Lakówka pospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lakówka pospolita
Laccaria laccata G4 (2).jpg
Systematyka[1]
Królestwo grzyby
Gromada podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina piestróweczkowate
Rodzaj lakówka
Gatunek lakówka pospolita
Nazwa systematyczna
Laccaria laccata (Scop.) Cooke[2]
Grevillea 12(no. 63): 70 (1884)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Blaszki i trzon lakówki pospolitej
Kapelusz lakówki pospolitej
Laccaria laccata 1.jpg

Lakówka pospolita (Laccaria laccata) – gatunek grzyba z rodziny piestróweczkowatych. Gatunek bardzo zmienny i podzielony na wiele odmian.

Morfologia [edytuj]

Kapelusz
Średnicy 1-5 cm, za młodu wypukły z podwiniętym brzegiem, później płaski, na koniec wklęsły i faliście powyginany. Kolor pomarańczowy, rdzawobrązowy, cielistoróżowy lub rózowy, czasami, ale rzadko pomarańczowoochrowy lub oliwkowoochrowy. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym jest przeświecająco żłobkowany, w stanie suchy żłobkowanie jest niewidoczne[3][4].
Blaszki
Rzadko rozstawione, szeroko przyrośnięte, barwy łososiowej lub brązowoczerwonawej. Czasami zbiegające przy trzonie[3].
Trzon
Wysokość 2-8 cm,, cylindryczny, smukły, często skręcony,podłużnie nieco włóknisty, u podstawy porośnięty białą grzybnią. Barwa taka sama, jak kapelusza[4].
Miąższ
W kapeluczu bladoczerwonawy, w trzonie silniejszy, bardziej różowy . Smak i zapach niewyraźny[4].
Wysyp zarodników
Biały. Zarodniki okrągłe do szerokoeliptycznych, o rozmiarach 7-10 µm, z kolcami długości do 2 µm. Podstawki 4-zarodnikowe[5].

Występowanie [edytuj]

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej, Azji i Europie, występuje także w Afryce Północnej i w Australii[6]. W Europie Środkowej jest pospolity. Rośnie w różnego typu lasach, także na ich obrzeżach i w parkach. Wchodzi w mikoryzę z drzewami, między innymi sosnowatymi, bukowatymi i brzozowatymi, często masowo występuje w szkółkach leśnych. Czasami rośnie również poza lasami, w trawach, nawet w miejscach bezdrzewnych[4].

Znaczenie [edytuj]

Grzyb jadalny. Nadaje się do zup i sosów, ale tylko kapelusze. Trzony ze względu na łykowatość nie nadają się do spożycia[7]. Kapelusze są jednak małe, z tego też względu użytkowa wartość tego grzyba jest niewielka[6].

Synonimy [edytuj]

  • Agaricus amethysteus Bull. (1785)
  • Agaricus amethysteus Bull. (1812)
  • Agaricus farinaceus Huds. (1778)
  • Agaricus farinaceus var. rosellus Pers. (1801
  • Agaricus janthinus Batsch (1783)
  • Agaricus laccatus Scop. (1772)
  • Agaricus laccatus Scop. (1772). var. laccatus
  • Agaricus rosellus Batsch (1786)
  • Agaricus roseus Bull. (1792)
  • Agaricus roseus var. janthinus (Batsch) Pers. (1801)
  • Camarophyllus laccatus (Scop.) P. Karst. (1882)
  • Clitocybe laccata (Scop.) P. Kumm. (1871)
  • Clitocybe laccata var. pallidifolia Peck (1890
  • Collybia laccata (Scop.) Quél. (1888)
  • Laccaria affinis (Singer) Bon (1983)
  • Laccaria affinis var. anglica (Singer) Bon (1983)
  • Laccaria affinis var. scotica (Singer) Contu (2003)
  • Laccaria affinis var. subalpina (Singer) Bon (1990)
  • Laccaria amethystea (Bull.) Murrill (1914)
  • Laccaria anglica (Singer) Bon & Haluwyn (1981)
  • Laccaria bicolor var. subalpina (Singer) Pázmány (1991)
  • Laccaria farinacea (Huds.) Singer (1973)
  • Laccaria laccata var. affinis Singer (1967)
  • Laccaria laccata var. amethystea (Bull.) Berk. & Broome (1871)
  • Laccaria laccata var. anglica Singer (1967)
  • Laccaria laccata var. moelleri Singer (1973)
  • Laccaria laccata var. pallidifolia (Peck) Peck (1912)
  • Laccaria laccata var. rosella (Batsch) Singer (1943)
  • Laccaria laccata var. subalpina Singer (1977)
  • Laccaria scotica (Singer) Contu (1985)
  • Laccaria scotica (Singer) Bon & Haluwyn (1981)
  • Laccaria tetraspora var. scotica Singer (1967)
  • Omphalia amethysteus (Bull.) Gray (1821)
  • Omphalia farinacea (Huds.) Gray (1821)
  • Omphalia laccata (Scop.) Quél. (1886)
  • Omphalia rosella (Batsch) Gray (1821)
  • Russuliopsis laccata (Scop.) J. Schröt. ( in Cohn (1889)
  • Russuliopsis laccata var. rosella (Batsch) P. Larsen (1931)

(na podstawie Species Fungorum[2])

Gatunki podobne [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 18 maja 2013].
  2. ↑ 2,0 2,1 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-13-02].
  3. ↑ 3,0 3,1 Hans E. Laux: Grzyby jadalne oraz ich trujące sobowtóry. Warszawa: 2007, s. 43. ISBN 8370730841.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. ↑ Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 158. ISBN 83-7404-513-2.
  6. ↑ 6,0 6,1 Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
  7. ↑ zbiorowe: Leksykon grzybów. Wydrukowano w Chinach. ISBN 3-89836-604-9.
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lakówka_pospolita&oldid=35885474”