Latimeria (ryba)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Latimeria
Latimeria chalumnae[1]
Smith, 1939
Eksponat z Natural History Museum, Wiedeń
Eksponat z Natural History Museum, Wiedeń
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada ryby kostnoszkieletowe
Gromada mięśniopłetwe
Rząd celakantokształtne
Rodzina Latimeriidae
Rodzaj Latimeria
Gatunek latimeria
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Kolor czerwony - występowanie gatunku Latimeia chalumnae
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Latimeria[3][4] (Latimeria chalumnae) – gatunek drapieżnej ryby mięśniopłetwej, opisany naukowo w 1938 na podstawie jednego okazu złowionego przy brzegach południowo-wschodniej Afryki. W 1999 roku został opisany drugi gatunek z rodzaju LatimeriaL. menadoensis.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat uważana była za jedynego współcześnie żyjącego przedstawiciela trzonopłetwych, ryb uważanych za wymarłe ponad 60 mln lat temu. Występuje w Oceanie Indyjskim. Lokalnie była znana dużo wcześniej jako ryba konsumpcyjna o niewielkim znaczeniu gospodarczym.

Odkrycie gatunku[edytuj | edytuj kod]

Zimą 1938 roku w pobliżu miasta East London u wybrzeży RPA szyper trawlera Hendrik Goosen złowił ją w pobliżu ujścia rzeki Chalumna. Okaz odkupiła Marjorie Courtenay-Latimer – kustosz w nowo otwartym East London Muzeum w East London. Po zrobieniu szkiców przekazała rybę do spreparowania konserwatorowi w tamtejszym muzeum. Następnie wykonany przez siebie szkic przesłała do Uniwersytetu Rhodes w Grahamstown, do profesora chemika Jamesa Smitha. Z zamiłowania był on znanym i cenionym autorytetem z zakresu wiedzy o ichtiologii.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na zamieszkiwanie w głębinach morskich trudno jest oszacować ich populację.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Złowiony okaz mierzył 1,5 m długości i ważył ok. 60 kg. Długość ciała największych osobników dochodzi do 2 m przy masie kilkudziesięciu, maksymalnie 95 kg. Ciało stalowoniebieskie z jasnymi plamami osłonięte jest dużymi, okrągłymi łuskami pokrytymi kosminą. Płetwy parzyste osadzone są na silnych trzonach. W budowie wewnętrznej zachowało się wiele cech zbliżających latimerie do ryb chrzęstnoszkieletowych, m.in. podobny system regulacji ciśnienia osmotycznego, spiralny fałd zwiększający powierzchnię chłonną jelita oraz w większości chrzęstny szkielet, tylko częściowo skostniały. Pęcherz pławny latimerii osłania tkanka tłuszczowa.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Latimerie L. chalumnae przebywają na głębokościach 150–700 m, nad skalistym dnem i w jaskiniach pochodzenia wulkanicznego. Prowadzą nocny tryb życia. Żywią się rybami i głowonogami (głównie kałamarnicami). Latimeria jest gatunkiem jajożyworodnym.

Przypisy

  1. Latimeria chalumnae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Latimeria chalumnae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 468. ISBN 83-01-14344-4.
  4. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ryby. Warszawa: Horyzont, 2001, s. 10. ISBN 83-7311-538-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Latimeria chalumnae. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 9 lutego 2009]
  • Latimeria chalumnae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 9 lutego 2009]
  • Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  • Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
  • Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9.
  • Dlaczego? Fascynujące dzieje zjawisk, zdarzeń i rzeczy. Przegląd Reader’s Digest. Warszawa. 2001ISBN 83-910878-5-9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]