L'Arc~en~Ciel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
L'Arc~en~Ciel
L'arc En Ciel @ MSG - 3-25-12 - 040.jpg
L'Arc-en-Ciel w Madison Square Garden, Nowy Jork, w marcu 2012 roku
Inne nazwy Laruku, P'unk~en~Ciel (alter ego), D'ark~en~Ciel (alter ego), The Zombies (tylko w 1997 r.), A'rc~en~Ciel[1]
Rok założenia Formowanie: luty 1991[2] Założenie: 7 marca 1991[3]
Pochodzenie Osaka, Japonia
Gatunek klasyfikacja: j-rock[4][5], j-pop[6], visual kei (tylko do 1994 roku)[7][8]; początkowo: new wave (1991)[9], indie rock (1991)[10] dominuje: pop-rock (od 1994)[11][12], rock progresywny (1991-1999, od 2005)[13][14], rock alternatywny (od 1991)[15][16], adult contemporary (od 1994)[17]; na niektórych albumach: post-punk (1991-1994)[18], hard rock (2012), industrial rock (2001), synth rock, industrial metal (2001), metal symfoniczny, darkwave, rock gotycki[19], EBM (2001), electronica (2001), new prog, punk rock (1991-1994)[20][21], grunge, rock elektroniczny, heavy metal (2004-2006), death metal[22], dance (1995-1996), industrial (2001); z elementami: breakbeat, w piosence XXX - R&B, w piosence Hurry Xmas - jazz
Aktywność Koncertowa i płytowa: 1991-2001, 2003-2008, 2011-2012, 2014

Singlowa: od 1991

Wytwórnia płytowa Główne: Danger Crue
(1992–1993; Japonia)
Ki/oon Records(Sony Music Entertainment Japan)
(od 1994 – Japonia); Poza Japonią: Gan-Shin (od 2010 – Europa), Tofu (od 2004; Stany Zjednoczone)
Powiązania Vamps, Sons of All Pussys, Zigzo, DEAD END Acid Black Cherry, creature creature, die in cries, Acid Android, ZI:KILL
Obecni członkowie
Hyde (Hideto Takarai) - wokal, autor tekstów (od 1991) Tetsu (Tetsuya Ogawa) – lider, gitara główna, gitara wspomagająca, bass (od 1991) Ken (Ken Kitamura) – gitara główna, autor tekstów Yukihiro (Yukihiro Awaji) – perkusja, producent remiksów (od 1997)
Byli członkowie
Sakura (Yasunori Sakurazawa) – perkusja (1993-1997), Hiro – gitara (1992), Pero – perkusja (1992)
Współpracownicy
Główni: Hajime Okano (producent wspomagający), Hitoshi Saitou (keyboard), w latach 1997-1999: Shinri Sasaki, Rie Eto (gościnnie)
Strona internetowa
Oficjalne logo zespołu

L'Arc~en~Ciel (jap. ラルク アン シエル Raruku an Shieru?)japońska grupa j-rockowa powstała w Osace w marcu 1991. Początkowo byli visual-kei, ostatecznie zrywając z owym nurtem w 1994 roku. Inaczej nazywani są Laruku. Ich nazwa po francusku oznacza tęczę. W ich muzyce można dostrzec cząstkową inspirację Nirvaną, Marilyn Mansonem, Radiohead, Ozzy'm Osbourne'm, Davidem Sylvian[23][24][25] i pionierami visual-kei, DEAD END-em[26]. Grają przeważnie pop-rocka i rocka alternatywnego, jednakże nie da się ich jednoznacznie przydzielić do określonego gatunku muzycznego, ponieważ oferują szeroką gamę muzyczną. Amerykańska stacja MTV zdefiniowała ich muzykę jako czysty art rock[27]. To właśnie między innymi dzięki temu, mają fanów nie tylko w Japonii, ale i w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Indonezji, Indiach, Tajlandii, Tajwanie, Singapurze, Chinach, Korei Południowej, Francji, Wielkiej Brytanii[28], a także i w wielu innych krajach takich jak Rosja, czy Niemcy, gdzie wydawane są albumy grupy w Europie nakładem wytwórni Gan-Shin[29]. Ze względu, jednak na politykę ich wytwórni płytowej, rządzącej się tak jak wiele innych japońskich wydawnictw, innymi prawami niż amerykańskie i europejskie, teledyski grupy nie są wstawiane na YouTube. Przez amerykańskie media porównywani są do takich zespołów jak The Cure[30][31], U2[32][33], Metallica[34], Guns N' Roses[35][36], Muse[35], My Chemical Romance[35], Kiss[35].

L'Arc~en~Ciel uważani są powszechnie za Legendę japońskiego rocka [37][38][39][40][41][42][43][44][45][46], a ich album Ark pochodzący z 1999 roku jest jednym z najlepiej sprzedających się i najbardziej rozpoznawalnych albumów rockowych w historii japońskiej muzyki[47]. Według oficjalnych informacji przekazanych prasie przez management zespołu, sprzedali ponad 40 milionów płyt (albumy+single+DVD+VHS)[48][49][50][51][52][53][54][55][56][57][58][59][60][61]. Szacuje się, jednak że liczba certyfikowanych krążków waha się na około 32 miliony płyt (w tym 15 milionów albumów, 16 milionów singli i milion innych nagrań, w tym DVD)[62][63][64][65][66]. Na liście 100 najlepszych japońskich muzyków pop stworzonej przez HMV Japan w 2003 roku zajęli 58 miejsce[67]. Ponadto amerykański magazyn Forbes w 2012 roku uznał muzyków za najdroższy japoński rockowy zespół w oparciu o zyski z ich tras koncertowych[68]. Jest to także pierwsza i jedyna obok X-Japan japońska formacja muzyczna, której udało się wystąpić na legendarnej scenie Madison Square Garden w Nowym Jorku i jedna z nielicznych, która została zauważona przez amerykańskie media[69][70]. Ich piosenka Good Luck My Way była notowana na listach przebojów Billboard'u[71].

L'Arc~en~Ciel był jednym z najpopularniejszych zespołów w Japonii w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Po dzień dzisiejszy członkowie utrzymują status gwiazd w Japonii, kontynuując wspólne i solowe projekty[72][73]. L'Arc~en~Ciel zdobył wiele nagród muzycznych, w tym między innymi najważniejszą przyznawaną w Japonii za szczególne osiągnięcia muzyczne Japan Gold Disc Award i wystąpił wielokrotnie na najważniejszych scenach muzycznych w Japonii – na Nippon Budōkan[74] i Tokyo Dome[75][72][76][77], co udaje się bardzo niewielu artystom w Japonii, ze względu na renomę występów największych światowych artystów. Ich występy na Stadionie Narodowym w Tokio cieszą się jedną z najwyższych frekwencji w kraju na tej arenie. Kilkakrotnie zespół ustanowił rekord czasowy. Ostatnio była to sprzedaż wszystkich biletów na dwudniowy koncert z okazji dwudziestej rocznicy istnienia, zorganizowanego w dniach 26-27 maja 2012 roku na Stadionie Ajinomoto w przeciągu zaledwie pięciu minut.[78]

W 2012 roku burmistrz Honolulu na Hawajach, Peter Carlisle, ustanowił oficjalnie 31 maja Dniem L'Arc~en~Ciel ze względu na bardzo silny wkład w popularyzacji japońskiej muzyki w owym regionie[79].

Zespół ma wielu swoich naśladowców, szczególnie sam wokalista zespołu, Hyde. Otwarcie inspirują się Yasu z Acid Black Cherry i Janne D'Arc, czy też Daigo z THE BREAKERZ, którzy są wielkimi fanami zespołu. Szczególne uznanie mają także wśród wielu światowych artystów takich jak choćby u jednego z najważniejszych frontmanów heavy metalu, Vince'a Neila, członka Mötley Crüe, muzyków najpopularniejszego soulowego zespołu lat 90, Boyz II Men, a także i znanych w rodzimych krajach artystów rockowych i hip-hopowych takich jak Orianthi, TLC, Maxi Priest, czy Daniel Powter, którzy nagrali oficjalne covery piosenek Laruku.

Spis treści

Biografia[edytuj | edytuj kod]

1991-1993: początki kariery w niezależnej wytwórni[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1991 roku basista Tetsuya (wtedy znany jako Tetsu) wspólnie z gitarzystą Hiro (grającym wcześniej w podziemnych zespołach First Blood oraz De-velguer) pragnął założyć zespół stylizowany na visual kei. Przypadkiem natykając się na jedną z japońskich kawiarń (kissaten) z przodu Stacji Umeda Hankyu w Osace, zobaczył logo jej unikalnej nazwy, które brzmiało Raruku Shieru (napisane katakaną). Wkrótce potem, wybierając się do księgarni, natrafił przypadkiem w jednej z książek na słowo Shieru Raruku, które oznaczało dosłownie Łuk na niebie i od razu postanowił, że jego zespół będzie się tak nazywał, jednakże po dłuższym namyśle, stwierdził że trudno się to wymawia, dlatego zmienił transkrypcję na francuską, aby nadać zespołowi wyrazistości i tak powstał L'Arc~en~Ciel. Nazwa została zatwierdzona w marcu 1991 roku. Podczas poszukiwań osoby, która nadawałaby się na ich wokalistę, odkrył talent muzyczny ówczesnego gitarzysty zespołu  Jerusalem's Rod, znanego jako hide, w którym grał także z Pero po wcześniejszym opuszczeniu zespołu Kiddy Bombs, gdzie hide również stał za gitarą, zaś Pero za perkusją. Po wielu naleganiach ze strony Tetsu, udało mu się zwerbować go do zespołu wraz z Pero jako perkusistę. Oboje poznali Tetsuyę w marcu. Wokalista szybko jednak zmienił pseudonim na Hyde ze względu na zbyt częste mylenie go z członkiem X-Japan, na którego mówiło się tak samo. Głównym powodem opuszczenia Jerusalem's Rod przez Hyde i Pero był problem znalezienia wokalisty. Stwierdzono wówczas, że Hyde nie może być jednocześnie odpowiedzialnym za stronę wokalną jak i za gitarę. Ponadto członkowie wciąż borykali się z problemem znalezienia osób odpowiedzialnych za pozostałe instrumenty. Te, z którymi występowali grały z nimi tylko sporadycznie na ich wyraźną prośbę. Tetsuya w jednym z wywiadów wspomniał, że gdy tylko po raz pierwszy usłyszał Jerusalem's Rod, pomyślał: Jeśli nie będę razem z tymi chłopakami, oni zostaną naszymi rywalami. Ostatni koncert Jerusalem's Rod odbył się 7 marca 1991 roku w Bahama. Pierwszy występ L'Arc~en~Ciel miał miejsce 30 maja 1991 roku w Nanba Rockets, na którego przyjście zmobilizowano ponad sto osób, a na następny ponad trzysta[80]. Na początku istnienia grupa grała dziewięć piosenek, których autorem tekstów był Hiro. Stylistyka tych utworów nie miała charakteru typowego dla indie rocka. Zawarte były wczesne wersje Kioku nie Kakera (zwany pierwotnie jako Hell), tsuioku nie joukei (zwany Call to mind), bardzo różne wersje Shutting from the sky, znanego potem jako Claustrophobia. Grali także utwór pochodzący z Jerusalem's Rod With Silence, tłumacząc to tym, że zamierzają grać jeszcze piosenki ze swoich poprzednich projektów. Rok później po zdobyciu popularności w ich rodzinnym mieście Osaka, Hiro opuścił zespół 12 czerwca 1992 roku[81][82]. Jednym z powodów był konflikt między nim a pozostałymi członkami grupy co do brzmienia zespołu. Ponadto Hiro nie odpowiadało to, że na albumie użyto jego piosenki i z tego też powodu wycofał ją z oryginalnej track listy na pierwszej płycie, wykupując sobie do niej prawa autorskie. Owe zarzewie nigdy nie zostało do końca zażegnane i rozstrzygnięte między osobami z wytwórni, a zespołem. Tetsuya następnie przekonał swojego najlepszego przyjaciela z dzieciństwa, Kena do porzucenia studiów uniwersyteckich, na których uczył się architektury, aby ten dołączył do formacji w roli gitarzysty. Tetsuya grał z nim w szkole średniej w zespole Bystonwell[83]. Podjęcie decyzji było dla niego bardzo trudne, szczególnie dlatego, że nie miał aprobaty swojej rodziny, którzy pragnęli mieć wykształconego syna. Mimo to zaledwie w przeciągu trzech dni od usłyszenia propozycji, zgodził się grać w zespole, choć nie był nawet pewny swojej przyszłości w muzyce. Po oświadczeniu rodzicom, że rezygnuje ze studiów w Nagoi ze względu na to, że nie jest w stanie jednocześnie pracować nad demem zespołu i uczyć się do egzaminów w ostatnim semestrze studiów, ci wyrzucili go z domu i nigdy więcej z nimi nie rozmawiał. Nauczył się wszystkich piosenek potrzebnych do nagrania dema w przeciągu zaledwie pięciu dni. 1 października 1992 roku wydano omnibus Gimmick nakładem wytwórni Columbia Records[84]. 25 listopada wyszedł ich pierwszy singiel, zatytułowany Yosouka. 30 grudnia 1992 roku po roku wspólnej działalności odszedł Pero,a na jego miejsce jako perkusista wszedł Sakura[85]. Początkowo zespół grał w niewielkich salach klubowych, gromadząc po sto-dwieście osób na widowni. 11 marca 1993 roku Sakura zadebiutował na scenie wraz z pozostałymi członkami na jednym z koncertów, którego set lista składała się wyłącznie z utworów ze zbliżającego się krążka zespołu[86]. W dniu 10 kwietnia 1993 roku wydał przedpremierowo w sprzedaży wysyłkowej swój pierwszy debiutancki album Dune nakładem znanej, niezależnej wytwórni płytowej Danger Crue, na którym znalazło się dziewięć kompozycji[87]. 27 kwietnia[88] pojawił się na rynku lokalnym w całej Japonii w rozszerzonej edycji z dodatkowym dziesiątym utworem zatytułowanym Ushinawareta nagame. Album znalazł się na pierwszym miejscu wykresu Oricon indies, co zwrócił uwagę kilku wytwórni, ze względu na to, że sukces sprzedaży niezależnego krążka zupełnie nieznanej jeszcze w Japonii grupy (dwadzieścia tysięcy sprzedanych egzemplarzy) umożliwiło im zrealizowanie występu w Shibuya Kokaido, który obejrzało ponad dwa tysiące osób.[89] To było punktem wyjściowym zespołu do rozszerzania rozpoznawalności w całej Japonii na małą skalę. 14 czerwca rozpoczął trasę koncertową obejmującą jedenaście miejscowości, w których zagrano pierwsze dziesięć między 14 czerwca a 3 lipca[90]. Nieco później, Tetsuya zrozumiał jedną istotną rzecz, a mianowicie, że aby osiągnąć sukces, należy przenieść się do Tokio, co przekraczało oszczędności przeciętnego Japończyka, ponieważ czynsz za wynajem lokum mieszkalnego jest tam zbyt drogi. We wrześniu 1993 wszyscy przeprowadzili się do stolicy, chociaż Hyde nie spodobał się ten pomysł. 10 października ukazała się ich pierwsza kompilacja muzycznych video zawartych na kasecie VHS Touch of Dune[88], składającej się z trzech wydanych teledysków Dune, Floods of tears i As if in a dream[91]. 9 listopada wyruszyli w kolejną trasę Feel of Dune i zakończyli ją 20 grudnia po czternastu występach[92].

1994: realny debiut na japońskiej scenie muzycznej[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku zespół podpisał kontrakt z jednym z oddziałów największej wytwórni muzycznej w Japonii Sony Music Entertainment Japan – Ki/oon Records, tym samym zupełnie zrywając z tematyką visual kei i indie rockiem. Nieznane są powody przejścia do Ki/oon. Tetsu nigdy nie wyjaśnił, dlaczego zdecydował się na tą wytwórnię fonograficzną, ale przyznał, że była to najlepszy jego zdaniem wybór jakiego się podjął. Grupa szybko zrobiła objazd trzeciego przystanku o nazwie Nostgia nie YOKAN, jako swego rodzaju podsumowania ich okresu w indies[93][94]. Grali głównie stare piosenki takie jak With Silence, jednocześnie uzupełniając występ o nowsze takie jak Nemuri ni yosete, White Feathers czy Blame. Po trasie, jednakże było to główne pasmo ich koncertów. W tym samym roku ukazał się ich drugi album Tierra, który był ich realnym debiutem na japońskiej scenie muzycznej, jednakże nie odniósł on komercyjnego sukcesu, co spotkało się z rozczarowaniem lidera. Mimo niepowodzeń krążkowi udało się, jednak wzbić na siódme miejsce wykresu Oricon i figurować na nim trzydzieści cztery razy[95][96]. Pierwszy teledysk do Wind of Gold ukazał się 1 lipca. Drugi singiel albumu Blurry Eyes wydany 21 października stał się openingiem i podkładem muzycznym do anime DNA²[97][98]. Wraz ze zmianą statusu zespołu zmieniło się ich podejście do muzyki, która z ciężkich tonacji przeszła do łagodnych akompaniamentów. Na albumie Tierra nadal można, jednak usłyszeć elementy typowe dla rocka progresywnego, podobnego do poprzedniego krążka, z takową różnicą, iż tym razem zespół postawił na wymieszanie elementów grunge'u z alternatywą i popem, co dosłyszalne jest w piosenkach All Dead i Inner Core. Wraz z przejściem do Ki/oon, zaczęli co raz częściej wykorzystywać gitary akustyczne i syntezatory w bardzo dużej obfitości, czego wynikiem były takie utwory jak Nemuri ni yosete, In the Air, Wind of Gold, White Feathers, czy też Blame. Wygląd zespołu w 1994 roku stał się bardziej majestatyczny. Wraz z wydaniem pierwszego singla z drugiej płyty Nemuri ni yosete 7 stycznia 1994 roku, zespół postawił na silne promowanie wideo, które miałyby zachwycać pięknem sposobu ich ukazania, a nie tym, że są one szokujące w przekazie. Promowanie Tierry rozpoczęli krótką trasą Sense of Time'94 obejmującą osiem przystanków. Mimo tego, że grali przeważnie piosenki z nowego materiału, czasem posiłkowali się utworami indie rock, starając się uświadomić publiczność, iż nie zapomnieli o własnych korzeniach, tylko dlatego, że przeszli do większej i bardziej znanej wytwórni. Punktem kulminacyjnym trasy było Maroko, które stało się głównym tłem do filmu Siesta~Film of Dream[99], który był niezwykle artystycznym typem wideo, mającym osobny segment dla każdego z członków. Nie wszystko jest w nim jasne, sensowne i zrozumiałe, aby każdy fan mógł samodzielnie zastanowić się nad tym, co zespół chciał im przekazać poprzez ukazanie poszczególnych obrazów. Teledyskiem Kaze no yukue wieńczyli premierę filmu 1 grudnia 1994. W tym samym dniu został również otwarty oficjalny fanclub grupy, spełniając przy tym jego aspiracje[100]. Największym przebojem z płyty okazał się singiel Blurry Eyes, a później wydany remiks utworu Wind of Gold, który trafił do rozgłośni radiowych 21 października. Wersja poddana remiksowi, nie znalazła się na albumie Tierra, chociaż osiągnęła lepsze opinie od oryginału. Blurry Eyes jest jedną z nielicznych piosenek zespołu, które gra na każdym koncercie od ponad dwudziestu lat istnienia[101].

1995: tzw. Brylantowy rok i początek popularności[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku, który fani zespołu określają jako brylantowy ze względu na bardzo wyraźną zmianę ich stylistyki, wydali trzeci album Heavenly, który uzyskał status platyny i zajął trzecie miejsce na wykresie Oricon 1 września, plasując się na liście ponownie aż pięćdziesiąt sześć razy[102]. W tym samym roku zespół zaczął zdobywać co raz szersze grono fanów, grając w znacznie większych salach koncertowych. Tetsuya wyznał, że wraz z zespołem próbują czegoś nowego i innego w muzyce. Na początku lutego 1995 wyruszyli w trasę zimową zatytułowaną Ciel/Winter'95, podczas której wykonywali piosenki z okresu indie rocka, płyty Dune i Tierry. 21 maja wydano pierwszy singiel z nowej płyty And She Said wraz z nagranym do niego teledyskiem. który charakteryzuje się prostymi łagodnymi brzmieniami. Piosenkę nagrywano jeszcze w lutym, między przerwami w koncertach. W tym samym dniu, aż do 27 czerwca odbyli kolejną letnią trasę koncertową składającą się z dwudziestu występów po całej Japonii, noszącą tytuł In Club'95. Podczas koncertów koncentrowali się głównie na promocji nowych utworów takich jak Vivid Colors, będący drugim singlem z płyty oraz Brilliant Years. Starsze utwory takie jak As if in a dream były grane jedynie na bisy[103]. Zdaniem krytyków wraz z upływem roku 1995, muzyka grupy stała się znacznie dojrzalsza, a muzycy skłonili się bardziej ku muzyce pop rockowej, rezygnując jednocześnie z cygańskiego ubioru na rzecz kobiecych, wyrazistych strojów i łagodnym, subtelnym makijażu. Lider zespołu tak jak wokalista miał wówczas długie włosy. Zgodnie z oczekiwaniami singiel Vivid Colors wydany 6 lipca po trasie wakacyjnej sprzedał się w o wiele lepszym nakładzie niż singiel z poprzedniej płyty Blurry Eyes. Innym notowanym utworem grupy, który jednak nie znalazł się na liście singli był Brilliant Years. W sierpniu artyści rozpoczęli pracę nad trzecim singlem Natsu no Yuutsu, nagrali alternatywną wersję teledysku do Vivid Colors i odbyli dziesięć przystanków po Japonii na trasie promującej zapowiadany krążek Heavenly. Premiera albumu odbyła się 1 sierpnia. Oficjalnie trasa koncertowa Heavenly'95 promująca krążek rozpoczęła się wraz z dniem 9 września, na który to występ live wykupiono wszystkie bilety w zaledwie dziewięć dni od wprowadzenia ich w obieg. W trakcie koncertu zagrali na bisy trzy piosenki zespołu DEAD END. Zespół pobił rekord sprzedaży biletów na swoim ostatnim koncercie, wyprzedając wszystkie w zaledwie dwadzieścia osiem minut[104]. Trasa zakończyła się 4 października w Kioto, gdzie zagrali także parodię piosenki zespołu Tokio Love You Only. 21 października trzeci singiel Natsu no Yuutsu został włączony w promocję płyty, a piosenka została wykorzystana jako temat przewodni zakończenia imprezy telewizyjnej stacji TBS o nazwie M-Navi. Mimo słabej sprzedaży singla zespół podjął kolejne próby zdobycia popularności, które zakończyły się dużym powodzeniem. Na koncertach z jesiennej trasy członkowie grupy starali się zbliżyć do fanów i wspólnie z nimi żartowali. 27 grudnia 1995 r. udało im się zorganizować swój pierwszy w historii istnienia, koncert w Nippon Budokan, który był jednym z najbardziej pożądanych występów tego roku przez media, jak i fanów grupy. Bilety na owe wydarzenie wyprzedały się w zaledwie dwadzieścia osiem minut, co stanowiło kolejny rekord sprzedaży. Grupa zakończyła tym występem swoją trasę, nazywając koncert TOUR heavenly '95 FINAL, podczas którego zagrali cały repertuar z płyt Dune, Tierra i Heavenly[105].

1996: pierwszy wielki sukces komercyjny[edytuj | edytuj kod]

W 1996 roku otworzono wystawę muzealną poświęconą twórczości muzyków zatytułowaną Kiss me deadly '96, która początkowo gromadziła dziewczęcą grupę fanów. Zawarto w niej dwie sesje fotograficzne promujące trasę koncertową. Celem wystawy było jeszcze pozyskanie jeszcze większej ilości fanów. Wyprzedano wszystkie bilety na owy pokaz.[106] Ich czwarty singiel Kaze ni Kienaide, który został wydany 8 lipca 1996 roku z powodzeniem trafił na czwarte miejsce wykresu Oricon już w pierwszym tygodniu nadawania go w stacjach radiowych.[106][107] Pod koniec tego samego miesiąca rozpoczęła się kolejna trasa zespołu, której pierwsze trzy występy zostały zarejestrowane w trzech największych miastach - Osace, Nagoi i Tokio.[107] 20 września została wydana książka dokumentująca dotychczasowe życie członków zespołu w oparciu o oficjalne dane, pozyskane osobiście od nich samych. W październiku wyszedł pierwszy singiel, będący zapowiedzią następnej płyty - Flower, który natychmiast zajął piąte miejsce na Oriconie, zaś następnie wydany singiel Lies & Truth - szóste w pierwszym tygodniu notowania.[106][107] 12 grudnia zespół po raz pierwszy wydał album, który sprzedał się w liczbie ponad miliona egzemplarzy, a sam krążek został uznany przez krytyków za najlepszy jaki wydali do tamtego czasu. Czwarty album True uzyskał wówczas najwyższe osiągnięcie muzyczne przyznawane w Japonii – status milionowej płyty, zdobył drugie miejsce na wykresie Oricon już w pierwszym tygodniu figurowania na listach, zaś w szóstym tygodniu udało mu się zająć pierwsze miejsce w oficjalnej sprzedaży najlepiej sprzedających się albumów w Japonii. Sukces ten, jednak okazał się być krótkotrwałym ze względu na późniejsze wydarzenia z 1997 roku. 23 grudnia rozpoczęła się seria koncertów zatytułowana Carnival True, która objęła dziesięć koncertów w różnych częściach Japonii.[106][107] Pierwszy zaplanowany koncert odbył się w Jyo Hall w Osace. W 1996 roku zespół występował także pod nazwą D'Ark~en~Ciel, prezentując punkowy repertuar. Nazwa D'Ark~en~Ciel została później przemianowana na P'unk~en~Ciel.[107] Oficjalny wizerunek sceniczny L'Arc~en~Ciel znów uległ zmianie wraz z albumem True. Członkowie zespołu ubierali się głównie w czarne garnitury i białe koszule, ale i również odpowiednio skrojone stroje sceniczne w ciepłych barwach czerwieni, pomarańczowego i brązu. Hyde i Sakura na koncertach zakładali okulary.[107]

1997: afera narkotykowa i wielki come back[edytuj | edytuj kod]

Odejście Sakury i przerwa[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1997 roku po odbyciu krótkiej trasy Carnival of True, zespół rozpoczął pracę nad nową płytą. W tym samym miesiącu perkusista Sakura został aresztowany za posiadanie heroiny i oficjalnie odszedł z zespołu w dniu 4 października 1997. Był to najgorszy okres w historii istnienia zespołu, ponieważ po rozesłaniu o tym informacji do mediów o aferze rozpisywały się wszystkie gazety w Japonii, co wpłynęło bardzo niekorzystnie na wizerunek grupy, czego skutkiem było między innymi usunięcie na kilka miesięcy z półek sklepowych w całej Japonii płyt zespołu, a także zastąpienie ich piosenki The Fourth Avenue Cafe czwartym endingiem w anime Rurouni Kenshin po zaledwie czterech odcinkach. Z tego też względu premiera wydania singla został przesunięta, a ostatecznie został on odwołany do promocji albumu True i został wydany dopiero w 2006 roku. W ciągu najbliższych kilku miesięcy grupa była opisywana już nie jako czteroosobowy zespół, ale jako trio. Po aresztowaniu Sakury nazywali siebie The Zombies, ze względu na nawiązywanie do różnych artystów w swoich występach – tudzież Marilyn Mansona.[108] Sakura po opuszczeniu zespołu wypowiedział się publicznie o swoim odejściu w następujący sposób: Przykro mi, zrobiłem coś bardzo głupiego i nie zasługuje na wybaczenie. Ja już nie kwalifikuję się do pozostania w zespole, to wszystko moja wina. Mogę tylko życzyć jak najlepiej dla L'Arc ~ en ~ Ciel, mam nadzieję, że nadal będą walczyć i mam nadzieję, że będą mieli więcej sukcesów w przyszłości. Najbardziej ucierpiał na tym Hyde, ponieważ Sakura był jego najlepszym przyjacielem.

Yukihiro jako nowy członek na perkusji[edytuj | edytuj kod]

Powrót po przerwie cechował koncert z 23 grudnia[75] zatytułowany Reinkarnacja 97 Live in Tokyo Dome. Podczas koncertu ujawnili także nowego perkusistę Yukihiro, byłego członka grup Die in Cries i Zi:Kill. Był to ich pierwszy koncert zagrany w Tokyo Dome. Ponadto występ miał rekordową frekwencję, bowiem wszystkie bilety zostały wyprzedane w przeciągu zaledwie czterech minut, a na koncert grupy przyszło pięćdziesiąt sześć tysięcy osób[109]. Mniej więcej w tym samym okresie wydano singiel Niji zapowiadający piąty, a zarazem pierwszy album zespołu z Yukihiro na perkusji Heart. Po premierze piosenki podpisał on oficjalny kontrakt z resztą grupy[110]. Fani zespołu zadeklarowali na koncercie, że są w stanie zaakceptować nowego członka, choć początkowo oświadczyli, że chcą powrotu zespołu z Sakurą lub bez niego. Yukihiro dołączył do zespołu, jeszcze za czasów wydania Niji, jednakże nie został wówczas dobrze przyjęty przez fan club grupy. Tytuł piosenki oznacza po japońsku to samo co nazwa zespołu - Tęcza, ale zapisana w inny sposób brzmi Tęcza po burzy, co odnosi się do minionych wydarzeń z życia zespołu[111].

Sakura po wyjściu z więzienia[edytuj | edytuj kod]

Sakura po procesie założył własny zespół Zigzo i dołączył do paru innych. Napisał także autobiografię, która była jego próbą rozliczenia się z przeszłością. Opisał w niej między innymi lata spędzone z L'Arc~en~Ciel i opowiedział o swojej przyjaźni z Hyde. Mimo tego, że nie gra już z nimi w Laruku, wciąż utrzymuje kontakty z jego członkami i tworzył wraz z Kenem zespół Sons of All Pussys[112].

1998-2000: szczyt popularności[edytuj | edytuj kod]

Sukces singla Niji w 1997 roku ponownie otworzył zespołowi drzwi do wielkiej kariery, która z powodzeniem trwała do czasu zawieszenia działalności zespołu w 2001 roku. Singiel Winter Fall wydany w 1998 stał się pierwszym singlem grupy figurującym na pierwszym miejscu zestawienia list przebojów Oricon. 25 lutego 1998 roku ukazał się ich szósty album Heart, który podobnie jak jego poprzednik pokrył się najwyższym statusem za ponad milionową sprzedaż. W tym samym czasie zespół nagrał też oficjalną ścieżkę dźwiękową do filmu Godzlla, a soundtrack został wydany na Filipinach nakładem wytwórni Epic Records 19 maja 1998 roku. Płyta składała się głównie z alternatywnych piosenek rockowych. Kolejnym wielkim sukcesem komercyjnym okazał się singiel Lose Control. Dnia 1 lipca 1999 roku zespół wydał dwa albumy jednocześnie zatytułowane kolejno Ark i Ray. Płyty sprzedały się w łącznym nakładzie około pięciu milionów egzemplarzy (każdy po około dwa i pół miliona) i stały się najlepiej sprzedającymi się albumami w karierze grupy, pokrywając się razem czterokrotnie milionem (w sumie dwukrotnie multi-milionem). Każdy z jedenastu singli obu płyt stał się ogromnym sukcesem w kraju, ugruntowując pozycję L'Arc~en~Ciel na japońskiej scenie muzycznej. Albumy były też pierwszymi, które zostały wydane za granicą. Był to moment kulminacyjny w karierze zespołu. Ponadto singiel Driver's High był openingem i endingiem do anime Great Teacher Onizuka. Kolejny album studyjny Real wydany 30 sierpnia 2000 roku był ich ostatnim sprzedanym w ponad milionowym nakładzie, i który uzyskał certyfikat miliona. Singiel Stay Away został użyty w grze DrumMania 4th Mix. 2,3,5 i 6 grudnia 2000 roku dali serię koncertów w Tokyo Dome.[76]

2001-2003: zawieszenie działalności[edytuj | edytuj kod]

Sukces składanki[edytuj | edytuj kod]

4 czerwca 2001 roku został wydany album, będący kompilacją singli wybranych przez fanów w internecie. Składanka nosiła nazwę Clicked Singles Best 13 i sprzedała się w ponad milionowym nakładzie, uzyskując status miliona. Na albumie znalazł się także nowy singiel grupy Anemone, który nie był później załączony na żadnym studyjnym albumie zespołu. Singiel Spirit Dreams Inside (Another Dream) został wydany tuż przed zawieszeniem działalności zespołu i znalazł się na ścieżce dźwiękowej do gry Final Fantasy: The Spirits Withins jako ending. Ukazał się on 5 września 2001 roku.

Projekty solowe[edytuj | edytuj kod]

Hyde w 2003 i 2004 roku zagrał główne role w dwóch filmach – Moon Child wraz ze swoim przyjacielem, Gackt'iem Camui, byłym wokalistą zespołu Malice Mizer[113][114], a także i w adaptacji mangi Ai Yazawy Kagen no Tsuki[115][116]. Oba filmy odniosły ogromny sukces kasowy w Japonii. Film Moon Child zarobił niemal cztery miliony dolarów[117], zaś Kagen no Tsuki półtora miliona dolarów[118]. Wydał także dwa albumy Roentgen i 666, które uzyskały status złotej płyty. Tetsu rozpoczął solowy projekt pod nazwą TETSU69, Ken założył zespół Sons of All Pussys tworzony z Sakurą[119], zaś Yukihiro zespół Acid Android[120].

2004-2007: Powrót z Fullmetal Alchemist / debiut w Stanach Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 2003 roku grupa zorganizowała siedem koncertów w Tokio w dzielnicy Shibuya, na których zapowiedziała nowy album w 2004 roku. W lutym 2004 roku został wydany singiel Ready Steady Go!, który stał się drugim openingiem do anime Fullmetal Alchemist[121]. Po dzień dzisiejszy jest to jeden z najchętniej bisowanych utworów na koncertach zespołu. W marcu wydano kolejny singiel Hitomi no Juunin, później Jiyuu e nie Shoutai. 31 marca 2004 roku został wydany album Smile, który pokrył się platyną. W tym samym roku zespół po raz pierwszy wystąpił w Ameryce Północnej na konwencie Otakon. Na koncert w Mariner Arena przyszło dwanaście tysięcy osób. Był to pierwszy japoński zespół, któremu udało się tam wystąpić. Efektem działalności w Stanach było podpisanie kontraktu z amerykańską wytwórnią HMV.[122]

W 2005 roku zespół wydał wiele singli, które znalazły się na kolejnym albumie Awake, który podobnie jak Smile, pokrył się platyną. Został wydany 27 czerwca 2005 roku. Jeden z singli Lost Heaven był endingiem do filmu Fullmetal Alchemist: Conqueror of Shamballa. Piosenka Link stała się także openingiem do tego filmu i była zapowiedzią do następnego albumu Kiss, który także pokrył się platyną. W 2005 roku zespół wyruszył w trasę po Azji. W tym samym roku wydał też rocznicową edycję pierwszego albumu z trzema nowymi piosenkami. 24 i 25 września 2005 roku zagrali podwójny koncert w Tokyo Dome.[77]

W dniu 25 listopada 2006 roku i 26 L'Arc~en~Ciel zagrał dwa koncerty w Tokyo Dome, aby świętować swoje 15-lecie[123]. Bilety na te koncerty zostały wyprzedane w ciągu dwóch minut, bijąc poprzedni rekord, który również został ustawiony przez nich. Ankieta została stworzona na swojej oficjalnej stronie internetowej, w ciągu kilku tygodni przed koncertem, co pozwoliło fanom wybrać piosenki jakie chcieliby usłyszeć na koncercie. Później koncert był transmitowany na kanale Wowow w dniu 23 grudnia 2006 roku, a następnie został wyemitowany w koreańskim MTV w dniu 8 lutego 2007.

2008: Debiut w Europie, zawieszenie i Zimowe Igrzyska Olimpijskie[edytuj | edytuj kod]

Hyde z VAMPS, podczas koncertu w New Jersey w 2010 roku.

Asia-Europe Tour[edytuj | edytuj kod]

Od 22 grudnia 2007 do 17 lutego 2008 trwało kolejne turnee grupy, które objęło debiutancki koncert w Europie, który odbył się w Paryżu we Francji. Zarówno do koncertu w Stanach z 2005 roku, jak i do live z Paryża z 2008, zespół wydał DVD koncertowe. Trasa została nazwana Asia-Europe Tour i zgromadziła w sumie ponad 320 tysięcy widzów, co jest jednym z najwyższych odnotowanych frekwencji w historii. Zainteresowanie występami grupy w 2008 roku na terenie kontynentu europejskiego było większe niż u jakkolwiek innych artystów pochodzących z Azji. Po zakończeniu trasy zespół postanowił ponownie zawiesić działalność[124]. Trasę wieńczyły trzy występy w Tokyo Dome zagrane 31 maja, 1 i 3 czerwca.[77]

Solowe projekty[edytuj | edytuj kod]

Po dwóch latach Tetsu założył zespół creature, creature wraz z członkiem DEAD END, Morrie, zaś Hyde skomponował muzykę do piosenki Miki Nakashimy Glamorous Sky do adaptacji filmowej mangi Nana i założył nowy zespół VAMPS w 2008 roku wraz z K.A.Z.-em, członkiem Oblivion Dust, z którym współpracował przy swoim solowym projekcie, także i przy płycie z 2006 roku Faith, która pokryła się złotem. Ken wydał solowy album[125], a Yuki wrócił do Acid Android. Od 2008 do 2011 roku Hyde pracował z K.A.Z.-em nad ich projektem i wydał dwa albumy – Vamps i Beast.

Kolejne single zespołu[edytuj | edytuj kod]

L'Arc~en~Ciel wydał kolejne single w 2008 i 2010 roku, będące zapowiedzią kolejnego albumu, którego jednak premiera została przesunięta, aż o cztery lata. Nosiły one nazwy Shine, Nexus 4 oraz Drink It Down. Wydany 1 grudnia 2009 roku singiel Bless został wykorzystany do Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2010 roku w Vancouver.

2011-2012: dwudziestolecie, światowa trasa koncertowa, rozgłos w USA[edytuj | edytuj kod]

Hyde (z przodu) i Ken (z tyłu), podczas występu Laruku na Madison Square Garden w 2012 roku.

Z okazji dwudziestolecia grupa wydała kolejny dwunasty album w karierze zatytułowany Butterfly, który pokrył się platyną. W tym samym roku kilka albumów i kompilacji zespołu pokryło się platyną także w Indonezji; w tym najnowszy krążek. Wyruszyli w światową trasę koncertową obejmującą między innymi Stany Zjednoczone, Anglię, Francję, Indonezję, Singapur, Chiny, Koreę, Japonię. Do albumu zostały wydane kolejne single Chase, XXX i Good Luck My Way, który promował film Fullmetal Alchemist the Movie: The Sacred Star of Milos. Jednym z największych osiągnięć trasy był występ na scenie Madison Square Garden w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych, co nigdy przedtem nie udało się żadnemu innemu japońskiemu artyście, o czym zrobiło się głośno zarówno w amerykańskich jak i japońskich mediach. Bilety na dwa koncerty zorganizowane na Stadionie Narodowym w Japonii zostały wyprzedane w przeciągu zaledwie pięciu minut. Płyta Butterfly na edycji rozszerzonej zawierał także dodatkowe CD z piosenkami alter ego zespołu oraz DVD. Jest to także jeden z pierwszych albumów, który został wydany na rynku europejskim, począwszy od 5 marca 2012 roku w Wielkiej Brytanii, a kończąc 17 marca w Hiszpanii i Polsce[126]. Pierwszy studyjny krążek od czterech lat zawierał wszystkie sześć singli, w tym jeden podwójny singiel, od Drink It Down z 2008 roku do Chase z 2011. Zadebiutował na pierwszym miejscu wykresu Oricon i sprzedał w się w liczbie ponad stu siedemdziesięciu egzemplarzy w pierwszym tygodniu[127], ostatecznie osiągając nakład ponad trzystu tysięcy egzemplarzy[128]. Na płycie po raz pierwszy można usłyszeć hard rockowe brzmienia w takich piosenkach jak Chase i Drink It Down, a także i R&B w piosence XXX. Pod względem ogólnej kompozycji nie różni się on, jednak od pozostałych krążków, na których przeważa głównie muzyka alternatywna. Jest to, jednak pierwszy album od czasu płyty Heart, którego dominantą są ballady (Bless, Bye Bye, Mirai Sekai, Shade of Season). Trasa rozpoczęła się występem na Asia World EXPO ARENA w Hongkongu. Kolejne koncerty grupy odbyły się 7 marca na IMPACT ARENA w Bangkoku, 17 marca na TWTC Nangang Exhibition Hall w Tajwanie, 10 maja na MERCEDES-BENZ ARENA w Szanghaju, 25 marca na Madison Square Garden, 11 kwietnia na Peninsula Square w Londynie, 14 kwietnia w Le Zenith de Paris w Paryżu, 28 kwietnia na Singapore Indoor Stadium w Singapurze, 2 maja w Senayan w Jakarcie, 5 maja na Jamsil Gymnasium w Seoulu, 12-13 maja na Yokohama Stadium, 19-20 maja w Universal Studios Japan, 26-27 maja na Stadionie Narodowym w Tokio, 26 i 27 maja. Ostatni koncert zagrali 31 maja na Waikiki Shell na Honolulu[129][130]. Wszystkie piosenki wykonane, podczas trasy, były dostosowane do wymogów fanów z danego kraju, którym umożliwiono głosowanie na ulubioną setlistę[131].

2014-2015: powrót na Stadion Narodowy w Japonii, Japan Night i zapowiedź kolejnej płyty[edytuj | edytuj kod]

21 i 23 marca 2014 zespół powrócił na deski Stadionu Narodowego w Japonii, a bilety na koncert tak samo jak i dwa lata wcześniej, wyprzedały się w zawrotnym tempie. Podczas występu zespół zaprezentował najnowszy singiel Everlasting, który jest zapowiedzią trzynastego krążka grupy. Został on oficjalnie wydany 13 sierpnia i zadebiutował na drugim miejscu wykresu Oricon[132]. Nie jest, jednak ustalona jego premiera, bowiem Hyde jest aktualnie w trasie promującej najnowszy album z VAMPS, która będzie trwać od października 2014 do bliżej nieznanego miesiąca 2015 roku. 28 i 29 maja 2014 roku wystąpili także na Japan Night w Kokuritsu Kyogijo. W grudniu 2014 roku wydano DVD z koncertu L'Arc~en~Ciel LIVE 2014 at Tokyo National Stadium. Jeszcze w listopadowej przedsprzedaży osiągnął pierwsze miejsce na wykresie Oricon w kategorii najlepiej sprzedających się DVD.[133] Pod koniec 2014 roku w kinach wyświetlono materiał dokumentalny z ostatniej trasy koncertowej zespołu z 2012 roku, zatytułowany Over The L’Arc~en~Ciel: DOCUMENTARY FILMS ~WORLD TOUR 2012, dzięki Live Viewing Japan. Na 15 kwietnia 2015 roku zapowiedziane zostało wydanie owego dokumentu na DVD i Blu-ray. Na filmie ukazane zostaną również fragmenty, które nie pojawiły się w trakcie emisji na japońskim kanale internetowym NicoNico i projekcji kinowych, które odbyły się nie tylko w Japonii, ale i w Indonezji, na Filipinach, w Tajlandii, Stanach Zjednoczonych, Singapurze, Wielkiej Brytanii, Argentynie, Hongkongu i Meksyku[134].

Członkowie zespołu[edytuj | edytuj kod]

W obecnym składzie[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni członkowie[edytuj | edytuj kod]

  •  Sakura – perkusista, grał w Laruku od 1993 do 1997, został aresztowany za posiadanie heroiny.
  •  Hiro – gitarzysta, odszedł w 1992.
  •  Pero – perkusista, odszedł w 1992 niedługo po Hiro.

L'Arc~en~Ciel i visual kei[edytuj | edytuj kod]

Pomimo tego, że zespół na początku starał się dopasować do stylistyki visual kei, szybko z niej zrezygnował. Tetsuya kilka razy w wywiadach wyraził się nieprzychylnie na temat gatunku jakim jest visual kei, zaprzeczając jakoby owa moda była system wizualizacji. Hyde wypowiedział się na temat visual kei w dosyć subiektywny sposób w paru wywiadach.: ,,Indywidualny new romantic miał duży wpływ na styl Duran Duran. Cieszę się, że w tej muzyce (visual kei- dop. red.) dostrzegalna jest miłość; sądzę, że można uznać to za pewien rodzaj percepcji, po czym dodał: ,,Nie chciałbym postrzegać visual kei jako własnego systemu wizualizacji. Nie poddaliśmy się, kiedy zostaliśmy obaj (odniósł się przy tym do czasu, gdy Hiro i Pero opuścili zespół, czego efektem była ich późniejsza zmiana stylistyki - dop. red.). Najgorzej o visual kei mówił Ken, który jak sam stwierdził, nie jest nawet na ,,tak visual kei, dodając: ,,Uważam, że jest to obrzydliwe. To, że muzyk umie robić dobrą minę, wcale nie oznacza, że robi muzykę na przyzwoitym poziomie. Yukihiro na wzmiankę o visual kei, zareagował w taki sposób: ,,Kiedy byłem w zespole z TOKA (w ZI: KILL), możnaby pomyśleć, że to nie jestem ja. Nie chcę, by ludzie identyfikowali mnie mylnie z visual kei. L'Arc od zawsze miało swój własny indywidualny system wizualizacji, zawsze mieliśmy coś więcej do powiedzenia., a następnie zaznaczył, że ich wizerunek sceniczny nie jest czymś co wymyślili z L'Arc~en~Ciel, a ten, który miał w innym zespole był pomysłem jednego z członków: ,,System wizualizacji nie jest czymś co robi zespół. TOKA wymyślił wygląd (w ZI:KILL).

P'unk~en~Ciel / D'Ark~en~Ciel[edytuj | edytuj kod]

Alternatywą zespołu jest ich punkowa wersja, P'unk~en~Ciel (stylizowana na P'UNK~EN~CIEL), którą tworzą ci sami muzycy pod zniekształconymi odpowiednio pseudonimami artystycznymi. Powstała w 2004 roku z inicjatywy Hyde. Na niektórych koncertach L'Arc~en~Ciel prezentowane są wówczas punkowe wersje niektórych ich piosenek, ale i także eksperymentowano z nowymi wersjami utworów heavy metalu i hard rocka. Wraz z wydaniem płyty Butterfly w 2012 roku, do jej edycji specjalnej dołączono pierwszą płytę P'unk~en~Ciel zatytułowaną Punk is not dead. Wszystkie utwory to nowe wersje zrealizowanych piosenek na albumach studyjnych L'Arc~en~Ciel, które zostały uprzednio załączone na track listach do płyt zawierających pojedyncze single i wersje przed ich remasteringiem.[135] Pierwotnie P'unk~en~Ciel wzięło się od D'Ark~en~Ciel (punkowej wersji stylizowanej na D'ARK~EN~CIEL), którą stworzyli jeszcze za czasów, gdy za perkusją stał Sakura w 1996[107]. Z tej okazji odbył się nawet specjalny koncert, z którego osiemnaście minut zostało zarejestrowane i oficjalnie wydane na niezrealizowanym za tamtych czasów singlu The Fourth Avenue Cafe. W trakcie jednego z koncertów P'unk~en~Ciel w 2005 roku gościnnie w piosence Round and Round wystąpiła znana japońska aktorka komediowa i osobowość telewizyjna Sayaka Aoki.[136]

Piosenki P'unk~en~Ciel[edytuj | edytuj kod]

  • Milky Way, na singlu Jiyuu e no Shoutai  (producent: HYDE P'UNK)
  • Round and Round 2005, na singlu Killing Me (producent: KEN P'UNK)
  • Kasou Heisei 17 Nen, na singlu New World (producent: HYDE P'UNK)
  • Heaven's Drive 2005, na singlu Jojoushi (producent: YUKI P'UNK)
  • Promised land 2005, na singlu Link (producent: TETSU P'UNK)
  • Honey 2007, na singlu Seventh Heaven (producent: KEN P'UNK)
  • Feeling Fine 2007, na singlu My Heart Draws a Dream (producent: YUKI P'UNK)
  • Natsu no Yuu-utsu [Sea in Blood 2007], na singlu Daybreak's Bell (producent: HYDE P'UNK)
  • I Wish 2007, na singlu Hurry Xmas (producent: TETSU P'UNK)
  • Dune 2008, na singlu Drink It Down (producent: KEN P'UNK)
  • Route 666 -2010-, na singlu Bless (producent: YUKI P'UNK)
  • Metropolis -2011-, na singlu Good Luck My Way [producent: T.E.Z P'UNK)

Trasy koncertowe L'Arc~en~Ciel, na których ujęto nowe wersje piosenek[edytuj | edytuj kod]

  • Smile Tour 2004  (Milky Way)
  • Asia Live 2005  (Round and Round 2005)
  • Are You Ready? 2007 Mata Heart ni hi wo Tsukero!  (Honey 2007  i  Feeling Fine 2007)
  • Tour 2007-2008 Theater of Kiss  ( [Natsu no Yuutsu [Sea in Blood 2007]  i  I Wish 2007)
  • Tour 2008 L'7: Trans Asia via Paris  (Feeling Fine 2007  i  Milky Way 2004)
  • Five Live Archives 2 (Are You Ready? 2007 Mata Heart ni hi wo Tsukero!) (Feeling Fine 2007  i  Honey 2007)

Pseudonimy członków pod szyldem D'Ark~en~Ciel:[edytuj | edytuj kod]

Pseudonimy członków pod szyldem P'unk~en~Ciel:[edytuj | edytuj kod]

  • HYDE PUNK (Hyde)
  • KEN P'UNK (Ken)
  • T.E.Z. PUNK / póżniej: TETSU PUNK (Tetsuya)
  • YUKI P'UNK (Yukihiro)
  • P'UNK Aoiki (były członek wspomagający bass)

Oficjalne covery piosenek zespołu[edytuj | edytuj kod]

Wielu artystów ze światowego mainstreamu nagrało covery piosenek L'Arc~en~Ciel na album kompilacyjny grupy zatytułowany Tribute[137][108]. Wydano także Vivid Covers.[138]

Lista coverów na kompilację L'Arc~en~Ciel TRIBUTE[edytuj | edytuj kod]

  1. Vince Neil - Blurry Eyes
  2. Orianthi - NEO UNIVERSE
  3. TLC - RAINBOW ( Niji)
  4. Eric Martin, John 5 - HONEY
  5. Zebrahead - READY STEADY GO
  6. Boyz II Men - snow drop
  7. Maxi Priest - Vivid Colors
  8. Michael Monroe - HEAVEN’S DRIVE
  9. Daniel Powter - STAY AWAY
  10. Clémentine - flower
  11. Polysics - SEVENTH HEAVEN
  12. Sid - Shout at the Devil
  13. Hemenway - Caress of Venus
  14. Totalfat - Driver’s High

Lista coverów na kompilację Vivid Covers: A 20th Anniversary Tribute To L’Arc~en~Ciel [edytuj | edytuj kod]

  1. Keshiki - Niji
  2. Lemon Drop Kick - New World
  3. LF -Laissez Faire- feat. Dimension - DIVE TO BLUE
  4. Caffe-in - Flower
  5. akai SKY - DAYBREAK’S BELL
  6. Howling In Redemption - AS ONE
  7. Unshin - Sunadokei (jap. 砂時計)
  8. Kaoru Enjoji - あなた
  9. Vaeidos - Stay Away
  10. $eiji - Blurry Eyes
  11. Poel - Lies and Truth
  12. Orochi - Dune
  13. Garnet Wolf - Coming Closer

Produkcja muzyczna/charakterystyka muzyki/wygląd zespołu[edytuj | edytuj kod]

Osobą odpowiedzialną za większość tekstów piosenek jest Hyde. Część została napisana przez pozostałych członków. Tetsuya jest liderem, ponieważ jest kompozytorem, który musi odpowiadać za wszystkich w zespole, a podczas tworzenia muzyki pamięta o oddaniu własnej indywidualnej osobowości każdego z czworga w utworach. Charakterystyczną cechą muzyki Laruku jest swobodne łączenie ze sobą takich stylów muzycznych jak muzyka alternatywna, hard rock, punk rock, new wave, heavy metal, a nawet dance, breakbeat, jazz, R&B. Producentem większości albumów zespołu jest Okano Hajime - wieloletni współpracownik studia MAVERICK GROUP, w którym L'Arc~en~Ciel nagrywa nowe piosenki niemal od samego początku istnienia i jest producentem większości singli zespołu[139]. MAVERICK GROUP zostało przekształcone ze studia nagraniowego wytwóni Danger Crue.[140] Oprócz tego to właśnie MAVERICK GROUP zajmuje się wizerunkiem scenicznym zespołu.[141]

Współpraca z poprzednią wytwórnią i piecza nad innymi zespołami[edytuj | edytuj kod]

Mimo tego, że L'Arc~en~Ciel są związani umową z Sony, Ken wraz z Sakurą nagrywają wydawnictwa dla poprzedniej wytwórni zespołu Danger Crue pod szyldem Sons of All Pussys od 2003 roku. Wydali dwa minialbumy High,Grace, Gimme a guitar, singiel Paradise, kilka wideo VHS i DVD koncertowych.[142] Umowę z niezależną wytwórnią ma także podpisany Yukihiro, wydający płyty ze swoim zespołem Acid Android.[143] Do tej pory nagrał dwa albumy studyjne z grupą - w 2003 roku Acid Android i w 2010 roku 13:day:dream, a także DVD koncertowe w 2004 acid android live 2003.[144] Ken nagrywa dla Danger Crue także albumy solowe.[145] Dotychczas wydał jeden album studyjny In Psychical, jeden mini album The Party, DVD koncertowe Ken Live Tour In Psychical, a także dwa single Speed i Deeper.[146] Yukihiro przed dołączeniem do L'Arc~en~Ciel grał w zespole Die in Cries, który wydał 10 sierpnia 1991 roku minialbum Nothingness to Revolution, wideo VHS o tym samym tytule, a także wideo VHS Weeping Song.[147] Yukihiro po ogłoszeniu przerwy z L'Arc~en~Ciel w listopadzie 2001 roku wydał mini album solowy zatytułownay 8.13., wideo VHS o tym samym tytule, a także promujący go singiel ring the noise.[148] L'Arc~en~Ciel trzyma pieczę za pomocą menagementu MAVERICK GROUP nad wieloma początkującymi zespołami takimi jak na przykład Girugamesh, czy SID, które związane są z wytwórnią Danger Crue, chociaż nie obowiązuje ich żaden kontrakt poza udziałem w zyskach ze sprzedaży wydawnictw przed dołączeniem do Ki/oon w 1994.[149][150] Dzięki poparciu L'Arc~en~Ciel, zespół SID opóścił Danger Crue i przyłączył się do Ki/oon Records.

Kontrowersje i przekaz muzyczny[edytuj | edytuj kod]

L'Arc~en~Ciel cieszy się dobrą opinią w Japonii, jak i na świecie, jednakże w ciągu dwudziestu czterech lat ich dotychczasowej kariery, zdarzało się, że grupa wzbudzała kontrowersje wśród swoich odbiorców. Na okładce ich debiutanckiego krążka Dune z 1993 roku umieszczono symbole anarchii. W 1996 roku wybuchła afera narkotykowa związana z ówczesnym perkusistą zespołu, Sakurą, który trafił do więzienia. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyło się nowe wcielenie zespołu The Zombies w roku 1997, które wiązało się z wykonywaniem piosenek takich zespołów jak chociażby Marilyn Manson[109]. W owym okresie grupa pokazywała w mediach bardzo ostry wizerunek sceniczny, kontrastujący z ich dotychczasowym łagodnym brzmieniem. Główną tematyką piosenek zespołu jest miłość[151], jednak grupa nie unika tematów uznawanych za tabu lub ciężkie. W teledysku do Pieces został przedstawiony obraz okrucieństw współczesnego jak i dawnego świata, ogarniętego II wojną światową. W owym klipie zostało przedstawione kilka krajów, w tym także Polska.[152][153] W teledysku do Shinshoku ~Lose Control~ ukazano samobójstwo nastoletniej dziewczyny chorej na schizofrenię, która pogrążona jest w szaleństwie od najmłodszych lat dzieciństwa.[154] W 2008 roku lider zespołu Tetsuya stał się tematem skandalu obyczajowego, ze względu na swój związek z prawie o dwadzieścia lat starszą od siebie partnerką, osobowością telewizyjną, Ayaną Sakai. Z tego też powodu para pod wpływem nacisków, wzięła ślub tego samego roku.

Oficjalny fan club[edytuj | edytuj kod]

Zespół ma oficjalny fan club LE CIEL, który tak jak wszystkie w Japonii, jest płatny i opodatkowany. Bonusy oferowane za dołączenie do fan clubu to między innymi: lepsze miejsca na koncertach, szybsze kupno biletów na występy, więcej informacji o działalności zespołu, różne gadżety zwane goodsami, a także prenumerata magazynu LE CIEL, poświęconego w całości działalności zespołu, jak i samych członków, kilka razy do roku.[155] Przy założeniu konta otrzymuje się oficjalną kartę członkowską tak jak we wszystkich innych fan clubach japońskich artystów. W oficjalnym fan clubie mogą się znaleźć również fani zza granicy, jednakże strona jest w całości po japońsku.[156] Tak na prawdę, jednak większość gadżetów mogą kupić fani nie znajdujący się w oficjalnym fan clubie, podobnie jak i najdroższe wejściówki VIP na koncerty.[157][158]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Zespół ma własne muzeum L'Arc~en~Ciel Museum ze stroną internetową. Kontrolowane jest przez MAVERICK GROUP. Mieści się ono w akasaka Sacas w dzielnicy Akasaka w Tokio. Od 2009 roku wyświetlane są tam projekcje filmów koncertowych, występów live, jak i realizowane wystawy upamiętniające działalność i historię zespołu.[159]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  1. 24 grudnia 1997: SPACE SHOWER Music Video Awards '97 - Teledysk roku za Niji (jap.虹)
  2. 21 listopada 1998:  31th Japan Cable Awards - Gold Award Request (Najczęstsze zapytania w sieci - Japonia)
  3. 21 listopada 1998: 31th All-Japan Cable TV Grand Prix
  4. 4 grudnia 1998: 40th Japan Record Award - Najlepszy singiel za Honey
  5. 1 marca 1999: 36th Golden Arrow Awards Music Awards - Muzyka światowa
  6. 1 marca 1999: 36th Golden Arrow Awards Grand Prix
  7. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Snow Drop
  8. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Lose Control
  9. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Kasou (jap. 花葬)
  10. 3 marca 1999: 13th Japan Gold Disc Awards - Album roku za płytę Heart
  11. 7 grudnia 1999: Best Dresser Award 1999 - Najlepiej ubrani roku 1999
  12. 24 grudnia 1999: SPACE SHOWER Music Video Awards '99 - Teledysk roku za Pieces
  13. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Piosenka roku za Heaven's Drive
  14. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Ray
  15. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Ark
  16. 15 marca 2000: 14th Annual Japan Gold Disc Awards - Najlepszy singiel za Neo Universe
  17. 23 grudnia 2000: SPACE SHOWER Music Video Awards '00 - Teledysk roku za Stay Away
  18. 23 grudnia 2000: SPACE SHOWER Music Video Awards '00 - Najlepsze muzyczne video za Stay Away
  19. 13 marca 2001: 15th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Real
  20. 13 marca 2002: 16th Annual Japan Gold Disc Awards - Rockowy album roku za Clicked Singles Best 13
  21. 17 marca 2006: SPACE SHOWER Music Video Awards ’06 - Zwycięska praca reżyserka za klip Jojoushi (jap. 叙情詩)
  22. 2006: Media Arts Festival Entertainment Division - Najbardziej ceniony teledysk przez krytyków za klip Jojoushi (jap. 叙情詩)
  23. 22 lutego 2007 - Yahoo! Music Awards 2008 - Najlepszy zespół światowy
  24. 2007: 1th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2006 roku (na całym świecie) Miejsce 1
  25. 2008: 2th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2007 roku (na całym świecie) Miejsce 1
  26. 2009: 3th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2008 roku (na całym świecie) Miejsce 1
  27. 2010: 4th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2009 roku (na całym świecie) Miejsce 3
  28. 2011: 5th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2010 roku (na całym świecie) Miejsce 1
  29. 2012: 6th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2011 roku (na całym świecie) Miejsce 3
  30. 2013: 7th J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2012 roku (na całym świecie) Miejsce 6
  31. 2014: 8tth J-MELO Awards - Najczęstsze zapytania w sieci w 2013 roku (na całym świecie) Miejsce 11

Nieopublikowane demo zespołu[edytuj | edytuj kod]

Nieukończone pierwsze i jedyne demo zespołu zostało rozpowszechnione do sprzedaży nieoficjalnej na kasecie VHS, a jego wydawcą była pierwsza wytwórnia zespołu - Danger Crue Records. Wszystkie egzemplarze zostały rozdane na pierwszych koncertach zespołu i nie są one dostępne w żadnych punktach sprzedaży handlowej w Japonii, jak i w sprzedaży wysyłkowej za granicę, czy na stronach aukcyjnych. Nie określono daty wydania dema. Szacuje się ją na rok 1992. Cztery piosenki znalazły się na debiutanckim krążku zespołu Dune i zostały poddane obróbce komputerowej,jednakże piosenka Dune została załączona do albumu w niezmienionej wersji. Oficjalnie zespół nie ma prawa do wykonywania jednej nieokreślonej piosenki z dema, ze względu na wykupienie do niej praw autorskich przez Hiro. Na demie znalazło się siedem utworów w wersjach niefinalnych[160][161].

Unfinished DEMO 7 Tracks:[edytuj | edytuj kod]

  1. Claustrophobia
  2. Kioku no kakera
  3. Entichers
  4. No Truth
  5. Dune
  6. Tsuioku no Joukei (jap. 追憶の情景)
  7. I'm in Pain

Wszystkie teksty piosenek na demo napisał Hyde i jest on współautorem linii melodycznych do wszystkich utworów wraz z Tetsu, za wyjątkiem kompozycji do Claustrophobii oraz Tsuioku no Joukei, których wyłącznym twórcą jest Hiro. Początkowe wersje utworu były wymieszane z dźwiękiem nagranym, podczas koncertów na żywo. Na płycie Dune znalazła się w wersji nagranej w profesjonalnym studio. Tytuł Entichers oznacza po frańcu bezpański. Utwór Dune rozpoczyna się dźwiękiem z koncertu.

Dyskografia i oficjalne statusy sprzedaży*[edytuj | edytuj kod]

* Opracowane na podstawie oficjalnych danych gromadzonych przez Recording Industry Association of Japan. Obecnie wyróżnia się sześć statusów. Wszystkie wydawnictwa muzyczne, w tym single, albumy, single digital download znajdują pod tymi samymi kryteriami. W przeciwieństwie do wielu państw, najwyższe wyróżnienie nie nazywa się diamentowa płyta, czy platynowa płyta ale Milion.

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Standardowe wydania studyjne[162][163][164]

Numer Oprawa Album Premiera Status sprzedaży
1. Okładka Dune 27.04.1993 platyna – Indonezja
2. Okładka Tierra 14.07.1994
3. Okładka Heavenly 01.09.1995 platyna – Japonia
4. Okładka True 12.12.1996 milion – Japonia
5. Okładka Heart 25.02.1998 milion - Japonia
6. Okładka Ray 01.07.1999 multi-milion - Japonia (ponad dwa i pół miliona)
7. Okładka Ark 01.07.1999 multi-milion - Japonia (ponad dwa i pół miliona)
8. Okładka Real 30.08.2000 milion – Japonia
9. Okładka Smile 31.03.2004 platyna – Japonia; platyna – Indonezja
10. Okładka Awake 22.05.2005 platyna – Japonia; platyna – Indonezja
11. Okładka Kiss 21.11.2007 platyna – Japonia; platyna – Indonezja
12. Okładka Butterfly 08.02.2012 platyna – Japonia; platyna – Indonezja
12. Okładka 1Okładka 2 Butterfly Limited Edition (+ Punk is not dead) 08.02.2012 platyna – Japonia, platyna – Indonezja

(dodatkowa płyta dołączona do edycji limitowanej)

Inne wydania rocznicowe[164]

Numer Oprawa Edycja Premiera
1. Okładka Dune 10th Anniversary Edition 21.04.2004
2. Okładka Ark 15th Anniversary Edition 13.12.2006
3. - Ray 15th Anniversary Edition 13.12.2006

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

Zbiory najlepszych piosenek zespołu[165][166][164]

Numer Oprawa Składanki Premiera Statut sprzedaży
1. Okładka Clicked Singles Best 13 14.03.2001 milion - Japonia
2. Okładka The Best of L'Arc~en~Ciel 1994-1998 19.03.2003 złoto - Japonia,

platyna - Indonezja

3. Okładka The Best Of L'Arc~en~Ciel 1998-2000 19.03.2003 platyna - Indonezja
4. Okładka The Best Of L'Arc~en~Ciel c/w 19.03.2003 złoto - Japonia,

platyna - Indonezja

4. - Quadrinity ~ Member's Best Selections~ 10.03.2003 platyna - Indonezja
5. - Twenity 1991-1996 16.12.2011 platyna - Indonezja
6. - Twenity 1997-1999 16.12.2011 platyna - Indonezja
7. - Twenity 2000-2010 16.12.2011 platyna - Indonezja
8. - World's Best Selection 3.03.2012 platyna - Indonezja

Remiksy[edytuj | edytuj kod]

Wydanie remiksów piosenek[164]

Numer Oprawa Mix Premiera Status sprzedaży
1. Okładka Ectomorphed Works 28.06.2000 platyna – Indonezja

Albumy Tribute[edytuj | edytuj kod]

Jest to album, na którym znajdują się oficjalne covery piosenek zespołu nagrane przez artystów z całego świata. W nagraniach nie uczestniczyło L'Arc~en~Ciel.[138][137][108]

Numer Album cover Premiera
1. A 20th Anniversary Tribute to L'Arc~en~Ciel 10.04.2012
2. L'Arc~en~Ciel Tribiute 13.06.2012

Omnibusy[edytuj | edytuj kod]

Płyta z niewydanymi nigdzie indziej piosenkami, zrealizowana na omnibusie.[164]

Numer Krążek Premiera
1. Gimmick 1.10.1992

Single oficjalne[edytuj | edytuj kod]

Z pięćdziesięciu trzech oficjalnie wydanych singli zrealizowano trzydzieści osiem teledysków.[165][167][162][168] Pierwszym głównym singlem zespołu był utwór Yasouka.

  1. Claustrophobia (16 marca 1992)
  2. I'm Pain (16 marca 1992)
  3. Yasouka (25 listopada 1992)
  4. Floods of Tears (25 listopada 1992)
  5. Dune (21 października 1993)
  6. ''As If I dream'' (1 czerwca 1994)
  7. Nemuri ni Yosete (1 lipca 1994)
  8. Blurry Eyes (21 października 1994)
  9. White Feathers (1 grudnia 1994)
  10. Kaze no Yukue (1 grudnia 1994)
  11. And She Said (21 maja 1995)
  12. Vivid Colors (6 lipca 1995)
  13. Natsu no Yuutsu ~Time to Say Goodbye~ (jap. 夏の憂鬱 [time to say good-bye], 20 października 1995)
  14. Kaze ni Kienaide (jap. 風にきえないで, 8 lipca 1996)
  15. Flower (17 października 1996)
  16. Lies and Truth (21 listopada 1996)
  17. The Fourth Avenue Cafe (21 marca 1997)
  18. Niji (17 października 1998)
  19. Winter Fall (28 stycznia 1998)
  20. Dive to Blue (25 marca 1998)
  21. Honey (8 lipca 1998)
  22. Kasou (jap. 花葬, 8 lipca 1998)
  23. Shinshoku ~Lose Control~ (jap. 浸食 〜lose control〜, 8 lipca 1998)
  24. Snow Drop (7 października 1998)
  25. Forbidden Lover (14 października 1998)
  26. Heaven's Drive (21 kwietnia 1999)
  27. Pieces (2 lipca 1999)
  28. Driver's High (11 sierpnia 1999)
  29. Love Flies (27 października 1999)
  30. Neo Universe (19 stycznia 2000)
  31. Finale (19 stycznia 2000)
  32. Stay Away (19 lutego 2000)
  33. Spirit Dreams Inside -Another Dream- (4 października 2001)
  34. Ready Steady Go (4 stycznia 2004)
  35. Hitomi no Juunin (jap. 瞳の住人, 3 marca 2004)
  36. Jiyuu e no Shoutai (jap. 自由への招待, 2 czerwca 2004)
  37. Killing Me (13 stycznia 2005)
  38. New World (6 kwietnia 2005)
  39. Jojoushi (jap. 叙情詩, 18 maja 2005)
  40. Link (20 lipca 2005)
  41. The Fourth Avenue Cafe (20 sierpnia 2005)
  42. Seventh Heaven (30 maja 2007)
  43. My Heart Draws a Dream (29 sierpnia 2007)
  44. Daybreak's Bell (10 października 2007)
  45. Hurry Xmas (14 listopada 2007)
  46. Drink it Down (2 kwietnia 2008)
  47. Nexus 4 (2 kwietnia 2008)
  48. Shine (27 sierpnia 2008)
  49. Bless (27 stycznia 2010)
  50. Good Luck My Way (29 czerwca 2011)
  51. X X X (12 października 2011)
  52. Chase (21 grudnia 2011)
  53. Everlasting (Kanzen juchuu seisan gentei ban) (13 sierpnia 2014)

Video VHS[edytuj | edytuj kod]

Wydania wideo[165]

  1. Touch of Dune (21 października 1993)
  2. Nemuri ni Yosete (jap. 眠りによせて, 1 lipca 1994)
  3. Siesta ~Film of Dreams~ (1 października 1994)
  4. And She Said (21 maja 1995)
  5. Heavenly ~Films~ (21 marca 1996)
  6. A Piece of Reincarnation (22 kwietnia 1998)
  7. Heart ni Hi wo Tsukero! (jap. ハートに火をつけろ, 23 grudnia 1998)
  8. Chronicle (11 sierpnia 1999)
  9. 1999 Grand Cross Conclusion (1 grudnia 1999)
  10. Chronicle 2 (28 marca 2001)
  11. Club Circuit 2000 Realive -No Cut- (20 czerwca 2001)

DVD i Blu-ray[edytuj | edytuj kod]

  1. A Piece of Reincarnation (11 sierpnia 1999 – 17 grudnia 2003)
  2. Heart ni Hi wo Tsukero! (jap. ハートに火をつけろ!, 11 sierpnia 1999 – 17 grudnia 2003)
  3. Chronicle (11 sierpnia 1999)
  4. 1999 Grand Cross Conclusion (1 grudnia 1999)
  5. Chronicle 2 (28 marca 2001)
  6. Club Circuit 2000 Realive -No Cut- (20 czerwca 2001)
  7. 7 (17 grudnia 2003)
  8. Nemuri ni Yosete (jap. 眠りによせて, 17 grudnia 2003)
  9. Siesta ~Film of Dreams~ (17 grudnia 2003)
  10. And She Said (17 grudnia 2003)
  11. Heavenly ~Films~ (17 grudnia 2003)
  12. Live in U.S.A. ~At 1st Mariner Arena July 31, 2004~ (8 grudnia 2004)
  13. Smile Tour 2004 (jap.~全国編~, 1 czerwca 2005)
  14. Awake Tour 2005 (14 grudnia 2005)
  15. Asialive 2005 (21 czerwca 2006)
  16. Chronicle 0 -Zero- (14 lutego 2007)
  17. Live DVD Box "Five Live Archives" (4 kwietnia 2007)
  18. 15th L'Anniversary Live (12 października 2007)
  19. Chronicle 3 (5 grudnia 2007)
  20. Are You Ready? 2007 live in Okinawa (2 kwietnia 2008)
  21. Live DVD Tour 2007-2008 Theater of Kiss (27 sierpnia 2008)
  22. Chronicle 4 (25 lutego 2009)
  23. Documentary Films Trans Asia via Paris (25 marca 2009)
  24. Live in Paris (20 maja 2009)
  25. Tour 2008 L’7 ~Trans Asia via Paris~ (31 marca 2010)
  26. Five Live Archives 2 (30 marca 2011)
  27. 20th L'Anniversary Live (28 grudnia 2011)
  28. Live Twenity (13 czerwca 2012)
  29. Live at Madison Square Garden WORLD TOUR 2012 (26 grudnia 2012)
  30. 20th L'Anniversary WORLD TOUR 2012 THE FINAL LIVE at NATIONAL STADIUM (20 marzec 2013)
  31. L'Arc~en~Ciel LIVE 2014 at Tokyo National Stadium (11 grudnia 2014)
  32. DOCUMENTARY FILMS ~WORLD TOUR 2012~ “Over The L'Arc-en-Ciel'' (15 kwietnia 2015)

Przypisy

  1. http://www.spirit-of-rock.com/groupe-groupe-Arc_En_Ciel-l-pl.html
  2. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  3. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  4. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  5. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  6. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  7. http://www.spirit-of-metal.com/groupe-groupe-L'Arc_En_Ciel-l-pl.html
  8. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  9. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  10. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  11. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  12. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  13. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  14. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  15. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822
  16. http://www.cube-music.com/j-artists/band-group/larc-en-ciel/
  17. http://www.allmusic.com/artist/larc-en-ciel-mn0000635822/discography
  18. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  19. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  20. http://visual-kei.wikia.com/wiki/L%27Arc~en~Ciel
  21. http://jrokku.net/publ/jgroup/l_39_arc_en_ciel_p_39_unk_en_ciel/1-1-0-198
  22. http://www.lastfm.pl/music/L%27Arc~en~Ciel/+tags
  23. http://www.gan-shin.de/84-1-larcenciel.html
  24. http://www.jpopasia.com/group/larcenciel/
  25. http://www.aeglive.co.uk/news/detail/larc-en-ciel-j-rock-superstars-head-to-london-bring-their-fans-with-them
  26. http://www.jame-world.com/us/news-97003-dead-end-tribute-album.
  27. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  28. http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/tour/
  29. http://www.gan-shin.de/84-1-larcenciel.html
  30. http://www.aeglive.co.uk/news/detail/larc-en-ciel-j-rock-superstars-head-to-london-bring-their-fans-with-them
  31. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2012-01-25/larc-en-ciel-make-new-york-city-debut-with-headlining-show-at-madison-square-garden
  32. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  33. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2012-01-25/larc-en-ciel-make-new-york-city-debut-with-headlining-show-at-madison-square-garden
  34. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  35. 35,0 35,1 35,2 35,3 http://www.fuse.tv/2012/03/japanese-hard-rockers-l-arc-en-ciel-s-live-spectacle-invades-nyc
  36. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  37. http://news.asiaone.com/News/Latest+News/Showbiz/Story/A1Story20120505-343983.html
  38. http://www.express.co.uk/entertainment/music/278211/J-Rock-legends-L-Arc-en-Ciel-reveal-one-off-London-tour-date
  39. http://www.gmanetwork.com/news/story/376450/lifestyle/peopleandevents/j-rock-band-l-arc-en-ciel-teases-concert-in-phl-with-cheeky-fb-post
  40. http://www.thetoptens.com/best-japanese-rock-band/600.asp
  41. http://www.thetoptens.com/music-artists-youd-like-perform-2020-tokyo-olympics-opening-ceremonies/larc-en-1113702.asp
  42. http://www.afachan.asia/2015/02/movie-larc-en-ciels-documentary-screens-singapore/
  43. http://www.mtviggy.com/blog-posts/larcenciel-beam-into-the-us-by-satellite/
  44. http://jame-world.com/pl/articles-88572-pierwszy-koncert-l-arc-en-ciel-w-indonezji.html
  45. http://magnetarmusic.com/2012/04/12/larcenciel-butterfly/
  46. http://www.3ammagazine.com/3am/japanamerica-anime-rock/
  47. http://www.sputnikmusic.com/list.php?memberid=455351&listid=155037
  48. http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098263/larc-en-ciel-japanese-visual-rock-band-to-play-madison-square
  49. http://jambandnews.net/?p=2522
  50. http://www.fuse.tv/2012/03/jap
  51. http://idfilmcritics.com/over-the-larc-en-ciel-2015-press-release/
  52. http://blogs.wsj.com/scene/2012/04/25/20-years-of-larc-en-ciel/
  53. http://www.wwhcurrent.com/2015/02/press-release-larc-en-ciel-20th-anniversary-documentary-movie/
  54. http://www.thejakartapost.com/news/2012/01/26/larc-en-ciel-concert-tickets-go-sale-saturday.html
  55. http://beautywithintv.com/blog/2012/3/26/japanese-band-artist-l-arc-en-ciel-the-first-to-headline-mad.html
  56. http://www.scifijapan.com/articles/2012/02/10/japanese-rock-band-larcenciel-releases-12th-studio-album-on-itunes/
  57. http://www.scifijapan.com/articles/2012/02/10/japanese-rock-band-larcenciel-releases-12th-studio-album-on-itunes/
  58. http://www.glidemagazine.com/hiddentrack/video-l%E2%80%99arc-en-ciel-honey/
  59. http://www.glidemagazine.com/hiddentrack/video-l%E2%80%99arc-en-ciel-honey/
  60. http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/watch-footage-of-l-arc-en-ciel-performing-honey/9867545
  61. http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/watch-footage-of-l-arc-en-ciel-performing-honey/9867545
  62. http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2014-03-03/live-viewing-japan-presents-special-larc-en-ciel-live-j-rock-concert-film-in-10-u.s-cities
  63. http://www.elusiveweb.com/larc-en-ciel.html
  64. http://www.theaureview.com/asia/news/japanese-rock-band-l%E2%80%99arc-en-ciel-documentary-to-be-shown-in-new-york
  65. http://www.windowsphone.com/pl-pl/store/app/l-arc-en-ciel-collection/43d1d2e1-18e5-48cb-bcaf-6f3f316a4610
  66. http://www.thatericalper.com/2012/03/27/larc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  67. Top 100 Japanese pops Artists – No.58|ジャパニーズポップス|音楽|HMV ONLINE オンラインショッピング・情報サイト
  68. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  69. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/
  70. http://www.mtv.com/news/1681730/larc-en-ciel-madison-square-garden/
  71. http://www.billboard.com/artist/276718/larc-en-ciel/chart
  72. 72,0 72,1 http://artists.letssingit.com/larc-en-ciel-j5g8v/overview
  73. http://thejakartaglobe.beritasatu.com/archive/the-circle-of-larc-en-ciel/
  74. http://www.larc-en-ciel.com/en/biography/1996.php
  75. 75,0 75,1 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts4.html
  76. 76,0 76,1 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts5.html
  77. 77,0 77,1 77,2 https://www.tokyo-dome.co.jp/e/dome/schedule/past_concerts7.html
  78. http://www.jame-world.com/pl/articles-82214-l-arc-en-ciel-s-20th-l-anniversary-dzies-2.html
  79. http://www.tokyohive.com/article/2012/06/honolulu-hawaii-establishes-may-31st-as-larcenciel-day
  80. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1991.php
  81. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1992.html
  82. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1992.php
  83. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1991.html
  84. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1992.php
  85. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1993.php
  86. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  87. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1993.php
  88. 88,0 88,1 http://www.dangercrue.com/works/larc/index.html
  89. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1993.php
  90. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  91. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  92. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1993.html
  93. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  94. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  95. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  96. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  97. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  98. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  99. http://www.larc-en-ciel.com/biography/1994.php
  100. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  101. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1994.html
  102. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  103. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  104. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  105. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1995.html
  106. 106,0 106,1 106,2 106,3 http://www.larc-en-ciel.com/biography/1996.php
  107. 107,00 107,01 107,02 107,03 107,04 107,05 107,06 107,07 107,08 107,09 107,10 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1996.html
  108. 108,0 108,1 108,2 http://www.jpopasia.com/news/larcenciels-tribute-album-tracklist-revealed::10977.html
  109. 109,0 109,1 http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  110. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  111. http://haruka.baka-koneko.com/larcencyclopedia/1997.html
  112. http://www.bubble-star.com///
  113. http://www.imdb.com/title/tt0365514/
  114. https://moonchildmovie.wordpress.com/cast-and-crew-bios/
  115. http://www.imdb.com/title/tt0440532/
  116. http://anime.tanuki.pl/strony/anime/1113-kagen-no-tsuki/rec/1146
  117. http://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&id=_fMOONCHILD01
  118. http://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&wk=2004W43&id=_fKAGENNOTSUKILAS01
  119. http://www.ken-curlyhair.com/
  120. http://www.tracksondrugs.com/
  121. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  122. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  123. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  124. http://www.suaramerdeka.com/v1/index.php/read/entertainmen/2012/04/26/5961/Band-Rock-Jepang-Terbesar-Dunia-Siap-Gebrak-Jakarta
  125. http://www.ken-curlyhair.com/
  126. http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/news/#page15
  127. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/03/27/l-arc-en-ciel-the-richest-rock-band-youve-never-heard-of/2/
  128. http://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2012-02-20/
  129. http://www.larc-en-ciel.com/wt2012/tour/
  130. http://jame-world.com/pl/news-114090-nowe-dvd-l-arc-en-ciel.html
  131. http://jame-world.com/pl/articles-81046-zagsosuj-na-swojs-ulubions-piosenks-l-arc-en-ciel.html
  132. http://jame-world.com/pl/news-111503-oricon-2014-34.html
  133. http://jame-world.com/pl/news-112689-oricon-2014-47.html
  134. http://jame-world.com/pl/news-114090-nowe-dvd-l-arc-en-ciel.html
  135. http://www.tokyohive.com/article/2011/12/punk-en-ciel-to-release-their-first-album-punk-is-not-dead/
  136. http://www.oricon.co.jp/news/4878/
  137. 137,0 137,1 http://www.jpopasia.com/news/larcenciels-tribute-album-tracklist-revealed::10977.html
  138. 138,0 138,1 http://cleorecs.com/store/shop/vivid-covers-a-20th-anniversary-tribute-to-larcenciel-cd/
  139. http://www.csie.ntu.edu.tw/~r95029/lyric/search.php?mode=search&search=1&value=L%27Arc%EF%BD%9Een%EF%BD%9ECiel&asc=1&sort=0
  140. http://www.m-dci.com/about/index.html
  141. http://www.m-dci.com/works/larc/
  142. http://www.dangercrue.com/english/works/sonsofallpussys/index.html
  143. http://www.dangercrue.com/index.html
  144. http://www.dangercrue.com/english/works/acidandroid/index.html
  145. http://www.ken-curlyhair.com/
  146. http://www.ken-curlyhair.com/
  147. http://www.dangercrue.com/works/dieincries/index.html
  148. http://www.dangercrue.com/works/yukihiro/index.html
  149. http://www.maverick-dci.com/
  150. http://www.dangercrue.net/
  151. http://magnetarmusic.com/2012/04/12/larcenciel-butterfly/
  152. http://www.neouniverse.fora.pl/luzne-rozmowy,49/l-arc-en-ciel-a-polska,107.html
  153. http://www.jpopsuki.tv/video/L%2526%2523039%253BArc~en~Ciel---Pieces/e347d80506853d863c9a68b64e59c5a1
  154. http://www.jpopsuki.tv/video/L%2526%2523039%253BArc~en~Ciel---Shinshoku-~lose-control~/acd8091ba781458a9410065312834897
  155. http://larc-gallery.ru/
  156. http://www.le-ciel.com/login/guide-01.html
  157. http://www.larc-en-ciel.com/en/goods/
  158. http://www.larc-en-ciel.com/voter/
  159. http://www.larc-en-ciel.com/jp/popup/museum/
  160. http://www.spirit-of-metal.com/album-groupe-L%27Arc_En_Ciel-nom_album-7_Unfinished_Demo_Tracks-l-en.html
  161. https://listentheworld.wordpress.com/2008/09/21/larcenciel-unfinished-demo-7-tracks/
  162. 162,0 162,1 http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=1
  163. http://www18.ocn.ne.jp/~hbr/jp1mal_e.htm
  164. 164,0 164,1 164,2 164,3 164,4 http://www.sonymusic.co.jp/Music/Info/LArcom/disco/index.html
  165. 165,0 165,1 165,2 http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=3
  166. http://www18.ocn.ne.jp/~hbr/jp1mal_e.htm
  167. http://www.discogs.com/artist/289556-LArc~en~Ciel?page=2
  168. http://www.sonymusic.co.jp/Music/Info/LArcom/disco/discography.html