Larysza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Larysza
Herb Larysza i jego odmiany
Larysza  border
Larysza
Alternatywne nazwy Larysa, Laryssa, Larissa, Boryszów, Larysz, Gleżyn, Gleszyn
Pierwsza wzmianka 1446 (w źródłach), (1264[1])
Herbowni Chocholaty, Chochołaty, Domański, Dumański, Karwin, Larisch, Lariss, Larson, Lebla, Łastowiecki, Madaleński, Madaliński, Mendalski, Męczalski, Niedzielski, Palimączyński, Perzanowski, Reczyński, Wnuczek, Zdanowski, Zdunowski[2]

Larysza (Larysa, Laryssa, Larissa, Larysz, Boryszow, Gleszyn) – polski herb szlachecki pochodzenia niemieckiego (niem. Larisch). Jest to jeden z najstarszych znanych herbów szlacheckich wymienionych już u Długosza. Być może wyewoluował on z zaginionego herbu Glezyna, wspominanego jedynie w źródłach, który przedstawiał dwa noże odwrócone względem siebie[3].

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

W polu czerwonym dwa lemiesze srebrne. Klejnot: trzy pióra strusie. Labry czerwone podbite srebrem.[4]

B.Paprocki opisuje herb jako dwa lemiesze w polu białym.[5]

Niesiecki za Paprockim również opisuje herb jako dwa lemiesze.[6] Przy okazji przytacza kilka różnych wersji powstania herbu, które raczej nie mogą mieć potwierdzenia w rzeczywistości. Wskazana została data (1264) określająca nadanie herbu przez Bolesława Śmiałego człowiekowi niosącemu lemiesze od kowala, jednak data ta się nie zgadza (wtedy żył Bolesław Pobożny i to on był dziadkiem Kazimierza Wielkiego), w związku z czym także tę wersję można uznać za mało prawdopodobną.

J.Ostrowski w podaje aż dziesięć wersji herbu[7]:

  • I: Berło między nożami do winnic. W zapisach naszych spotykamy noże do wina same albo w połączeniu z ostrzewiem między niemi, który odpowiada berłu śląskiego Larysza.
  • II: W polu czerwonym - kroje czy lemiesze od siebie. Odmiana poprzedniego.
  • III: Odmiana poprzednich niewiele różniąca się od opisu Dachnowskiego.
  • IV: W polu czerwonym dwa noże złamane do siebie.
  • V: Na tarczy ostrzew między nożami.
  • VI: W polu czerwonym berło między sierpami. (według B.Paprockiego)
  • VII: Berło między sierpami. (według Siembachera)
  • VIII i IX: Między sierpami berło przewleczone przez koronę.
  • X: Na tarczy winne grono. Nad hełmem w koronie trzy sierpy. Labry.

Znani herbowni[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Według Niesieckiego
  2. www.jurzak.pl
  3. http://www.taraka.pl/?id=herbyii, Opis ewolucji herbów, W.Jóźwiak
  4. http://www.genealogia.okiem.pl/glossary/glossary.php?word=larysza, Leksykon genealogiczny
  5. Bartosz Paprocki: Herby rycerstwa polskiego. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Biblioteki Polskiej, 1584, s. 338.
  6. Kasper Niesiecki: Herbarz polski. T. 6. Krasnystaw: 1584, s. 15.
  7. Juliusz Karol Ostrowski: Księga herbowa rodów polskich. T. 2. Warszawa: Główny skład księgarnia antykwarska B. Bolcewicza, 1841, s. 174.