Leśnica (Wrocław)
|
|||
|
|||
 Widok ogólny |
|||
| Status | osiedle | ||
| W granicach Wrocławia | 1928 | ||
| Wysokość | 110-148 m n.p.m. | ||
| Ludność (2009) • liczba ludności |
21800 |
||
Położenie na planie Wrocławia |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
Leśnica (niem. Deutsch Lissa) – osiedle w zachodniej części Wrocławia, w byłej dzielnicy Fabryczna. W granicach miasta od 1928.
Oddalona od centrum o 10 km, położona na lewym brzegu Bystrzycy przy drodze do Środy Śląskiej[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Brak jest danych źródłowych na temat szczegółów historii Leśnicy do początków XII wieku. Pierwotna osada powstała prawdopodobnie po rozbiciu dzielnicowym w 1138, opodal zamku obronnego zwanego Żerawino. Po raz pierwszy została ona wymieniona w źródłach w 1201.
Osadę, a następnie już gród kasztelański nazywano Lesnyc (1226), Lesnicza (1231), Lesnicz (1271), Lesnitz (1228), Lesna (Leśna 1425). Ponieważ niemiecką nazwę Lissa nosiło także Leszno, dlatego Leśnicę nazywano Deutsch Lissa (Leszno - Polnisch Lissa). Nazwa ta pochodzi od rzeki Leśnicy (Leśnej), jak w średniowieczu nazywano Czarną Wodę, przepływającą obok masywu Ślęży i będącą lewym dopływem Bystrzycy. Leśnica zaś stąd, że płynęła przez las[2].
Ze źródeł tych wynika, że miejscowość miała już wówczas prawo organizowania targu, co świadczy o jej ożywionym życiu gospodarczym. Już w XII w. znajdował się tu zamek wrocławskich Piastów, w którym 7 grudnia 1201 zmarł Bolesław Wysoki. Do początków XIII wieku Leśnica była tzw. wsią przydrożną (ulicówką) tj. osadą położoną wzdłuż jednej drogi. Na osi północ-południe miała ok. 1 km długości, na osi wschód-zachód ok. 2 km. Z innych podobnych osad wyróżniała się tym, że istniała tutaj siedziba władcy i jego dworu.
Wiek XIV to "złoty wiek" tej miejscowości. Leśnica przestała być opisywaną powyżej ulicówką. Wraz z uzyskaniem statusu miasta i siedziby rycerskiej rozbudowywała się. Od głównej ulicy odprowadzono boczne drogi. Najbardziej uczęszczaną była ta, która wiodła do Złotnik. Herb miasta na pieczęci magistrackiej wyobrażał pół orła piastowskiego i prawe przedramię w zbroi.
W połowie XV wieku rozpoczyna się powolny proces podupadania miasteczka. Leśnica ponownie przybrała raczej wiejski charakter.
W 1633 w czasie toczących się działań wojennych Leśnica została doszczętnie spalona przez wojska szwedzkie. Miasteczko i okolice wyludniły się niemal całkowicie.
W XVIII wieku Leśnica straciła prawa miejskie, potem do początków XX wieku była wsią w powiecie (Kreis) Środa Śląska. W latach 1733-1753 Leśnica była własnością szpitala i klasztoru zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą znajdującym się przy kościele św. Macieja.
W 1844 uzyskała połączenie kolejowe z Wrocławiem. W półwieczu poprzedzającym wybuch I wojny światowej Leśnica bardzo się rozbudowywała. Powstały nowe domy komunalne oraz prywatne kamienice i wille, które w większości zachowały się do dnia dzisiejszego.
W czasie II wojny światowej w Leśnicy działał podobóz obozu koncentracyjnego Gross Rosen.
Do osiedla można dojechać autobusami DLA 117, 123, 137, 138, 917, 923 MPK 403 i 409 PKS 519, 529, 539 oraz tramwajami 10 i 20
Liczba mieszkańców:
W 1948 r. wprowadzono urzędowo nazwę Leśnica, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Lissa[3].
Od 1991 Leśnica wraz ośmioma otaczającymi ją osiedlami: Stabłowice, Złotniki, Marszowice, Ratyń, Mokra, Pustki, Żar, Żerniki Nowe, tworzy Osiedle administracyjne które w 2004 liczyło około 20 tys. mieszkańców.
[edytuj] Zabudowa
Główną ulicą osiedla jest dziś ulica Średzka, prowadząca z Wrocławia do Środy Śląskiej; w przeszłości inną główną arterią była także Dyhernfurtherstraße (dziś ul. Dolnobrzeska) prowadząca do Brzegu Dolnego. Od końca XIX wieku w Leśnicy jest też stacja kolejowa Wrocław Leśnica na linii nr 275 z Wrocławia do Legnicy i Zgorzelca.
Na terenie osiedla znajdują się:
- pałac barokowy przebudowany z dawnego zamku piastowskiego, w otoczeniu Parku Leśnickiego
- park krajobrazowy nad Bystrzycą
- kościół św. Jadwigi Śląskiej z XIII w. przebudowany na styl barokowy
W Leśnicy stacjonuje również 10 Wrocławski Pułk Dowodzenia.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Galeria
-
Figura Marii na pl.Świętojańskim przed zamkiem
-
Zamek w Leśnicy
-
Zamek w Lesnicy
-
Mosty (tramwajowy i drogowy) przez Młynówkę (odnogę Bystrzycy)
Przypisy
- ↑ Znajdują się tu właściwie cztery mosty (Mosty Średzkie): dwa tramwajowe i dwa drogowe. Od strony Wrocławia, tj. od południowego wschodu, trzeba przekroczyć najpierw rzekę Bystrzycę, a zaraz za nią niewielką odnogę służącą niegdyś zlokalizowanemu tu młynowi. Do roku 1948 były to tylko mosty drogowe, najpierw (do 1945) noszące nazwy Weistritz Brücke (Bystrzyckiego) oraz Mühlgrabenbrücke ("Młynówkowego"), potem nazywane Mostami Leśnickimi. Doprowadzenie w 1948 do Leśnicy linii tramwajowej i poprowadzenie torów po tych mostach spowodowało, że dochodziło tu do częstych niebezpiecznych kolizji. Dopiero wybudowanie nowych dwóch mostów drogowych (ten przez Bystrzycę nazywany jest Mostem Średzkim Wschodnim, a przez Młynówkę - Zachodnim) i rozdzielenie (w 1996) ruchu kołowego od szynowego (tramwaje jeżdżą po nowych mostach) zlikwidowało ten niebezpieczny punkt
- ↑ Zygmunt Antkowiak: Wrocław od A do Z. Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 1991. ISBN 83-04-03723-8. s. 171 "Leśnica, osiedle w dzielnicy Fabrycznej. ślady stałego osadnictwa sięgają tu epok brązu i żelaza. W 1226 osada wzmiankowana jest jako Lesnyc. Przekaz stwierdza, że Henryk, książę Śląska, wystawia w Leśnicy dokument dla opata Witosława z klasztoru na Piasku, nadając majątkom klasztornym prawo niemieckie. W 1425 r. osada wymieniana jest jako Lesna (Leśna), jak w średniowieczu nazywano Czarną Wodę, przepływającą obok masywu Ślęży i będącą dopływem Bystrzycy. Leśnica zaś stąd, że płynęła przez las. Już w 1261 r. Leśnica miała wójta, co wskazuje na jej miejski charakter. Herb miasta z połowy XIV w. przedstawia pół orła piastowskiego i rękę. W Leśnicy już w XII w. znajdował się zamek wrocławskich Piastów, w którym 7 XII 1201 r. zmarł Bolesław Wysoki. W 1330 r. miasteczko przeszło w prywatne ręce. Do jego większego rozwoju nigdy nie dopuściła obawiająca się konkurencji rada miejska pobliskiego Wrocławia. W l. 1733-1753 Leśnica była własnością szpitala i klasztoru Św. Macieja we Wrocławiu. W XVIII stuleciu utraciła prawa miejskie i jako wieś należała do powiatu średzkiego. Połączenie kolejowe otrzymała w 1844 r. W granicach Wrocławia od 1928 r. W obozie pracy przymusowej zorganizowanym tu przez hitlerowców czasie wojny przebywało ok. 300 Polaków. Wojska radzieckie zajęły osiedle 16 II 1945 r. Przebudowany w okresie baroku zamek jest siedzibą Dzielnicowego Domu Kultury."
- ↑ Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. (M.P. z 1948 r. Nr 59, poz. 363, s. 22)
[edytuj] Bibliografia
Ewa Kobel, Leśnica - z dziejów miasta i parafii, Wrocław - Leśnica 2004
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Rada Osiedla "Leśnica"
- Leśnica
- Ulica Dolnobrzeska dawniej i dziś
- Gazeta Leśnicka
- Strona Wrocławskiego Osiedla Leśnica
