Landsgemeinde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Landsgemeinde 6 maja 2006 w Glarus.
Wikimedia Commons

Landsgemeinde (zgromadzenie ludowe) – jedna z najstarszych i najprostszych form demokracji bezpośredniej, funkcjonująca w niektórych kantonach w Szwajcarii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Landsgemeinde to spotkanie uprawnionych obywateli kantonu w określonym dniu na wolnym powietrzu, w celu decydowania o wydatkach i prawie. Każdy w czasie debaty ma prawo zabrania głosu. Głosowanie odbywa się poprzez podniesienie ręki.

Landsgemeinde było narzędziem politycznym na terenach wiejskich, natomiast w dużych miastach, takich jak: Lucerna, Szafuza, Berno zgromadzenia ludowe nie funkcjonowały, ponieważ były niepraktyczne. Natomiast w kantonach centralnie zarządzanych Landsgemeinde funkcjonowało na poziomie dystryktów, taka sytuacja na przykład miała miejsce w kantonie Berno, gdzie zgromadzenie ludowe odbywało się w regionie Emmental.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Przyczyną krytyki Landsgemeinde było niezapewnienie jednej z fundamentalnych zasad demokracji, jaką jest anonimowość głosowania.

Z powodów praktycznych Landsgemeinde zostało zniesione we wszystkich kantonach z wyjątkiem dwóch, gdzie nadal jest najwyższą instytucją polityczną w kantonie. Zgromadzenia ludowe corocznie odbywają się w dwóch kantonach: Glarus, w którym jest organizowanie w pierwszą niedzielę maja oraz Appenzell Innerrhoden, w którym jest organizowane w ostatnią niedzielę kwietnia. We wszystkich pozostałych kantonach funkcjonowanie Landsgemeinde zostało zaniechane, ponieważ niepraktyczne było funkcjonowanie zgromadzenia z ogromną liczbą obywateli uprawnionych do brania w nim udziału.

Argumentem zniesienia były m.in. rozwoje technologii (w tym druku, oraz w ostatnich dekadach Internetu i komputerowych/cyfrowych), co w połączeniu z sporymi ilościami spraw (m.in. do głosowania) utrudniało funkcjonowanie w przyśpieszającym świecie. Dodatkowo doszły kwestie kontroli uprawnionych, w dawnych czasach albo ludzie się znali albo podróżowali w mniejszym stopniu. Czasem weryfikowano prawa wyborcze poprzez okazanie broni paradnej lub bagnetu armii szwajcarskiej.

Przeciwnicy zniesienia natomiast wskazywali na większą kontrolę nad procesem głosowania oraz integracją lokalnych społeczności, z prawem/czasem do wymiany poglądów nad danymi ustawami (w Szwajcarii w praktyce obywatel jest jednocześnie swoim posłem, podobnie jak wojsko to naród i ma dbać o obronę swoich interesów/poglądów na teren/miejsce zamieszkania).

Funkcjonowanie[edytuj | edytuj kod]

System zgromadzenia ludowego jest ciągle używany w wielu szwajcarskich gminach, zwłaszcza tych małych. Kompetencje ustawodawcze zgromadzeń miejskich (assemblée communale, Gemeindeversammlung) znalazły się w gestii kantonów. Natomiast na poziomie dystryktów Landsgemeinden ciągle funkcjonuje w wielu kantonach. Także w stowarzyszeniach zgromadzenia ogólne są nazywane jako "Landsgemeinde".

Spośród wszystkich szwajcarskich kantonów tylko w ośmiu wiejskich funkcjonowało Landsgemeinde[1], w sześciu z nich zostało ono zniesione z powodów praktycznych, bądź innych nieznanych.

Uri ostatnie Landsgemeinde miało miejsce 6 maja 1928[2].
Schwyz zniesione w 1848.
Obwalden zniesione 29 listopada 1998 poprzez głosowanie na kartach[3].
Nidwalden zniesione poprzez rezolucję podjętą na Landsgemeinde 1 grudnia 1996[4].
Glarus ciągle funkcjonuje.
Zug zniesione w 1848.
Appenzell Innerrhoden ciągle funkcjonuje.
Appenzell Ausserrhoden zniesione 28 września 1997 poprzez głosowanie[5], ostatnie Landsgemeinde miało miejsce 27 kwietnia 1997[6].

Przypisy

  1. Moser-Léchot, D. V.: Die Alte Eidgenossenschaft im 18. Jahrhundert, lecture notes, University of Berne, str. 12.
  2. Historia Schattdorf.
  3. Botschaft über die Gewährleistung der geänderten Verfassungen der Kantone Zürich, Obwalden, Solothurn, Waadt und Genf, Bundesblatt 1999, str. 5405.
  4. [www.nw.ch/dl.php/de/20051125162650/Bericht.pdf Parlamentarische Initiative...], str. 5.
  5. Constitution of the Canton Appenzell Outer Rhodes, stopka na str. 13.
  6. Law No. 241.1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]