Latarka czołowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czołówka firmy Petzl Tikka XP.

Latarka czołowa (potocznie nazywana czołówką) jest latarką mocowaną bezpośrednio na czole lub kasku za pomocą specjalnych pasków.

W porównaniu z latarkami ręcznymi, czołówki mają następujące zalety:

  • nie zajmują rąk
  • snop światła w naturalny sposób pokrywa się z kierunkiem zwrócenia głowy
  • światło rozproszone przez reflektor i obudowę czołówki nie razi oczu
  • dzięki korzystnemu usytuowaniu źródła światła, czołówka pozwala na optymalne oświetlenie przedmiotów widzianych z bliska (np.map), nawet przy stosunkowo niewielkiej intensywności świecenia

Ze względu na swobodę posługiwania się rękami, czołówki są szczególnie często wykorzystywane przez służby ratownicze, wspinaczy, grotołazów, wędkarzy oraz inne osoby liczące się z możliwością wykonywania jakiejkolwiek pracy w ciemności - turystów planujących nocny biwak, kierowców naprawiających po ciemku samochód, harcerzy itp.

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Czołówka firmy Petzl model E+lite. Zasilanie to dwie baterie CR2032, trzy białe diody 5 mm i jedna czerwona 3mm.

Czołówki elektryczne[edytuj | edytuj kod]

Nowoczesne latarki czołowe są zasilane z baterii (najczęściej AAA lub AA) lub akumulatorów (np. specjalnych pakietów akumulatorów litowych).

W porównaniu z wcześniejszymi modelami, współczesne czołówki są lekkie i bardzo wydajne. Nawet przy zasilaniu dwiema małymi bateriami typu AAA czołówka może świecić nieprzerwanie przez kilkadziesiąt godzin (zależnie od wykorzystywanej intensywności świecenia). Tak wysoką wydajność osiągnięto na dwa sposoby - po pierwsze, poprzez zastosowanie oszczędnych źródeł światła (w tym głównie wysokowydajnych diod elektroluminescencyjnych LED, po drugie - poprzez pełniejsze wykorzystanie energii elektrycznej baterii (dzięki zastosowaniu elektronicznych przetwornic napięcia, moc elektryczna dostarczana do źródła światła może być w dużym stopniu niezależna od stopnia zużycia baterii oraz temperatury otoczenia).

Nie bez znaczenia jest też możliwa do uzyskania w czołówkach diodowych duża jednorodność natężenia światła w oświetlanym polu. Starsze latarki, wyposażone w żarówki i tradycyjne reflektory lustrzane, były tej zalety pozbawione, przez co nawet przy oświetleniu gładkiej płaszczyzny widoczne były miejsca wyraźnie jaśniejsze oraz ciemniejsze smugi - utrudniało to rozpoznawanie szczegółów oświetlanego obrazu i wymagało użycia odpowiednio większej mocy światła, by słabiej oświetlone detale były widoczne.

Czołowka firmy Silva z żarówką halogenową i bateriami do mocowania na pasie.
Czołówka firmy Energizer. Zasilana z trzech baterii AAA.

Wśród produkowanych obecnie czołówek, większość posiada możliwość regulacji kąta emisji w płaszczyźnie pionowej, a także stopniową lub płynną regulację natężenia światła. Część czołówek posiada kilka niezależnych źródeł światła; diody LED do umiarkowanego oświetlenia bliskiego obszaru w szerokim zakresie kątów, oraz silne żarówki (lub nowoczesne, kilkuwatowe diody LED) do celów krótkotrwałego oświetlenia obszarów oddalonych o kilkadziesiąt i więcej metrów.

Konstrukcja latarek czołowych jest również odporna na wilgoć (czy wręcz zanurzenie w wodzie), oraz umożliwia pracę w szerokim zakresie temperatury. Starsze czołówki mogą nie radzić sobie z silnym mrozem, z kolei czołówki wykorzystujące silne diody LED mogą nie nadążać z chłodzeniem diody przy dużych temperaturach (w praktyce jednak rzadko mamy do czynienia z sytuacją, gdy jednocześnie jest ciemno i gorąco).

Najpopularniejsze są latarki czołowe znanych firm produkujących sprzęt turystyczny i wspinaczkowy np. Petzl, Mammut, Silva.

Czołówki acetylenowe[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Karbidówka.

Czołówki acetylenowe składają się z palnika montowanego na kasku oraz z wytwornicy acetylenu. Palnik wyposażony jest często w zapalnik piezo-elektryczny. Wytwornica ma formę niewielkiego kubełka (walca) z wydzielonymi dwoma częściami: w jednej umieszcza się karbid a w drugiej wodę. Woda w reakcji z karbidem wytwarza palny gaz acetylen, który elastyczną rurką dostaje się do palnika.

Czołówki acetylenowe stosowane są powszechnie w alpinizmie podziemnym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]