Latający Potwór Spaghetti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Symbol wyznawców Latającego Potwora Spaghetti.

Latający Potwór Spaghetti (LPS) (ang. Flying Spaghetti Monster, FSM; esp. Fluganta Spagetmonstro) – bóstwo opisane po raz pierwszy w 2005 przez fizyka Bobbiego Hendersona[1], w którego istnienie wierzą wyznawcy pastafarianizmu (pastafarianie), skupieni w Kościele Latającego Potwora Spaghetti (KLPS) (ang. Church of the Flying Spaghetti Monster). Pastafarianizm zaliczany jest przez większość religioznawców do parodii religii[2][3]. KLPS oficjalnie twierdzi, że pastafarianizm parodią religii nie jest[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grupa wyznawców LPS przygotowuje się do Summer Solstice Parade we Fremont, Seattle.

Pastafarianizm narodził się w czerwcu 2005, kiedy fizyk Bobby Henderson, wysłał otwarty list do Board of Education (Rady Edukacji) w stanie Kansas w odpowiedzi na debatę, czy należy dać teorii inteligentnego projektu równouprawnienie względem teorii ewolucji i równy czas w nauczaniu na lekcjach biologii. Na swojej stronie venganza.org, której nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa „zemsta”, formalnie zażądał równego czasu na nauczanie o Latającym Potworze Spaghetti jako stwórcy Wszechświata – takiego samego, jak dla pozostałych wersji teorii inteligentnego projektu oraz ewolucji. Ostrzegł, że jeśli jego żądanie nie zostanie spełnione, będzie zmuszony postąpić zgodnie z prawnymi procedurami. Zwróciło to uwagę debatujących na problem, że jeśli nauczanie jakiejkolwiek religii ma stać się obowiązkowe w szkołach, to wybór jednej z nich może wywołać sprzeciw wszystkich pozostałych.

Strona venganza.org zyskała większe zainteresowanie, gdy portal Boing Boing wspomniał o niej w czerwcu 2005. Portal ogłosił, że zapłaci 250 000 dolarów każdemu, kto udowodni, że Jezus nie był synem Latającego Potwora Spaghetti. Ruch na stronie wzrósł także w sierpniu 2005, gdy informacje o LPS zaczęły pojawiać się na blogach internetowych. Według polskich religioznawców, m.in. dr. Pawła Bonieckiego, deklarowanie wiary w Latającego Potwora Spaghetti zyskało popularność wśród ateistów i agnostyków[5][6].

Ponieważ pastafarianizm uznaje piratów za osoby święte, prorok Bobby planuje budowę statku pirackiego za fundusze uzyskane ze sprzedaży swej książki traktującej o Latającym Potworze Spaghetti oraz zagadnieniach związanych z religią.

Pastafarianizm a prawo[edytuj | edytuj kod]

Austria[edytuj | edytuj kod]

Wyznawczyni Latającego Potwora Spaghetti, Mediolan 2012.

W 2011 głośny był przypadek pastafarianina z Wiednia, Niko Alma, który uznał za niesprawiedliwy przepis austriackiego prawa zakazujący pozowania do oficjalnych fotografii w nakryciu głowy. Przepis ów wyłączał przypadki, w których nakrycie głowy jest związane z wyznawaną religią. Niko Alm, wyrabiając nowe prawo jazdy, dołączył do urzędowego wniosku własne fotografie, do których pozował z durszlakiem na głowie. Austriak tłumaczył, że służące do odcedzania makaronu naczynie jest religijnym nakryciem głowy pastafarian. Urzędnicy odrzucili wniosek, jednak po trwającym trzy lata procesie sąd przyznał Almowi rację. Od tamtej pory pastafarianin legitymuje się prawem jazdy, na którym widnieje jego fotografia z durszlakiem na głowie[7].

Czechy[edytuj | edytuj kod]

W 2013 czeski pastafarianin, Lukáš Nový, otrzymał zgodę na wyrobienie tymczasowego (ważnego 30 dni) dowodu osobistego ze zdjęciem, na którym nosi durszlak na głowie. Nový argumentował, że jego religia wymaga by nosił takie okrycie głowy przez cały czas, włącznie z momentem robienia fotografii do dokumentu. Jednocześnie czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych zapowiedziało, że wydanie dowodu osobistego z takim zdjęciem nie będzie możliwe, gdyż Kościół Latającego Potwora Spaghetti nie jest w Czechach zarejestrowany[8].

Polska[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 2012, polscy pastafarianie złożyli formalny wniosek o wpis swojego kościoła do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych[9] prowadzony przez ministra administracji i cyfryzacji, który rozpatrując sprawę, powołał biegłych religioznawców[10].

W sporządzonej przez prof. dr. hab. Kazimierza Banka oraz dr. Piotra Czarneckiego z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego ekspertyzie biegli zastrzegli, że nie można dać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: czy ruch można zaliczyć do systemu wierzeń jakim jest religia, ze względu na to że w religioznawstwie istnieje wiele jej definicji[11][12].

W opinii polskich religioznawców Kościół Latającego Potwora Spaghetti może być uznany za wspólnotę religijną w zakresie indywidualnym i prywatnym, natomiast nie może zostać uznany za wspólnotę religijną w zakresie urzędowym[12]. Ekspertyza nie jest wiążąca dla Ministerstwa[11].

W marcu 2013 minister administracji i cyfryzacji, Michał Boni, odmówił wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. W uzasadnieniu decyzji minister stwierdził, że Kościół Latającego Potwora Spaghetti nie został stworzony w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej i tym samym nie spełnia wymogów ustawy[13][14]. Uznał ten kościół za parodię religii[14].

Przedstawiciele KLPS zapowiedzieli odwołanie od decyzji, a także skargi do Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Praw Człowieka[15]. 8 kwietnia 2014 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem uchylił decyzje Ministra Administracji i Cyfryzacji, Michała Boniego z 2013 roku [3][16]. Następca Boniego na stanowisku ministra administracji i cyfryzacji, Rafał Trzaskowski zapowiedział możliwość zmiany decyzji ministerstwa[17] na korzystną dla pastafarian. W październiku 2014 roku sekretarz stanu Stanisław Huskowski wydał w imieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji decyzję o ponownej odmowie rejestracji Kościoła Latającego Potwora Spaghetti.

Wierzenia[edytuj | edytuj kod]

Korelacja pomiędzy malejącą liczbą piratów a ociepleniem klimatu.

Wiele spośród ogłoszonych przez Hendersona dogmatów jest porównywalnych do teorii inteligentnego projektu lub innych religii monoteistycznych. Religia LPS głosi że:

  • Latający Potwór Spaghetti stworzył świat, zaczynając od gór, drzew i karła. Wszystkie dowody na rzecz ewolucji zostały specjalnie przez niego podłożone.
  • Potwór stworzył świat pod wpływem alkoholu (piwa).
  • Ludzie wyewoluowali z piratów. Ludzie dzielą około 95% DNA z małpami, ale ponad 99,9% DNA z piratami[18].
  • Globalne ocieplenie, huragany, trzęsienia ziemi i inne katastrofy naturalne są bezpośrednią konsekwencją spadku liczby piratów, począwszy od początków XIX wieku. Można to zobaczyć na wykresie obrazującym odwrotnie proporcjonalną korelację między liczbą piratów a temperaturą[19].
  • Potwór kontynuuje kierowanie sprawami ludzkimi poprzez swą makaronową mackę.
  • Pastafarianizm ma wiele zalet, których nie mają inne religie – takich jak wulkan piwny i striptiz w niebie czy święto religijne w każdy piątek.
  • Modlitwę kończy się słowem ramen.

Wyznawanie Latającego Potwora Spaghetti często jest łączone z teorią inteligentnego spadania, z Latającym Potworem Spaghetti jako bytem sprawczym. Nazwa „pastafarianizm” pochodzi od połączenia słów rastafarianizm i pasta (z wł. makaron).

Ewangelia Latającego Potwora Spaghetti[edytuj | edytuj kod]

Pastafarianie wierzą, że Latający Potwór Spaghetti nie ustanowił żadnych przykazań, za których łamanie groziłaby kara. Ich zdaniem dał jednak dał osiem wskazówek, dotyczących rzeczy, których jego wyznawcy robić nie powinni[20].

„Luźny Kanon”[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2005, zanim Henderson otrzymał grant na napisanie „Ewangelii Latającego Potwora Spaghetti”, pastafarianin znany pod pseudonimem Solipsy rozpoczął zbieranie tekstów od innych współwyznawców, co miało zaowocować stworzeniem tzw. „Luźnego Kanonu” (ang. Loose Canon), świętej księgi LPS.[21] Księga została skompletowana w 2010 i dostępna jest do pobrania w internecie[22].

Jam jest Latający Potwór Spaghetti. Nie będziesz miał innych potworów przede Mną. (Potem OK; tylko zabezpiecz się.) Jedynym Potworem, który zasługuje na pisanie jego imienia wielką literą, jestem Ja! Inne potwory są fałszywymi potworami i na to nie zasługują.

Sugestie 1:1[23]

Przypisy

  1. Marcin Markowski: Świat stworzył Latający Potwór Spaghetti. W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-03-15. [dostęp 2014-08-22].
  2. Decyzja Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji ws. wpisu do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. klps.pl. [dostęp 2014-10-06].  Cytat: „religioznawcy zgodnie zaliczają Kościół Latającego Potwora Spaghetti do joke religions oraz traktują ten ruch jako parodię religijną (...)”
  3. 3,0 3,1 „Kościół Latającego Potwora Spaghetti” nową religią? Sąd: MAiC ma ponownie rozpatrzyć wniosek wyznawców. tokfm.pl, 2014-04-08. [dostęp 2014-04-15].
  4. About The Church of the Flying Spaghetti Monster (ang.). venganza.org. [dostęp 2014-04-15].
  5. Pastafarianizm – religia czy kpina? „Pacjenci szpitala psychiatrycznego też wierzą w urojoną rzeczywistość”. tokfm.pl, 2014-04-09. [dostęp 2014-04-15].
  6. Pastafarianie wspólnotą religijną? Jest ekspertyza naukowców UJ. „I tak, i nie”. gazeta.pl, 2013-02-19. [dostęp 2014-04-15].
  7. Polscy pastafarianie rejestrują kościół. Biegli z ministerstwa ocenią, czy można wierzyć w makaron. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  8. Lee Moran: ‘Pastafarian’ gets permission to wear sieve on his head for official ID card (ang.). New York Daily News, 2013-08-02. [dostęp 2014-04-15].
  9. Ku Chwale Jego Makaronowatości!. Oficjalna strona polskiego Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. [dostęp 2014-04-15].
  10. Polscy pastafarianie rejestrują kościół. Biegli z ministerstwa ocenią, czy można wierzyć w makaron. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  11. 11,0 11,1 Czy można wierzyć w makaron? Jest opinia ekspertów. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  12. 12,0 12,1 Ekspertyza prof. dra hab. Kazimierza Banka i dra Piotra Czarneckiego z Instytutu Religioznawstwa Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, ws. możliwości uznania Kościoła Latającego Potwora Spaghetti za wspólnotę religijną. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  13. Ministerstwo odrzuciło wniosek o rejestrację Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  14. 14,0 14,1 Decyzja Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji ws. wpisu do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. klps.pl. [dostęp 2014-10-06].
  15. Kościół Latającego Potwora Spaghetti: Pójdziemy do Strasburga. Większość religii była na początku prześladowana. gazeta.pl, 2013-03-18.
  16. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. I SA/Wa 1517/13.
  17. Żakowski pyta min. Trzaskowskiego, czy można wyrejestrować Kościół Katolicki. wiadomości.gazeta.pl, 2014-04-11. [dostęp 2014-04-15].
  18. Frequently Asked Questions (ang.). Church of the Flying Spaghetti Monster. [dostęp 2014-04-15].
  19. Global Average Temperature vs. Number of Pirates (ang.). Church of the Flying Spaghetti Monster. [dostęp 2014-04-15].
  20. Osiem „Naprawdę wolałbym, żebyś nie…”. Oficjalna strona polskiego Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. [dostęp 2014-04-15].
  21. The Big Announcement („Wielkie oświadczenie”) (ang.). 2005. [dostęp 2014-04-15].
  22. Oficjalna strona Luźnego Kanonu. 2010. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-18)].
  23. Wise Council of the Olive Garden: Official Site of The Loose Canon: The Random Number of Not Commandments, Suggestions (ang.). 2010. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-04-23)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons