Lawenda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lawenda
Morfologia (lawenda wąskolistna)
Morfologia (lawenda wąskolistna)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj lawenda
Nazwa systematyczna
Lavandula L.
Sp. Pl. 572. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Okaz lawendy przed kwitnieniem
Lavandula dentata

Lawenda (Lavandula L. ) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ponad 40 gatunków[2]. Pochodzą one z obszaru śródziemnomorskiego od Wysp Kanaryjskich po Indie[3]. Gatunkiem typowym jest Lavandula spica L.[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wiecznie zielone krzewy o wonnym zapachu. Liście przeważnie kutnerowate o szarym zabarwieniu. Kwiaty drobne, purpurowe lub niebieskawe, zebrane w kwiatostany na długiej szypule. Posiadają podsadki.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Isinia Rech. f., Stoechas Mill.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) Lindl., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takhtajan, rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), podrodzina Lavanduloideae Briq. in Engl. & Prantl, plemię Lavanduleae Caruel in Parl., podplemię Lavandulinae Endl., rodzaj lawenda (Lavandula L.)[5].

Gatunki[2]
  • Lavandula angustifolia Mill. – lawenda wąskolistna, l. lekarska
  • Lavandula antineae Maire
  • Lavandula aristibracteata A. G. Mill.
  • Lavandula atriplicifolia Benth.
  • Lavandula bipinnata (Roth) Kuntze
  • Lavandula bramwellii Upson & S. Andrews
  • Lavandula buchii Webb & Berthel.
  • Lavandula ×cadevallii Sennen
  • Lavandula canariensis Mill.
  • Lavandula ×chaytoriae Upson & S. Andrews
  • Lavandula citriodora A. G. Mill.
  • Lavandula coronopifolia Poir.
  • Lavandula dentata L. – lawenda francuska
  • Lavandula dhofarensis A. G. Mill.
  • Lavandula erythraeae (Chiov.) Cufod.
  • Lavandula galgalloensis A. G. Mill.
  • Lavandula gibsonii J. Graham
  • Lavandula hasikensis A. G. Mill.
  • Lavandula ×intermedia Emeric ex Loisel.
  • Lavandula lanata Boiss.
  • Lavandula latifolia Medik.
  • Lavandula ×limae Rozeira
  • Lavandula macra Baker
  • Lavandula mairei Humbert
  • Lavandula maroccana Murb.
  • Lavandula minutolii Bolle
  • Lavandula multifida L. – lawenda wielodzielna
  • Lavandula nimmoi Benth.
  • Lavandula pedunculata (Mill.) Cav. – lawenda szypułkowa
  • Lavandula pinnata L. f.
  • Lavandula pubescens Decne.
  • Lavandula qishnensis Upson & S. Andrews
  • Lavandula rejdalii Upson & Jury
  • Lavandula rotundifolia Benth.
  • Lavandula saharica Upson & Jury
  • Lavandula samhanensis Upson & S. Andrews
  • Lavandula setifera T. Anderson
  • Lavandula somaliensis Chaytor
  • Lavandula stoechas L.
  • Lavandula sublepidota Rech. f.
  • Lavandula subnuda Benth.
  • Lavandula tenuisecta Coss. ex Ball
  • Lavandula viridis L'Her.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Symbolika średniowiecza kojarzyła bladoliliową lawendę z duchowymi zaletami Matki Boskiej.
  • Chorwacka wyspa Hvar znana jest również jako „lawendowa wyspa”, ze względu na sadzoną masowo lawendę, która jest jednym z głównych źródeł dochodów wyspy. Lavendula croatia należy do najszlachetniejszych odmian w Europie, przewyższając swą jakością nawet lawendę prowansalską.
Zobacz hasło lawenda w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. 2,0 2,1 2,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
  3. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lavandula (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].