Lakówka ametystowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lakówka ametystowa
Laccaria amethystina G4 (1).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina piestróweczkowate
Rodzaj lakówka
Gatunek lakówka ametystowa
Nazwa systematyczna
Laccaria amethystina (Huds.) Cooke
Grevillea 12(no. 63): 70 (1884)
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Blaszki i trzon
Czasami występuje gromadnie

Lakówka ametystowa (Laccaria amethystina (Huds.) Cooke) – gatunek grzybów z rodziny piestróweczkowatych (Hydnangiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka fioletowa[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus amethystinus Huds. 1778
  • Agaricus amethystinus Huds. 1778, var. amethystinus
  • Agaricus lividopurpureus With. 1792
  • Collybia amethystina (Huds.) Quél. 1888
  • Laccaria hudsonii Pázmány 1994
  • Laccaria laccata var. amethystina (Huds.) Rea 1922
  • Russuliopsis laccata var. amethystina (Huds.) J. Schröt. 1889

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

O średnicy 2-6 cm, u młodych okazów półkulisty lub dzwonkowaty z podwiniętym brzegiem i wgłębieniem na środku, u starszych staje się łukowaty, w końcu płaski i lejkowaty o pofałdowanych brzegach. Jest higrofaniczny. Skórka gładka, u dorosłych okazów delikatnie płatowata i o lekko żłobionych brzegach. W czasie wilgotnej pogody ma kolo fioletowy lub brązowofioletowy, w czasie suchej, lub u starszych okazów białawofioletowawy[4].

Blaszki

Grube, rzadki, często pofalowane. Są szeroko przyrośnięte do trzonu lub nieco tylko zbiegające. U młodych okazów fioletowe, później oprószone białawo zarodnikami[4]. Nawet gdy owocniki są wyblaknięte, ich blaszki pozostają fioletowe[5].

Trzon

Wysokości 3-12 cm i grubości 3-10 mm, pusty w środku, włóknisty, dołem nieco zgrubiały. Kolor taki sam, jak kapelusza[4].

Miąższ

Wodnisty, w czasie wilgotnej pogody lekko fioletowy, w czasie suchej różowobrązowawy, o niewyraźnym zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki brodawkowane, o rozmiarach 7-10 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek szeroko rozprzestrzeniony. Występuje w Azji, Europie, Ameryce Północnej, Południowej i Środkowej. Grzyb mikoryzowy, rosnący zarówno pod drzewami liściastymi, jak i iglastymi, najczęściej jednak pod drzewami z rzędu bukowców (Fagales)[7]. W Europie Środkowej gatunek pospolity[5]. Również w Polsce występuje pospolicie. Rośnie nie tylko w lasach, ale również w ogrodach, parkach i innych siedliskach na spróchniałym drewnie lub na ziemi[6]. Badania naukowe wykazały, że lakówka ametystowa jest grzybem azotolubnym - najliczniej i najobficiej rośnie w glebie o dużej zawartości amoniaku i związków azotu[8]

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny, jednak niezbyt smaczny, poza tym o małych rozmiarach, z tego też powodu bez praktycznego znaczenia spożywczego[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Istnieje możliwość pomyłki z trującą grzybówką fioletowawą (Mycena pura). Różnica: mniej smukły owocnik i charakterystyczny zapach rzodkiewki lub rzepy. Lakówka ametystowa może też być pomylona z liliową odmianą trującego strzępiaka ziemistoblaszkowego (Inocybe geophylla), który różni się garbkiem na kapeluszu i nieprzyjemnym zapachem[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. 6,0 6,1 6,2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  7. Thomas Laessoe (1998). Mushrooms (flexi bound). Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0
  8. Mueller 1992. Laccaria amethystina Cooke. [dostęp 2013-02-25].