Larysza (herb szlachecki)
| Larysza | |
|
Herb Larysza i jego odmiany
 Larysza |
|
| Alternatywne nazwy | Larysa, Laryssa, Larissa, Boryszów, Larysz, Gleżyn, Gleszyn |
| Pierwsza wzmianka | 1446 (w źródłach), (1264[1]) |
| Herbowni | Chocholaty, Chochołaty, Domański, Dumański, Karwin, Larisch, Lariss, Larson, Lebla, Łastowiecki, Madaleński, Madaliński, Mendalski, Męczalski, Niedzielski, Palimączyński, Perzanowski, Reczyński, Wnuczek, Zdanowski, Zdunowski[2] |
Larysza (Larysa, Laryssa, Larissa, Larysz, Boryszow, Gleszyn) – polski herb szlachecki pochodzenia niemieckiego (niem. Larisch). Jest to jeden z najstarszych znanych herbów szlacheckich wymienionych już u Długosza. Być może wyewoluował on z zaginionego herbu Glezyna, wspominanego jedynie w źródłach, który przedstawiał dwa noże odwrócone względem siebie[3].
Spis treści |
[edytuj] Opis herbu
W polu czerwonym dwa lemiesze srebrne. Klejnot: trzy pióra strusie. Labry czerwone podbite srebrem.[4]
B.Paprocki opisuje herb jako dwa lemiesze w polu białym.[5]
Niesiecki za Paprockim również opisuje herb jako dwa lemiesze.[6] Przy okazji przytacza kilka różnych wersji powstania herbu, które raczej nie mogą mieć potwierdzenia w rzeczywistości. Wskazana została data (1264) określająca nadanie herbu przez Bolesława Śmiałego człowiekowi niosącemu lemiesze od kowala, jednak data ta się nie zgadza (wtedy żył Bolesław Pobożny i to on był dziadkiem Kazimierza Wielkiego), w związku z czym także tę wersję można uznać za mało prawdopodobną.
J.Ostrowski w podaje aż dziesięć wersji herbu[7]:
- I: Berło między nożami do winnic. W zapisach naszych spotykamy noże do wina same albo w połączeniu z ostrzewiem między niemi, który odpowiada berłu śląskiego Larysza.
- II: W polu czerwonym - kroje czy lemiesze od siebie. Odmiana poprzedniego.
- III: Odmiana poprzednich niewiele różniąca się od opisu Dachnowskiego.
- IV: W polu czerwonym dwa noże złamane do siebie.
- V: Na tarczy ostrzew między nożami.
- VI: W polu czerwonym berło między sierpami. (wg. B.Paprockiego)
- VII: Berło między sierpami. (wg. Siembachera)
- VIII i IX: Między sierpami berło przewleczone przez koronę.
- X: Na tarczy winne grono. Nad hełmem w koronie trzy sierpy. Labry.
[edytuj] Znani herbowni
- Antoni Józef Madaliński (1739-1804) - polski generał,
- Piotr Mediolański - podskarbi koronny, rycerz króla Władysława Jagiełły
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wg. Niesieckiego
- ↑ www.jurzak.pl
- ↑ http://www.taraka.pl/?id=herbyii, Opis ewolucji herbów, W.Jóźwiak
- ↑ http://www.genealogia.okiem.pl/glossary/glossary.php?word=larysza, Leksykon genealogiczny
- ↑ Bartosz Paprocki: Herby rycerstwa polskiego. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Biblioteki Polskiej, 1584, s. 338.
- ↑ Kasper Niesiecki: Herbarz polski. T. 6. Krasnystaw: 1584, s. 15.
- ↑ Juliusz Karol Ostrowski: Księga herbowa rodów polskich. T. 2. Warszawa: Główny skład księgarnia antykwarska B. Bolcewicza, 1841, s. 174.
|
|||||||||||||||||||||||
