21.04.2004
2. Okładka Ark 15th Anniversary Edition 13.12.2006
3. - Ray 15th Anniversary Edition 13.12.2006

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

Zbiory najlepszych piosenek zespołu[293][294][278]

Numer Oprawa Składanki Premiera Certyfikat sprzedaży
1. Okładka Clicked Singles Best 13 14.03.2001 milion - Japonia[280][295] Sprzedaż: 1 241 500[296][297]
2. Okładka The Best of L'Arc~en~Ciel 1994-1998 19.03.2003 złoto - Japonia[298], platyna - Indonezja[279] Sprzedaż: 180 662
3. Okładka The Best Of L'Arc~en~Ciel 1998-2000 19.03.2003 złoto - Japonia[298], platyna - Indonezja[279] Sprzedaż: 193 086
4. Okładka The Best Of L'Arc~en~Ciel c/w 19.03.2003 złoto - Japonia[298], platyna - Indonezja[279] Sprzedaż: 141 419
4. - Quadrinity ~ Member's Best Selections~ 10.03.2003 złoto - Japonia[299], platyna - Indonezja[279] Sprzedaż: 116 871
5. - Twenity 1991-1996 16.12.2011 platyna - Indonezja[279]
6. - Twenity 1997-1999 16.12.2011 platyna - Indonezja[279]
7. - Twenity 2000-2010 16.12.2011 platyna - Indonezja[279]
8. - World's Best Selection 3.03.2012 platyna - Indonezja[279]

Remiksy[edytuj | edytuj kod]

Wydanie remiksów piosenek[278]

Numer Oprawa Mix Premiera Status sprzedaży
1. Okładka Ectomorphed Works 28.06.2000 platyna – Indonezja[279]

Albumy Tribute[edytuj | edytuj kod]

Są to albumy, na który znajdują się oficjalne covery piosenek zespołu nagrane przez artystów z całego świata. W nagraniach nie uczestniczyło L'Arc~en~Ciel[266][265][173].

Numer Album cover Premiera
1. A 20th Anniversary Tribute to L'Arc~en~Ciel 10.04.2012
2. L'Arc~en~Ciel Tribiute 13.06.2012

Omnibusy[edytuj | edytuj kod]

Płyta z niewydanymi nigdzie indziej piosenkami, zrealizowana na omnibusie[278].

Numer Krążek Premiera
1. Gimmick 1.10.1992

Single oficjalne[edytuj | edytuj kod]

Z pięćdziesięciu trzech oficjalnie wydanych singli zrealizowano trzydzieści osiem teledysków[293][300][276][301]. Pierwszym głównym singlem zespołu był utwór Yasouka[142][147].

  1. Claustrophobia (16 marca 1992)[147]
  2. I'm Pain (16 marca 1992)[198]
  3. Yasouka (jap. 夜想花, 25 listopada 1992)[147]
  4. Floods of Tears (25 listopada 1992)[147]
  5. Dune (21 października 1993)[147]
  6. As If I dream (1 czerwca 1994)[147]
  7. Nemuri ni Yosete (jap. (眠りによせて, 1 lipca 1994)[147]
  8. Blurry Eyes (21 października 1994)[147]
  9. White Feathers (1 grudnia 1994)[147]
  10. Kaze no Yukue (jap. 風の行方,1 grudnia 1994)[147]
  11. And She Said (21 maja 1995)[147]
  12. Vivid Colors (6 lipca 1995)[147]
  13. Natsu no Yuutsu ~Time to Say Goodbye~ (jap. 夏の憂鬱 [time to say good-bye], 20 października 1995)[147]
  14. Kaze ni Kienaide (jap. 風にきえないで, 8 lipca 1996)[147]
  15. Flower (17 października 1996)[147]
  16. Lies and Truth (21 listopada 1996)[147]
  17. The Fourth Avenue Cafe (21 marca 1997)[147]
  18. Niji (jap.虹; alternatywna nazwa: The Ghost In My Room[172]) (17 października 1998)[147]
  19. Winter Fall (28 stycznia 1998)[147]
  20. Dive to Blue (25 marca 1998)[147]
  21. Honey (8 lipca 1998)[147]
  22. Kasou (jap. 花葬, 8 lipca 1998)[147]
  23. Shinshoku ~Lose Control~ (jap. 浸食 〜lose control〜, 8 lipca 1998)[147]
  24. Snow Drop (7 października 1998)[147]
  25. Forbidden Lover (14 października 1998)[147]
  26. Heaven's Drive (21 kwietnia 1999)[147]
  27. Pieces (2 lipca 1999)[147]
  28. Driver's High (11 sierpnia 1999)[147]
  29. Love Flies (27 października 1999)[147]
  30. Neo Universe (19 stycznia 2000)[147]
  31. Finale (19 stycznia 2000)[147]
  32. Stay Away (19 lutego 2000)[147]
  33. Spirit Dreams Inside -Another Dream- (4 października 2001)[147]
  34. Ready Steady Go (4 stycznia 2004)[147]
  35. Hitomi no Juunin (jap. 瞳の住人, alternatywna nazwa: Living in Your Eyes[147] 3 marca 2004)[147]
  36. Jiyuu e no Shoutai (jap. 自由への招待, 2 czerwca 2004)[147]
  37. Killing Me (13 stycznia 2005)[147]
  38. New World (6 kwietnia 2005)[147]
  39. Jojoushi (jap. 叙情詩, 18 maja 2005)[147]
  40. Link (20 lipca 2005)[147]
  41. The Fourth Avenue Cafe (20 sierpnia 2005)[147]
  42. Seventh Heaven (30 maja 2007)[147]
  43. My Heart Draws a Dream (29 sierpnia 2007)[147]
  44. Daybreak's Bell (10 października 2007)[147]
  45. Hurry Xmas (14 listopada 2007)[147]
  46. Drink it Down (2 kwietnia 2008)[147]
  47. Nexus 4 (2 kwietnia 2008)[147]
  48. Shine (27 sierpnia 2008)[147]
  49. Bless (27 stycznia 2010)[147]
  50. Good Luck My Way (29 czerwca 2011)[147]
  51. X X X (12 października 2011)[147]
  52. Chase (21 grudnia 2011)[147]
  53. Everlasting (Kanzen juchuu seisan gentei ban) (13 sierpnia 2014)[147]

Single cover[edytuj | edytuj kod]

Zespół nagrał cover piosenki Joan Jett. Dystrybucja tego utworu była bardzo ograniczona[183].

  1. I Love Rock 'n Roll (26.05.2007)[147]

Inne promowane piosenki[edytuj | edytuj kod]

  1. Voice (1.10.1992; na omnibusie Gimmick[98])[147]

Video VHS[edytuj | edytuj kod]

Wydania wideo[293]

  1. Touch of Dune (21 października 1993)[147]
  2. Nemuri ni Yosete (jap. 眠りによせて, 1 lipca 1994)[147]
  3. Siesta ~Film of Dreams~ (1 października 1994)[147]
  4. And She Said (21 maja 1995)[147]
  5. Heavenly ~Films~ (21 marca 1996)[147]
  6. A Piece of Reincarnation (22 kwietnia 1998)[147]
  7. Heart ni Hi wo Tsukero! (jap. ハートに火をつけろ, 23 grudnia 1998)[147]
  8. Chronicle (11 sierpnia 1999)[147]
  9. 1999 Grand Cross Conclusion (1 grudnia 1999)[147]
  10. Chronicle 2 (28 marca 2001)[147]
  11. Club Circuit 2000 Realive -No Cut- (20 czerwca 2001)[147]

DVD i Blu-ray[edytuj | edytuj kod]

  1. A Piece of Reincarnation (11 sierpnia 1999 – 17 grudnia 2003)[147]
  2. Heart ni Hi wo Tsukero! (jap. ハートに火をつけろ!, 11 sierpnia 1999 – 17 grudnia 2003)[147]
  3. Chronicle (11 sierpnia 1999)[147]
  4. 1999 Grand Cross Conclusion (1 grudnia 1999)[147]
  5. Chronicle 2 (28 marca 2001)[147]
  6. Club Circuit 2000 Realive -No Cut- (20 czerwca 2001)[147]
  7. 7 (17 grudnia 2003)[147]
  8. Nemuri ni Yosete (jap. 眠りによせて, 17 grudnia 2003)[147]
  9. Siesta ~Film of Dreams~ (17 grudnia 2003)[147]
  10. And She Said (17 grudnia 2003)[147]
  11. Heavenly ~Films~ (17 grudnia 2003)[147]
  12. Live in U.S.A. ~At 1st Mariner Arena July 31, 2004~ (8 grudnia 2004)[147]
  13. Smile Tour 2004 (jap.~全国編~, 1 czerwca 2005)[147]
  14. Awake Tour 2005 (14 grudnia 2005)[147]
  15. Asialive 2005 (21 czerwca 2006)[147]
  16. Chronicle 0 -Zero- (14 lutego 2007)[147]
  17. Live DVD Box "Five Live Archives" (4 kwietnia 2007)[147]
  18. 15th L'Anniversary Live (12 października 2007)[147]
  19. Chronicle 3 (5 grudnia 2007)[147]
  20. Are You Ready? 2007 live in Okinawa (2 kwietnia 2008)[147]
  21. Live DVD Tour 2007-2008 Theater of Kiss (27 sierpnia 2008)[147]
  22. Chronicle 4 (25 lutego 2009)[147]
  23. Documentary Films Trans Asia via Paris (25 marca 2009)[147]
  24. Live in Paris (20 maja 2009)[147]
  25. Tour 2008 L’7 ~Trans Asia via Paris~ (31 marca 2010)[147]
  26. Five Live Archives 2 (30 marca 2011)[147]
  27. 20th L'Anniversary Live (28 grudnia 2011)[147]
  28. Live Twenity (13 czerwca 2012)[147]
  29. Live at Madison Square Garden WORLD TOUR 2012 (26 grudnia 2012)[147]
  30. 20th L'Anniversary WORLD TOUR 2012 THE FINAL LIVE at NATIONAL STADIUM (20 marca 2013)[147]
  31. L'Arc~en~Ciel LIVE 2014 at Tokyo National Stadium (11 grudnia 2014)[147]
  32. DOCUMENTARY FILMS ~WORLD TOUR 2012~ “Over The L'Arc-en-Ciel'' (15 kwietnia 2015)[147]

Książki z tekstami piosenek[edytuj | edytuj kod]

  1. DUNE (30 września 1994)[147]
  2. Densetsu no Visual Rocks [jap. 伝説のヴィジュアル・ロックス] (sierpnia 2011)[147]

Przypisy

  1. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  2. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel
  3. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel
  4. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL
  5. http://www.jpopasia.com/news/punk-en-ciel-announces-1st-album-punk-is-not-dead::9511.html
  6. http://www.lastfm.pl/music/D%27ARK~EN~CIEL
  7. http://www.relix.com/articles/detail/bigger-in-japan-l-arc-en-ciel
  8. http://www.spirit-of-rock.com/groupe-groupe-Arc_En_Ciel-l-pl.html
  9. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  10. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  11. http://www.nydailynews.com/entertainment/music-arts/osaka-arc-en-ciel-japanese-band-headline-madison-square-garden-article-1.1047670
  12. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  13. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  14. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  15. http://www.spirit-of-metal.com/groupe-groupe-L'Arc_En_Ciel-l-pl.html
  16. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  17. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  18. http://www.jpopasia.com/group/larcenciel/discography/
  19. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  20. http://www.relix.com/articles/detail/bigger-in-japan-l-arc-en-ciel
  21. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  22. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  23. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  24. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  25. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  26. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  27. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  28. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  29. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  30. http://www.ranker.com/list/japan-post-punk-bands-list/reference?var=3&utm_expid=16418821-93.i9oekwBAQpeI307JNFGPBA.2&utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.pl%2F
  31. http://www.sputnikmusic.com/review/66386/Larc-en-Ciel-REAL/
  32. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  33. http://blogs.villagevoice.com/music/2012/03/larc_en_ciel_madison_square_garden_march_25.php
  34. http://www.ranker.com/list/japan-art-rock-bands-list/reference?var=3&utm_expid=16418821-93.i9oekwBAQpeI307JNFGPBA.2&utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.pl%2F
  35. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  36. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  37. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  38. http://www.thetoptens.com/best-japanese-rock-band/larc-en-11273.asp
  39. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  40. http://www.thetoptens.com/best-japanese-rock-band/larc-en-11273.asp
  41. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  42. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  43. http://www.refinery29.com/l-arc-en-ciel-usa
  44. http://www.ranker.com/list/japan-art-rock-bands-list/reference?var=3&utm_expid=16418821-93.i9oekwBAQpeI307JNFGPBA.2&utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.pl%2F
  45. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  46. http://jrokku.net/publ/jgroup/l_39_arc_en_ciel_p_39_unk_en_ciel/1-1-0-198
  47. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  48. http://www.ranker.com/list/japan-post-punk-bands-list/reference?var=3&utm_expid=16418821-93.i9oekwBAQpeI307JNFGPBA.2&utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.pl%2F
  49. http://soasradio.org/larc-en-ciel
  50. http://www.jpopasia.com/group/larcenciel/discography/
  51. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  52. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  53. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tags
  54. http://www.lastfm.pl/music/P%27UNK~EN~CIEL/+tagsZ
  55. http://homepage2.nifty.com/horse-horse/L%27Arc.htm
  56. http://www.mtv.com/artists/j-pop/biography/
  57. http://ent2.excite.co.jp/music/special/2011/larc-en-ciel3/interview_hyde.html
  58. http://haruka.baka-koneko.com/reviews/LArcenCiel.html
  59. http://haruka.baka-koneko.com/reviews/LArcenCiel.html
  60. http://www.allmusic.com/album/kiss-mw0001620771
  61. http://www.allmusic.com/album/kiss-mw0001620771
  62. http://www.nautiljon.com/people/l-arc~en~ciel.html
  63. http://www.nautiljon.com/people/l-arc~en~ciel.html
  64. http://www.nautiljon.com/people/l-arc~en~ciel.html
  65. http://www.nautiljon.com/people/l-arc~en~ciel.html
  66. http://www.nautiljon.com/people/sakura+%5Brayflower%5D.html
  67. http://www.nautiljon.com/people/hiro+%5Bl-arc~en~ciel%5D.html
  68. http://www.nautiljon.com/people/pero+%5Bl-arc~en~ciel%5D.html
  69. http://www.nautiljon.com/people/okano+hajime.html
  70. 70,0 70,1 70,2 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1991.php
  71. 71,0 71,1 http://www.gan-shin.de/84-1-larcenciel.html
  72. http://www.jpopasia.com/group/larcenciel/
  73. http://www.aeglive.co.uk/news/detail/larc-en-ciel-j-rock-superstars-head-to-london-bring-their-fans-with-them
  74. http://www.jame-world.com/us/news-97003-dead-end-tribute-album.
  75. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  76. 76,00 76,01 76,02 76,03 76,04 76,05 76,06 76,07 76,08 76,09 76,10 76,11 76,12 http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/tour/
  77. http://archive.metropolis.co.jp/biginjapanarchive349/308/biginjapaninc.htm
  78. 78,00 78,01 78,02 78,03 78,04 78,05 78,06 78,07 78,08 78,09 78,10 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1998.php
  79. 79,0 79,1 79,2 79,3 79,4 79,5 79,6 79,7 https://www.nhk.or.jp/j-melo/english/awards/
  80. http://www.gan-shin.de/84-1-larcenciel.html
  81. http://www.aeglive.co.uk/news/detail/larc-en-ciel-j-rock-superstars-head-to-london-bring-their-fans-with-them
  82. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2012-01-25/larc-en-ciel-make-new-york-city-debut-with-headlining-show-at-madison-square-garden
  83. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  84. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2012-01-25/larc-en-ciel-make-new-york-city-debut-with-headlining-show-at-madison-square-garden
  85. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  86. 86,0 86,1 86,2 86,3 http://www.fuse.tv/2012/03/japanese-hard-rockers-l-arc-en-ciel-s-live-spectacle-invades-nyc
  87. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  88. http://news.asiaone.com/News/Latest+News/Showbiz/Story/A1Story20120505-343983.html
  89. http://www.express.co.uk/entertainment/music/278211/J-Rock-legends-L-Arc-en-Ciel-reveal-one-off-London-tour-date
  90. http://www.gmanetwork.com/news/story/376450/lifestyle/peopleandevents/j-rock-band-l-arc-en-ciel-teases-concert-in-phl-with-cheeky-fb-post
  91. http://www.thetoptens.com/best-japanese-rock-band/600.asp
  92. http://www.thetoptens.com/music-artists-youd-like-perform-2020-tokyo-olympics-opening-ceremonies/larc-en-1113702.asp
  93. http://www.afachan.asia/2015/02/movie-larc-en-ciels-documentary-screens-singapore/
  94. http://www.mtviggy.com/blog-posts/larcenciel-beam-into-the-us-by-satellite/
  95. http://jame-world.com/pl/articles-88572-pierwszy-koncert-l-arc-en-ciel-w-indonezji.html
  96. http://magnetarmusic.com/2012/04/12/larcenciel-butterfly/
  97. http://www.3ammagazine.com/3am/japanamerica-anime-rock/
  98. 98,0 98,1 98,2 98,3 http://www.oocities.org/haunted_records/legend.html
  99. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2012-02-07/japanese-iconic-rock-band-larc-en-ciel-to-release-twelfth-studio-album-butterfly-in-the-u.s-on-february-8-2012-via-itunes
  100. http://www.sputnikmusic.com/list.php?memberid=455351&listid=155037
  101. http://www.jame-world.com/us/articles-5-top-44-albums-from-1989-1998.html
  102. http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098263/larc-en-ciel-japanese-visual-rock-band-to-play-madison-square
  103. http://jambandnews.net/?p=2522
  104. http://www.fuse.tv/2012/03/jap
  105. http://idfilmcritics.com/over-the-larc-en-ciel-2015-press-release/
  106. http://blogs.wsj.com/scene/2012/04/25/20-years-of-larc-en-ciel/
  107. http://www.wwhcurrent.com/2015/02/press-release-larc-en-ciel-20th-anniversary-documentary-movie/
  108. http://www.thejakartapost.com/news/2012/01/26/larc-en-ciel-concert-tickets-go-sale-saturday.html
  109. http://beautywithintv.com/blog/2012/3/26/japanese-band-artist-l-arc-en-ciel-the-first-to-headline-mad.html
  110. http://www.scifijapan.com/articles/2012/02/10/japanese-rock-band-larcenciel-releases-12th-studio-album-on-itunes/
  111. http://www.scifijapan.com/articles/2012/02/10/japanese-rock-band-larcenciel-releases-12th-studio-album-on-itunes/
  112. http://www.glidemagazine.com/hiddentrack/video-l%E2%80%99arc-en-ciel-honey/
  113. http://www.glidemagazine.com/hiddentrack/video-l%E2%80%99arc-en-ciel-honey/
  114. http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/watch-footage-of-l-arc-en-ciel-performing-honey/9867545
  115. http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/watch-footage-of-l-arc-en-ciel-performing-honey/9867545
  116. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2014-03-03/live-viewing-japan-presents-special-larc-en-ciel-live-j-rock-concert-film-in-10-u.s-cities
  117. http://www.elusiveweb.com/larc-en-ciel.html
  118. http://www.theaureview.com/asia/news/japanese-rock-band-l%E2%80%99arc-en-ciel-documentary-to-be-shown-in-new-york
  119. http://www.windowsphone.com/pl-pl/store/app/l-arc-en-ciel-collection/43d1d2e1-18e5-48cb-bcaf-6f3f316a4610
  120. http://www.thatericalper.com/2012/03/27/larc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  121. Top 100 Japanese pops Artists – No.58|ジャパニーズポップス|音楽|HMV ONLINE オンラインショッピング・情報サイト
  122. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  123. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  124. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  125. http://www.billboard.com/artist/276718/larc-en-ciel/chart
  126. 126,0 126,1 http://artists.letssingit.com/larc-en-ciel-j5g8v/overview
  127. http://thejakartaglobe.beritasatu.com/archive/the-circle-of-larc-en-ciel/
  128. 128,0 128,1 128,2 128,3 128,4 128,5 128,6 128,7 128,8 128,9 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1999.php
  129. 129,0 129,1 129,2 129,3 129,4 http://www.golddisc.jp/award/13/index.html
  130. 130,0 130,1 130,2 130,3 130,4 http://www.golddisc.jp/award/14/index.html
  131. 131,0 131,1 131,2 131,3 131,4 131,5 131,6 131,7 131,8 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2000.php
  132. 132,0 132,1 http://www.golddisc.jp/award/15/index.html
  133. 133,0 133,1 http://www.golddisc.jp/award/16/index.html
  134. 134,0 134,1 134,2 134,3 http://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1996.php
  135. 135,0 135,1 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts4.html
  136. 136,0 136,1 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts5.html
  137. 137,0 137,1 137,2 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts7.html
  138. 138,0 138,1 http://www.jame-world.com/pl/articles-82214-l-arc-en-ciel-s-20th-l-anniversary-dzies-2.html
  139. http://www.tokyohive.com/article/2012/06/honolulu-hawaii-establishes-may-31st-as-larcenciel-day
  140. 140,0 140,1 140,2 140,3 140,4 140,5 140,6 140,7 140,8 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2014.php
  141. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1991.php
  142. 142,00 142,01 142,02 142,03 142,04 142,05 142,06 142,07 142,08 142,09 142,10 142,11 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1992.html
  143. 143,0 143,1 143,2 143,3 143,4 143,5 143,6 143,7 143,8 143,9 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1992.php
  144. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1992.php
  145. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  146. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1992.php
  147. 147,000 147,001 147,002 147,003 147,004 147,005 147,006 147,007 147,008 147,009 147,010 147,011 147,012 147,013 147,014 147,015 147,016 147,017 147,018 147,019 147,020 147,021 147,022 147,023 147,024 147,025 147,026 147,027 147,028 147,029 147,030 147,031 147,032 147,033 147,034 147,035 147,036 147,037 147,038 147,039 147,040 147,041 147,042 147,043 147,044 147,045 147,046 147,047 147,048 147,049 147,050 147,051 147,052 147,053 147,054 147,055 147,056 147,057 147,058 147,059 147,060 147,061 147,062 147,063 147,064 147,065 147,066 147,067 147,068 147,069 147,070 147,071 147,072 147,073 147,074 147,075 147,076 147,077 147,078 147,079 147,080 147,081 147,082 147,083 147,084 147,085 147,086 147,087 147,088 147,089 147,090 147,091 147,092 147,093 147,094 147,095 147,096 147,097 147,098 147,099 147,100 147,101 147,102 http://www.jame-world.com/us/artists-discography-11-l-arc-en-ciel.html
  148. 148,0 148,1 148,2 148,3 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  149. 149,00 149,01 149,02 149,03 149,04 149,05 149,06 149,07 149,08 149,09 149,10 149,11 149,12 149,13 149,14 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1993.php
  150. 150,0 150,1 150,2 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1993.php
  151. 151,0 151,1 http://www.dangercrue.com/works/larc/index.html
  152. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1993.php
  153. http://www.livefans.jp/groups/6176
  154. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  155. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  156. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  157. 157,0 157,1 157,2 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  158. 158,0 158,1 158,2 158,3 158,4 158,5 158,6 158,7 158,8 158,9 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  159. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  160. 160,0 160,1 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  161. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  162. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  163. 163,0 163,1 163,2 163,3 163,4 163,5 163,6 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1994.php
  164. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  165. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  166. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  167. 167,0 167,1 167,2 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  168. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  169. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  170. 170,0 170,1 170,2 170,3 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1996.php
  171. 171,00 171,01 171,02 171,03 171,04 171,05 171,06 171,07 171,08 171,09 171,10 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1996.html
  172. 172,0 172,1 172,2 172,3 172,4 172,5 172,6 172,7 172,8 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1997.php
  173. 173,00 173,01 173,02 173,03 173,04 173,05 173,06 173,07 173,08 173,09 173,10 173,11 173,12 173,13 173,14 173,15 173,16 http://www.jpopasia.com/news/larcenciels-tribute-album-tracklist-revealed::10977.html
  174. 174,00 174,01 174,02 174,03 174,04 174,05 174,06 174,07 174,08 174,09 174,10 174,11 174,12 174,13 sakura逮捕時の流れや概要. „「Official Fun Club Magazine『Ciel』 Vol.10」”, s. 4, 24.02.1997. Japonia. 
  175. 175,0 175,1 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  176. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  177. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  178. http://www.bubble-star.com///
  179. 179,0 179,1 179,2 179,3 179,4 179,5 179,6 179,7 179,8 http://nippop.com/artists/L_Arc_en_Ciel_L_Arc_en_Ciel/
  180. 180,0 180,1 http://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&wk=2004W43&id=_fKAGENNOTSUKILAS01
  181. http://littleprayer.net/compiled/gfdm_6th5th
  182. http://www.tracksounds.com/reviews/finalfantasy.htm
  183. 183,00 183,01 183,02 183,03 183,04 183,05 183,06 183,07 183,08 183,09 183,10 183,11 183,12 183,13 183,14 183,15 183,16 183,17 http://homepage2.nifty.com/horse-horse/L%27Arc.htm
  184. http://www.imdb.com/title/tt0365514/
  185. https://moonchildmovie.wordpress.com/cast-and-crew-bios/
  186. http://www.imdb.com/title/tt0440532/
  187. http://anime.tanuki.pl/strony/anime/1113-kagen-no-tsuki/rec/1146
  188. http://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&id=_fMOONCHILD01
  189. http://www.ken-curlyhair.com/
  190. http://www.tracksondrugs.com/
  191. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  192. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  193. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  194. 194,0 194,1 194,2 194,3 http://jame-world.com/pl/news-66923-l-arc-en-ciel-wznawia-koncertowanie.html
  195. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  196. http://jame-world.com/pl/news-51902-europejska-edycja-live-in-paris-lsarc-en-ciel-i-pokaz-na-japan-expo.html
  197. http://www.ken-curlyhair.com/
  198. 198,0 198,1 http://jame-world.com/pl/news-54193-koncertowe-dvd-kena.html
  199. http://jame-world.com/pl/news-44481-best-of-hyde.html
  200. http://jame-world.com/pl/news-45755-dwa-koncerty-creature-creature.html
  201. 201,0 201,1 201,2 http://jame-world.com/pl/news-69895-drugi-album-tetsuyi.html
  202. http://jame-world.com/pl/news-63541-minialbum-kena.html
  203. http://www.rokkyuu.com/release/larc-en-ciel-bless-2010-winter-olympics/
  204. 204,0 204,1 204,2 http://jame-world.com/pl/news-58580-nowy-singiel-l-arc-en-ciel-i-zmiana-imienia-tetsu.html
  205. 205,0 205,1 http://jame-world.com/pl/news-61063-nowosci-w-ofercie-gan-shinu-i-okami.html
  206. 206,0 206,1 http://jame-world.com/pl/news-82527-autobiografia-hyde-i-nowy-album-l-arc-en-ciel.html
  207. http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/news/#page15
  208. http://jame-world.com/pl/news-73597-trzssienie-ziemi-w-japonii.html
  209. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/2/
  210. http://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2012-02-20/
  211. http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/tour/
  212. http://jame-world.com/pl/news-114090-nowe-dvd-l-arc-en-ciel.html
  213. http://jame-world.com/pl/articles-81046-zagsosuj-na-swojs-ulubions-piosenks-l-arc-en-ciel.html
  214. http://www.rokkyuu.com/news/larcenciel-l20th-anniversary-goes-global/
  215. https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2013.php
  216. http://jame-world.com/pl/news-111503-oricon-2014-34.html
  217. http://jame-world.com/pl/news-112689-oricon-2014-47.html
  218. http://jame-world.com/pl/news-114090-nowe-dvd-l-arc-en-ciel.html
  219. https://www.youtube.com/watch?v=zyHY-FVifGk
  220. https://www.youtube.com/watch?v=zyHY-FVifGk
  221. http://visualioner.com/2015/02/17/hyde-vamps-meets-nikki-sixx-motley-crue/
  222. http://neo-ark.com/2015/02/16/first-meetinghyde-and-nikki-sixxon-mezamashi-tvfeb-16mon-2015vamps-hyde/
  223. http://pl.musicjapanplus.jp/news/2/31283/vamps-europejska-edycja-albumu-bloodsuckers/
  224. http://yuei222.pixnet.net/blog/post/18724258-%E3%80%90%E7%BF%BB%E8%AD%AF%E3%80%91l%27arc%E8%88%87%E8%A6%96%E8%A6%BA%E7%B3%BB ; Audycja radiowa Nagle BOM! いきなりBOM! Radio KBC, 23.12.1994 r.
  225. http://www.tokyohive.com/article/2011/12/punk-en-ciel-to-release-their-first-album-punk-is-not-dead/
  226. 226,0 226,1 http://www.oricon.co.jp/news/4878/
  227. 227,0 227,1 http://www.nautiljon.com/bonus/p-unk~en~ciel/l-arc-en-ciel+meets+punk+aoki.html
  228. 228,0 228,1 https://www.youtube.com/watch?v=_t5TvukbEug
  229. 229,0 229,1 http://v.youku.com/v_show/id_XNDM2ODUzODA=.html
  230. 230,00 230,01 230,02 230,03 230,04 230,05 230,06 230,07 230,08 230,09 230,10 230,11 230,12 230,13 230,14 230,15 http://www.discogs.com/artist/2117682-PUNK~EN~CIEL
  231. http://www.discogs.com/LArcenCiel-Smile-Tour-2004/release/4007537
  232. https://www.youtube.com/watch?v=qTsZKH2-pTM
  233. https://www.youtube.com/watch?v=s5JvSLI_GwI
  234. http://www.discogs.com/LArcenCiel-Asialive-2005/master/522600
  235. http://www.discogs.com/LArcenCiel-Are-You-Ready-2007-%E3%81%BE%E3%81%9F%E3%83%8F%E3%83%BC%E3%83%88%E3%81%AB%E7%81%AB%E3%82%92%E3%81%A4%E3%81%91%E3%82%8DIn-Okinawa/master/505274
  236. 236,0 236,1 236,2 http://www.discogs.com/LArcenCiel-Five-Live-Archives-2/release/4020670
  237. http://www.discogs.com/LArcenCiel-Tour-2007-2008-Theater-Of-Kiss/master/505277
  238. http://www.discogs.com/LArcenCiel-Tour-2008-L7-Trans-Asia-Via-Paris/master/505300
  239. http://www.csie.ntu.edu.tw/~r95029/lyric/search.php?mode=search&search=1&value=L%27Arc%EF%BD%9Een%EF%BD%9ECiel&asc=1&sort=0
  240. http://www.m-dci.com/about/index.html
  241. http://www.m-dci.com/works/larc/
  242. http://www.dangercrue.com/english/works/sonsofallpussys/index.html
  243. http://www.dangercrue.com/index.html
  244. http://www.dangercrue.com/english/works/acidandroid/index.html
  245. http://www.ken-curlyhair.com/
  246. http://www.ken-curlyhair.com/
  247. http://www.dangercrue.com/works/dieincries/index.html
  248. http://www.dangercrue.com/works/yukihiro/index.html
  249. http://www.maverick-dci.com/
  250. http://www.dangercrue.net/
  251. http://magnetarmusic.com/2012/04/12/larcenciel-butterfly/
  252. http://www.neouniverse.fora.pl/luzne-rozmowy,49/l-arc-en-ciel-a-polska,107.html
  253. http://www.jpopsuki.tv/video/L%2526%2523039%253BArc~en~Ciel---Pieces/e347d80506853d863c9a68b64e59c5a1
  254. http://www.jpopsuki.tv/video/L%2526%2523039%253BArc~en~Ciel---Shinshoku-~lose-control~/acd8091ba781458a9410065312834897
  255. http://larc-gallery.ru/
  256. http://www.le-ciel.com/login/guide-01.html
  257. http://www.larc-en-ciel.com/en/goods/
  258. http://www.larc-en-ciel.com/voter/
  259. http://www.larc-en-ciel.com/jp/popup/museum/
  260. 260,0 260,1 260,2 https://www.larc-en-ciel.com/biography/1995.php
  261. https://www.larc-en-ciel.com/biography/2004.php
  262. 262,0 262,1 https://www.larc-en-ciel.com/biography/2005.php
  263. 263,0 263,1 https://www.larc-en-ciel.com/biography/2007.php
  264. 264,0 264,1 264,2 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2008.php
  265. 265,0 265,1 http://www.jpopasia.com/news/larcenciels-tribute-album-tracklist-revealed::10977.html
  266. 266,00 266,01 266,02 266,03 266,04 266,05 266,06 266,07 266,08 266,09 266,10 266,11 266,12 266,13 266,14 http://cleorecs.com/store/shop/vivid-covers-a-20th-anniversary-tribute-to-larcenciel-cd/
  267. https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1997.php
  268. 268,0 268,1 268,2 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1998.php
  269. 269,0 269,1 https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2006.php
  270. https://www.larc-en-ciel.com/en/biography/2010.php
  271. http://en.musicplayon.com/play?v=800314
  272. https://www.youtube.com/watch?v=eEAGA_X4G5c
  273. http://www.spirit-of-metal.com/album-groupe-L%27Arc_En_Ciel-nom_album-7_Unfinished_Demo_Tracks-l-en.html
  274. https://listentheworld.wordpress.com/2008/09/21/larcenciel-unfinished-demo-7-tracks/
  275. 275,0 275,1 275,2 275,3 275,4 275,5 275,6 http://www.nautiljon.com/people/l-arc~en~ciel.html
  276. 276,0 276,1 http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=1
  277. http://www18.ocn.ne.jp/~hbr/jp1mal_e.htm
  278. 278,0 278,1 278,2 278,3 278,4 http://www.sonymusic.co.jp/Music/Info/LArcom/disco/index.html
  279. 279,00 279,01 279,02 279,03 279,04 279,05 279,06 279,07 279,08 279,09 279,10 279,11 279,12 279,13 279,14 http://www.hai-online.com/Hai2013/Entertainment/Music/News/Lagi-L-Arc-en-Ciel-Kasih-Kode-Tentang-Konser-di-Indonesia/
  280. 280,0 280,1 280,2 280,3 280,4 280,5 http://www.hbr3.sakura.ne.jp/jp1mal_e.htm
  281. Chart Watch. „Billboard”, s. 123, 1996-09-26. Stany Zjednoczone: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  282. https://books.google.pl/books?id=GgoEAAAAMBAJ&pg=PA123&lpg=PA123&dq=l%27arc+en+ciel+platinum+album&source=bl&ots=YG0Sq17-SZ&sig=JFhBmXE5yMN3Z9JH1mQKCnI6tlU&hl=pl&sa=X&ei=3Xg1VbD3I4u7ygOAzIBY&ved=0CFYQ6AEwBw#v=onepage&q=l'arc%20en%20ciel%20platinum%20album&f=false
  283. https://books.google.pl/books?id=6w4EAAAAMBAJ&pg=PA68&lpg=PA68&dq=l%27arc+en+ciel+platinum+album&source=bl&ots=JvRU1Jz_bH&sig=5lfD8o93hRID19fWDPjmZVwWQ4k&hl=pl&sa=X&ei=gXk1VaSzM4qtsgGupoHYDw&ved=0CDgQ6AEwBjgK#v=onepage&q=l'arc%20en%20ciel%20platinum%20album&f=false
  284. Hits of the world. „Billboard”, s. 68, 1998-03-14. Stany Zjednoczone: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  285. https://books.google.pl/books?id=6w4EAAAAMBAJ&pg=PA68&lpg=PA68&dq=l%27arc+en+ciel+album+billboard&source=bl&ots=JvRU1JBYbG&sig=aqRoybK9MWZvdsTGOe4P5Q5E5Mo&hl=pl&sa=X&ei=iYA1VZKQIOv7ygPWiIGICA&ved=0CFwQ6AEwCQ#v=onepage&q=l'arc%20en%20ciel%20album%20billboard&f=false
  286. 286,0 286,1 Sony Music Japan Sees Domestic Sales Growth. „Billboard”, s. 10, 2000-05-20. Stany Zjednoczone: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  287. 287,0 287,1 https://books.google.pl/books?id=PA8EAAAAMBAJ&pg=PA10&lpg=PA10&dq=l%27arc+en+ciel+million+album+billboard&source=bl&ots=gbC-dyyqlC&sig=jfGtbhKZTxX5RTIQHtz7MDLb8zE&hl=pl&sa=X&ei=Nno1VYCOF4mMsgGCi4GoBA&ved=0CDMQ6AEwBDgK#v=onepage&q=l'arc%20en%20ciel%20million%20album%20billboard&f=false
  288. http://www.riaj.or.jp/issue/industry/pdf/RYB2001-E_2.pdf
  289. http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200403.html
  290. http://homepage2.nifty.com/horse-horse/L%27Arc.htm
  291. http://www.riaj.or.jp/issue/record/2008/200801.pdf
  292. http://www.hmv.co.jp/en/news/article/1112260094/
  293. 293,0 293,1 293,2 http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=3
  294. http://www18.ocn.ne.jp/~hbr/jp1mal_e.htm
  295. http://www.riaj.or.jp/e/issue/pdf/RIAJ2002E_4.pdf
  296. Japan Sees Slew Of Album. „Billboard”, s. 40, 2001-03-24. Stany Zjednoczone: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  297. https://books.google.pl/books?id=fhQEAAAAMBAJ&pg=PA40&lpg=PA40&dq=l%27arc+en+ciel+million+album+billboard&source=bl&ots=Uls_iQU6YS&sig=UtPNl-6qDxhoiFb941hgdwXjL6M&hl=pl&sa=X&ei=Nno1VYCOF4mMsgGCi4GoBA&ved=0CDcQ6AEwBTgK#v=onepage&q=l'arc%20en%20ciel%20million%20album%20billboard&f=false
  298. 298,0 298,1 298,2 https://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200307.html
  299. http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201003.html
  300. http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=2
  301. http://www.sonymusic.co.jp/Music/Info/LArcom/disco/discography.html