Lampa cyfrowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Schemat elektryczny lampy NIXIE
10-cyfrowa lampa NIXIE, model Z560M
Widok lampy NIXIE z bocznym wyświetlaniem cyfr

Lampa cyfrowa, digitron, wyświetlacz NIXIE, lampa NIXIE, cyfrowa lampa jarzeniowa - szklana lampa elektronowa wypełniona neonem i argonem pod małym ciśnieniem, zawierająca jedną wspólną anodę i wiele katod, które mogą być oddzielnie sterowane. Katody wykonane z cienkiego drutu ustawione są jedna za drugą w sposób widoczny z zewnątrz. Mają one kształt wyświetlanych znaków najczęściej cyfr 0-9, kropki lub przecinka dziesiętnego, znaków + i -. W razie potrzeby możliwe jest wyświetlanie innych symboli alfanumerycznych np. V, A, %, Hz, μ, p, F itp.

Budowa i działanie[edytuj | edytuj kod]

W zależności od konstrukcji lampy, katody mogą być obserwowane od strony czoła lampy lub z boku. Każda katoda ma kształt cyfry uformowanej z cienkiego drutu lub folii metalowej. Poszczególne znaki umieszczone są w bańce szklanej blisko siebie, lecz są od siebie odizolowane. Anoda ma postać metalowej siatki lub blaszki umieszczonej za cyframi. Gdy pomiędzy wybraną katodę a anodę podłączymy napięcie równe napięciu zapłonu (rzędu 150 - 200 V) to dany gaz wokół katody zacznie świecić dzięki czemu staje się ona dobrze widoczna. Wybrana katoda jarzy się w kolorze jasnoróżowym lub pomarańczowo-czerwonym, a inne tylko nieznacznie ją przesłaniają. Prąd świecenia (1÷2,5 mA) jest ograniczany poprzez opornik umieszczony w obwodzie anody, dobrany tak, aby jarzyła się cała katoda. Dla podniesienia kontrastu przy oświetleniu zewnętrznym wskaźniki są przysłaniane czerwoną szybką. Trwałość lamp oceniana jest od 20 000 do 200 000 godzin świecenia. Do sterowania potrzebny jest dekoder 1 z 10 i klucze przełączające na napięcie ok. 40 V. Napięcie to, dodane do stałego napięcia ok. 120 V, pozwala na sterowanie świeceniem katod. Dostępne są układy scalone realizujące taką funkcję (np. SN74141).

Pierwsze wskaźniki lampowe zostały wyprodukowane w USA w roku 1955 przez firmę Haydu Brothers Laboratories pod nazwą handlową NIXIE. Były one masowo produkowane pod różnymi nazwami od lat 50. do 90. XX w. Lampy NIXIE od lat siedemdziesiątych były wypierane przez wyświetlacze LED i VFD. Obecnie (2011 r.) są znowu poszukiwane przez hobbystów np. do budowy zegara w stylu retro.

Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sowiński A.: Cyfrowa technika pomiarowa. WKŁ, 1967. Wyd. I. str. 158-161

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]